Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/722 K.2018/132

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İSTEM

Davacı vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle, davacı adına kayıtlı olan...plakalı araç ile 04/04/2015 tarihinde davalı ...' in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı ...'in sevk idaresindeki araç diğer davalı ...' ın adına kayıtlı olduğu, davalı ... adına kayıtlı araç davalı ... nezdinde de zorunlu mali mesuliyet poliçesi ile sigortalı olduğu,

asli kusurlunun ...olduğunu, müvekkilinin kaza tarihinden bu yana aracını kullanamamakta olup, kiralamak zorunda kaldığı araç nedeniyle her geçen gün maddi zararı arttığını, davanın kabulüne, olay arihi olan 04/04/2015'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte araçta meydana gelen değer kaybı için 2.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile aracın kullanılamamasından dolayı kiralanan araç bedeli için 100,00 TL tazminatın sigorta şirketi hariç olmak üzere diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili olmak üzere şimdilik toplam 2.100,00 TL maddi tazminatın müvekkiline ödenmesine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili tarihli Mahkememize verdiği 22/05/2017 ıslah dilekçesinde özetle; dosyaya sunulan bilirkişi raporu ile dava konusu müvekkili alacağının gerçek değerleri üzerinden belirlenmiş olup, buna göre talep edilen değer kaybı miktarını ıslah yoluyla artırma zorunluluğu doğduğunu belirterek,

dava dilekçesinde talep olunan değer kaybı bedeli olan 2.000.00 TL’yi ıslahen 1.000.00TL daha arttırarak 3.000.00TL’ve yükseltilmesi taleplerinin kabulü ve dava dilekçesinde belirttikleri 100,00 TL kiralanan araç bedeli alacağı ile toplam 3.100.00 TL alacağın, kazanın gerçekleştiği tarih olan 04.04.2015 den itibaren işleyecek yasal faizi, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ile birlikte kiralanan araç bedeli için sigorta şirketi hariç olmak üzere diğer davalılardan, değer kaybı alacağı için ise tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... vekili Mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, dava dilekçesinde bahsi geçen ... plaka sayılı aracın müvekkili şirkete 08.12.2014 - 08.12.2015 tarihleri arasında ...numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalılarının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 26.800,00 TL ile sınırlı olduğunu, teminat limitlerini bildirmelerinin davayı kabul anlamına gelmediğini,

teminat limitleri belirlenirken ... plakalı aracın sigortacısına yaptıkları ödemenin dikkate alınması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından ... plakalı aracın sigortacısı ...'ye uğramış olduğu hasar tazminatı dava öncesinde ödenmiş olduğundan, haksız ve mükerrer talepleri içeren davanın reddi gerektiğini, 5684 Sayılı Kanun’un 22. maddesi uyarınca tespit edilen gerçek hasar tazminatı ödendiğinden müvekkili şirketin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, olup haksız davanın reddi gerektiğini,

kazaya ilişkin olarak ... plaka sayılı aracın sigortacısı ... tarafından müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine ... nolu hasar dosyası açıldığını, aracın ekspertiz çalışması sonucunda belirlenen 12.128,00 TL'nin 25.08.2015 tarihinde ... plakalı aracın sigortacısına ödendiğini, yapılan ödeme neticesinde işbu dava konusu hasara ilişkin hiçbir sorumluluğumuz kalmadığını, dava konusu kazaya karışan araçların kusur oranlarının adli tıp kurumu tarafından tespiti gerektiğini, herhangi bir kabul beyanı anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafın bildirdiği hasar miktarını da kabul etmediklerini,

asla kabul anlamına gelmemek kaydı ile tespite konu araçla ilgili tespit edilen hasar miktarının fahiş olduğunu, müvekkili şirket nezdindeki hasar dosyasının celbi ile hasar bildirimi yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise eksper raporunun celbi ile davacının taleplerinin haksız ve fahiş olduğu açıkça ortaya çıkacağını, davalı tarafın değer kaybı talebinin teminatımız dışında olduğunu, araçtaki değer kaybı sigorta bedeline dahil olmadığını,

teminat kapsamında olduğunu kabul anlamına gelmemek üzere zarar gören araçta meydana gelen değer kaybının belirlenebilmesi için kriterlerin incelenmesi ve bu kriterler çerçevesinde bir hesaplama yapılması gerektiğini, değer kaybı hesabında aracın onarımının nerede ve ne şekilde yapıldığı da önem arz etmekte olup, aracın yetkili bir serviste orijinal parçalar kullanılarak onarılmış olması durumunda araçta değer kaybı yaşanmadığı hatta davacıya ait araçtaki eskiyen ve yıpranan parçaların yenilenmesi nedeniyle araçta değer artışı meydana geleceğini, yine değer kaybından söz edilebilmesi için aracın ilk ve tek hasarı olması gerektiğini,

araçtaki değer kaybının tespit edilebilmesi için aracın önceki hasarlarının da incelenmesi ve buna göre bir değerlendirme yapılması gerektiğini, ayrıca, aracın daha önce başka bir kazaya karışıp karışmadığının bilinmediğini, davacıya ait aracın daha önce kazaya karışmış olması durumunda orjinalliğinin de bozulması zaten söz konusu olmayacağından, araçta değer kaybı da yaşanmayacağını, bu hususun tramer'den sorulması talep ettiklerini, müvekkili şirketin sigorta şirketinin başvurusu üzerine hasar bedelini ödeyerek sorumluluğunu yerine getirmiş olduğundan temerrüde düşmediğini,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava konusu olayda uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğunu belirterek, ödeme nedeniyle davanın reddine, teminat kapsamında olmayan davacı taleplerinin reddine, haksız ve fahiş olan maddi tazminat talebinin ve davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.

Diğer davalılar ... ve ...'e çıkarılan usulüne uygun tebligata rağmen cevabi beyanda bulunmadıkları anlaşılmıştır.

DELİLLER

Kaza Tespit Tutanağı, Sigorta Kayıtları, Trafik Sigorta Poliçesi, Trafik Sigortas Genel Şartları, Ekspertiz Raporu, Hasar Dosyası, Ödeme Belgeleri, Araç Kayıtları, Tanık, Araç Ruhsat Suretleri, Bilirkişi İncelemesi ve Tüm dosya kapsamı.

Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı incelendiğinde; Kazanın 04/04/2015 günü saat 20:25'de İlkadım/Samsun'da meydana geldiği görülmüştür.

KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi İncelendiğinde;davalı ... ait ... plakalı aracın davalı sigorta şirketince 08/12/2014 - 08/12/2015 tarihleri arasındaki dönem için Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, sigorta limitinin maddi araç başına 26.800,00 TL olduğu görülmüştür.

Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi 20/05/2016 tarihli raporunda sonuç olarak; Davalı tarafın sürücüsü ...in % 100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu, davacı sürücü ...’nın kusursuz, dava dışı sürücü ...'ın da kusursuz olduğu görüş ve kanaatine varıldığı görülmüştür.

Makine Mühendisi Bilirkişi ... 17/05/2017 havale tarihli asıl bilirkişi raporunda sonuç olarak; 04/04/2015 tarihinde maydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında hasara uğramış ... plakalı aracın onarımının KDV dahil 12.127,62 TL'sına yapılacağı, kaza tarihi itibariyle ... plakalı aracın hasarsız 2.el otomotiv pazarında piyasa değerinin 35.000,00 TL'sı olacağı onarımdan sonra aracın 2.el piyasa rayicinin 32.000,00 TL'sı olacağı, ... plakalı araçta onarım nedeni ile oluşacak değer kaybının 3.000,00TL'sı olacağı görüş ve kanaatine varıldığı görülmüştür.

Makine Mühendisi Bilirkişi ... 08/02/2018 havale tarihli ek bilirkişi raporunda sonuç olarak; Araçta 20/01/2015 tarihinde maydana gelen hasarın, ...tarafından dosyaya 14/12/2017 sayılı yazı ile sunulan ... tarafından kesilmiş 24/02/2015 gün ve ... sayılı fatura muhteviyatı ...'a ait olup, değer kaybına etken olmayan parçalardan olduğundan; ...plakalı araçta onarım sonucu oluşacak değer kaybı hususundaki kanaatinin daha evvel vermiş olduğu 17/05/2017 tarihindeki rapor gibi olduğu görüş ve kanaatine varıldığı görülmüştür.

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve araç kiralama bedelinin tazminine ilişkin tazminat davasıdır. Davaya konu ... plakalı aracın davacıya ait olduğu, maliki davalı ..., sürücüsü davalı ...olan ...plakalı aracın ise davalı sigorta şirketi nezdinde 08/12/2014 başlangıç 08/12/2015 bitiş tarihli ZMMS poliçesi ile sigortalı olup, sigorta limitinin araç başı 26.800,00 TL olduğu, kazanın 04/04/2015 tarihinde meydana geldiği, ruhsat bilgileri, poliçe, kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamı uyarınca sabittir. Davacı taraf aracındaki değer kaybı nedeni ile 3.000,00TL'nin kaza tarihi itibariyle avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Bilindiği üzere.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir , Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek;

sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hakimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A.

Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.

Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.

Bu sorumluluk kapsamında; Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı bundan dolayı kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilmesi ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumlu olması gerekmeketedir. (17. Hukuk Dairesi 2015/18642 Esas 2016/11228 Karar)

Yine bilindiği gibi 6102 sayılı TTK'nın tazminat ilkesi başlıklı 1459 maddesinde belirtiliği gibi zarar sigortalarında asıl amaç sigorta ettirenin uğradığı gerçek zararın karşılanmasıdır. Sigorta poliçesinde gösterilen limit ise, sigortacının rizikonun gerçekleşmesi halinde sorumlu olacağı azami miktarın belirlenmesi amacıyla konulur. Yoksa rizikonun gerçekleşmesiyle birlikte sigorta poliçesinde belirlenmiş olan azami miktarının tamamın ödenmesi diye bir şey söz konusu olmadığıdır.

Sigorta ettirene ödenecek sigorta tazminatının belirlenmesinde Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının (KTKSGŞ) dikkate alınması gerekmektedir. KTKSGŞ'nin buna ilişkin hükümleri incelendiğinde görüleceği gibi, ödenecek tazminat miktarı belirlenirken B.3.3.1.1 maddesi gereğince rizikonunun gerçekleşmesi anındaki gerçek tazminat değerinin esas alınacağı ve B.3.3.1.2 maddesinde de aracın tam hasara uğraması halinde sigortacının azami sorumluluk haddini geçmemek üzere hasar anındaki sigorta değerinin ödeneceği belirtilmiştir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır. (17. Hukuk Dairesi 2015/18642 Esas 2016/11228 Karar)

Mahkememizin 11/05/2017 tarihli celse ara kararında kazadaki kusur oranların ve kazaya bağlı olarak davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının tespiti için İTÜ ve Karayolları Genel Müdürlüğü fen heyeti gibi kurum veya kuruluşlardan seçilecek 3 kişilik bilirkişi kurulundan bilirkişi raporunun alınması istenmiştir.

Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi 20/05/2016 tarihli raporunda, davalı tarafın sürücüsü ...'in % 100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu, davacı sürücü ...’nın kusursuz, dava dışı sürücü ...'ın da kusursuz olduğu, bilirkişi ...17/05/2017 raporu ile de, maddi hasarlı trafik kazasında hasara uğramış ... plakalı aracın onarımının KDV dahil 12.127,62 TL'sına yapılacağı, kaza tarihi itibariyle ... plakalı aracın hasarsız 2.el otomotiv pazarında piyasa değerinin 35.000,00 TL'sı olacağı, onarımdan sonra aracın 2.el piyasa rayicinin 32.000,00 TL'sı olacağı, ... plakalı araçta onarım nedeni ile oluşacak değer kaybının 3.000,00TL'sı olacağının belirtildiği görülmüştür.

Oluşa uygun ve denetime elverişli mahkememizce de benimsenen Adli Tıp Kurumunun 20/05/2016 tarihli raporu, 17/05/2017 ve 08/02/2018 tarihli bilirkişi raporu, kusur oranları ve talep ve poliçe teminat limitleri göz önünde bulundurmak suretiyle davacının maddi tazminat talebini kabulü ile 3.000,00 TL'ninnin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, davalı Sigorta şirketi için dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınmasına karar verilmiştir.

Davacının dilekçesinde talep ettiği araç Kiralama bedeline ilişkin herhangi bir masraf makbuzu veya belge sunmadığı görülmüş olunup 100,00TL bedel yönünden talebin reddine karar verilip aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip... Hakim ...