Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/174 K.2026/132

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi ile; davacı ... , ... Bankası ...

Şubesi’nin ... iban numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı 150.000,00 TL tutarındaki 29.03.2026 tarihli lehtarı ... olan çekin lehtarı olduğunu, davacının lehtarı olduğu iş bu çekin, davacıya teslim edilmeden önce keşidecinin babası olan ...'ün cüzdanı ile birlikte 05.02.2026 ile 07.02.2026 tarih aralığında kaybolduğunu, Keşidecinin babası ile davacının çarşıda veya yakın çevrede bir araya gelebilecekleri öngörülerek keşideci tarafından tanzim edilen çekin davacıya teslim edilmek üzere kaybolduğu andaki zilyet ...' e teslim edildiğini,

çekin kaybolması üzerine zilyetlik sahibi ...'in hafta sonu evde bulunduğu ortamda ve arabasında cüzdanı aradığını ve bulamadığını, bunun üzerine ikamet adresinin yetkilisi olan Kaynarca İlçe Jandarma karakol komutanlığına kayıp ihbarında bulunduğunu, kayıp ihbarının yapılması akabinde, 10.02.2026 tarihinde ...'e ait cüzdan ...'ne, bulunduğu beyanıyla 3. Bir kişi tarafından teslim edildiğini, fakat bahse konu cüzdan ilgili belediyeden teslim alındığında ise içerisinde ...'ün ehliyeti ve müvekkilin lehtarı olduğu dava konusu çek çıkmadığını, Belediyede o anda bulunan personele, cüzdanı kimin getirdiği sorulduğunda cevap alınamadığını,

herhangi bir açıklama da yapılmadığını, açıklanan nedenlerle; ... Bankası ... Şubesi’nin ... iban numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı 150.000,00 TL tutarındaki 29.03.2026 tarihli lehtarı ... olan çekin kayıp olduğunun tespiti ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya ve kapsamına göre;

Dava: Kıymetli Evrak İptali davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 647/1. maddesine göre; "(1) Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır." senet ciro edilmiş olmasına rağmen ciro edilen kişiye teslim edilmediği sürece devir gerçekleşmez. Kıymetli evrak alacak hakkı içermektedir ve bu hakkın devredilmesi için senedin de devredilmesi gerekir ..., ...,...; Kıymetli Evrak Hukuku 8. Baskı, Ankara 2018, s. 119).

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."

Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (..., ...; ..., Erzurum - 2014, s. 85).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/06/2012 tarih 2011/4524E. 2012/9838K. sayılı kararında; "...çekin henüz dava dışı alıcıya teslim edilmeksizin kargoda kaybolduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı lehdar halen çekin yetkili hamili konumundadır. Teslim söz konusu olmadığından dava dışı alıcının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir..." denilmiştir.

Somut olayda, davacı vekili davacının lehtarı olduğu çekin henüz davacıya teslim edilmeden kaybolduğunu belirterek çek iptali istemi ile dava açmıştır. Davaya konu çek davacı lehtar olarak düzenlenmişse de, davacı çeke zilyet olamadan, çekin davacıya ulaşmadan kaybolduğu iddia olunduğuna göre davacı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesinin göndermesi ile aynı kanunun 757. maddesi gereğince, "İradesi dışında çek elinden çıkan kişi" olamayacaktır. Başka bir ifade ile teslim söz konusu olmadığından, davacı yetkili hamil olmadığı dava dilekçesi ile sabittir.

Açıklanan nedenlerle, çekin iptalini ancak hamilin talep edebilecek olması ve davacının eldeki davayı açmak yetkisi olmaması göz önünde bulundurularak davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza