Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/295 K.2026/189

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; Davacının davalıdan cari hesap ekstresine göre 2547,67 Euro alacağının bulunduğunu, borcun ödenmemesi nedeniyle ... 'nün ... esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını ancak davalı tarafından itiraz edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini ve icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.

İcra dosyası Uyap'tan eklenerek incelenmiş, Yabancı paraya ilişkin icra takibinin takip talebinde alacak talebinin Türk Lirası karşılığının gösterilmiş olmasına rağmen ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği anlaşılmıştır.

Yasal dayanağını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 67 nci maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı, borçlunun itirazının iptali ile 2004 sayılı Kanun’un 66 ncı maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlayan, icra takibine sıkı sıkıya bağlı, takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (... 31.05.2023 tarih, 2022/11-66 Esas, 2023/534 Karar sayılı kararı).

Bu davanın açılabilmesi ve davanın esası hakkında karar verilebilmesi için 6100 sayılı Kanun’daki genel hükümlerin yanı sıra itirazın iptali davalarına özgü bazı dava şartlarının bir arada bulunması gerekir. Bunlar; alacaklının dava ve takipte hukuki yararının bulunması, geçerli bir ilâmsız icra takibi yapılmış olması, süresi içinde yapılmış geçerli bir itirazın bulunması, (İİK md. 60) davanın itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içerisinde açılmasıdır. (İİK md. 67) (... , T.15.11.2023, E.2022/3-1269, K.2023/1106 )

TBK’nun 99. maddesinin son fıkrasına göre; ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parası ile ödenmesini isteyebilir.

Ancak İİK’nun 58. maddesine göre alacağın Türk parası ile tutarının takip talebinde gösterilmesi zorunlu olup, aynı zorunluluk İİK’nun 41. maddesi delaletiyle ilamlı takiplerde çıkartılacak olan icra emri için de geçerlidir. Yine aynı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (...'nın 12.05.1999 tarih ve 1999/12-271 E. - 99/301 K. sayılı kararı). (...'nin 2023/3807 esas 2023/8841 kararı) (Yargıtay 3 HD nin 24.02.2025 tarih 2025/617 E. 2025/1082 K. sayılı kararı) (...

22/12/2023 tarihli 2023/1717 E. 2023/1547 K. Sayılı kararı) (...15/03/2024 tarihli 2023/78 E. 2024/490 K. Sayılı kararı)

Somut olayda; takip talebinde yabancı para borcunun TL karşılığı gösterilmiş olmasına rağmen borçluya gönderilen ödeme emrinde borcun TL karşılığına yer verilmediği, bu durumda ödeme emrinin kamu düzeni ile ilgili olan ve emredici nitelikte bulunan İİK’nun 58 ve 60 maddelerine aykırı olduğu, ödeme emrinin geçerli olmadığı, borçluya geçerli bir ödeme emri gönderilmemiş olması sebebiyle itirazın iptali davasının şartı olan geçerli bir icra takibinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dava şartı ara buluculuk son tutanağında açıkça icra dosyasına atıf yapılarak uyuşmazlık belirlendiğinden, bu ara buluculuk son tutanağı tekrar başka bir davaya dayanak oluşturamayacağından ara buluculuk dosyasında yapılan giderin davacı taraftan tahsili gerekmiştir.

Dava basit yargılama usulüne tabidir. HMK nun 115/1 maddesi "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" şeklindedir. Yargılamanın en az masrafla en kısa sürede tamamlanması usul ekonomisinin gereğidir. Hedef süre uygulaması da nazara alınarak dosya üzerinden dava şartları açısından yapılan değerlendirme neticesinde davanın özel dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Başkan ... · e-imzalıdır