Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/782 K.2018/400

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacılar vekili 02/09/2015 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin dava dışı müteveffa ...'un ...Kooperatifinden kullandığı ticari krediye kefil olduğunu, kredi alınırken ... plakalı aracın rehin olarak alındığını, ancak daha sonra 1. Derecedeki bu rehnin kaldırılarak 2. Derecede ...plakalı araca rehin konduğunu, borcun ödenmemesi üzerine haklarında Samsun 5. İcra Müdürlüğünün 2014/7599 Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatılarak borca yetecek miktarda mallarının icra dosyasında haczedildiğini, 6098 sayılı TBK'nun 590.

Maddesindeki düzenleme gereğince kefilin ayni güvence karşılığında takibin durdurulmasına karar verilmesini talep edeceğinden müvekkilleri hakkındaki takibin durdurulmasını,... plakalı aracın 1. Derecedeki rehninin kaldırılarak yerine 2. Derecede ...plakalı araca rehin konmasına dair işlemin kefillerin durumunun ağır kusur ile ağılaştırıcı işlem olduğunu,, dava konusu genel kredi sözleşmesinin teminatında rehinli araç olmasına rağmen rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatılmaksızın müvekkilleri kefiller hakkında takip başlatılmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek,

müvekilleri hakkında Samsun 5. İcra Müdürlüğünün 2014/7599 Esas sayılı dosyasından yapılan icra takibinde davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması sebebiyle %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili dosyaya sunduğu 19/22/2013 tarihli dilekçesinde süre uzatım talebinde bulunmış, ancak mahkemece bu konuda bir karar verilmeyerek dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir, bunun üzerine 13/06/2016 tarihli dilekçesinde özetle;

tarafların savunma ve delillerini sunma hakkı tanınmadan dosyanın bilirkişiye gönderilmesini kabul etmediklerini, davacıların ...'un kredisine müşterek ve müteselsil kefil olduklarını, kredi taksitlerinin ödememesi üzerine borçlu ve kefiller aleyhine icra takibi başlattıklarını, davacıların imzaladıkları 12/04/2011 tarihli taahhütnamede müvekkilinin kayıtsız şartsız bankaya kısmen veya tamamen ödenen tutarın rücu edebileceğini, TBK'nın 586. maddesi gereğince müşterek ve müteselsil kefiller hakkında borçlu hakkında takip başlatılmadan önce de takip başlatılabileceğini, davacıların borca ve icra takibine itiraz etmediklerini,

borçluların temerrüde düştüğünü, davacıların ya da asıl borçlunun mirasçılarının temerrüde düşürülmesinin gerekmediğini, raporda verilen bu yöndeki değerlendirmeyi kabul etmediklerini, raporda teknik anlamda bir inceleme yapılmadığı ve dava dilekçesinin tekrarı şeklinde hazırlandığı ve bu nedenle rapordaki aleyhe hususları kabul etmediklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini mahkememizden talep etmiştir.

Deliller, delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;

Samsun 5. İcra Müdürlüğünün 2014/7599 Esas sayılı dosya aslı dosyamız arasına getirtilmiştir.

Samsun İl Emniyet Müdürlüğünün 27/01/2016 tarih 68838231-24893/64400-178 sayılı yazısı ekinde 1 adet noter rehin senedi örneği, 1 adet Esnaf Kef. Kop. Rehin Örneği, 1 adet ihale satış örneği, Pol-Net araç özet bilgileri örneklerinin gönderildiği görülmüştür.

Davalı vekili kooperatif kredileri sözleşmesi, esnaf ve sanatkarlar kredi kefalet kooperatiflerine ilişkin borçlu ile birlikte müşterek borçlu ve müşterek müteselsil kefalet şerhi, taahhütname, ... plakalı araca ait takyidat kaydı, araç satış sözleşmesi ve ... plakalı araç kaydına rehin şerhi işlendiğine dair kayıt suretlerini sunmuştur.

...'den kooperatif kredileri sözleşmesi, esnaf ve sanatkarlar kredi kefalet kooperatiflerine ilişkin borçlu ile birlikte müşterek borçlu ve müşterek müteselsil kefalet şerhi, taahhütname istenmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra dosya bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi 06/06/2016 tarihli raporunu sunmuş, davalı vekilinin rapora karşı itirazları sonucunda dosya ek rapor aldırılmak suretiyle tekrar bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi 23/10/2017 tarihli raporunu sunmuştur.

Dava icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.

Tüm dosya kapsamından davanın, dava dışı müteveffa ...'un ...'den ... Kooperatifi vasıtası ile kullandığı kooperatif kredisinin bir kısım ödemelerinin yapılmaması nedeniyle, kefil olan davacılar hakkında Samsun 5 İcra Müdürlüğünün 2014/7599 Esas sayılı dosyasından başlatılan genel haciz yoluyla ilamsız icra takibine karşı davacıların teminata alınan rehnin kaldırılması sebebiyle kefillerin durumunun ağırlaştırıldığından bahisle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi amacıyla açtıkları menfi tespit davası olduğu anlaşılmaktadır.

Samsun 5 İcra Müdürlüğünün 2014/7599 Esas sayılı dosyasından takibin konusunun ... Kooperatif Kredileri Sözleşmesine aykırılıktan doğan kefalet rücu alacağı olduğu, 8.633,90TL asıl alacağın borçlulardan tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Kooperatif kredileri sözleşmesinin incelenmesinde 12/04/2011 tarihinde dava dışı ... ile ... Merkez Şubesi arasında 28.000-TL bedelle sözleşme imzalandığı, ...ile ...'in krediye müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla 12/04/2011 tarihinde kefil oldukları görülmektedir.

Tarafların iddia ve savunmalarına göre davacıların dava dışı ... 'un dava dışı ...'ndan çekilen kooperatif kredisine davacıların dava dışı ...ile birlikte müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla kefil oldukları, kredinin teminatına 1. Derecede rehin konmak suretiyle ... plakalı aracın da alındığı, ancak daha sonra 1. Derecedeki rehin kaldırılarak 2. Derecede ... plakalı araca rehin konmak suretiyle teminata alındığı, kredinin ödenmemesi sebebiyle krediyi ödeyen davalı ... tarafından diğer kefiller olan davacılar hakkında icra takibi başlatıldığı çekişmesizdir.

Buna göre uyuşmazlık konusu 1. Derecedeki rehnin kaldırılarak yerine 2. Derecede rehin konmak suretiyle başka aracın teminata alınmasının kefillerin durumunu ağırlaştırıcı işlem olup olmadığı ve buna göre kefillerin borçtan sorumlu olup olmayacakları noktasındadır.

Dosya bankacı bilirkişi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi 07/06/2016 havale tarihli raporunda, davalı ...'nin kredi kullandırılırken rehin konulan ... plakalı araç üzerindeki 1. Derecede bulunan rehni kaldırarak 2. Derecede ... plakalı araca rehin konulduğunu, bu aracın ise icra ihalesinden satılarak paranın 1. Derecedeki rehin alacaklısına ödendiği, dava konusu borca para kalmadığı,

davalı 1. Derecedeki rehni kaldırmasaydı iş bu davaya konu Samsun 5 İcra Müdürlüğünün 2014/7599 Esas sayılı dosyasına konu alacağın rehin satış bedelinden temin edilebileceğini, alacağın tamamı rehinden karşılanabilecekken 2. Derecede rehin alındığı için tahsilat sağlama imkanı kalmadığını ve 1. Derecedeki rehin kaldırılarak yerine 2. Derecede başka rehin kurulması işleminin kefillerin sorumluluklarını ağırlaştıran, ağır kusurlu bir işlem olduğunu, davacıların Samsun 5 İcra Müdürlüğünün 2014/7599 Esas sayılı dosyasına borçlu olmadıkları bildirmiştir.

Davalı tarafın 14/06/2016 havale tarihli bilirkişi raporuna itirazı ve ...'den krediye dair tüm sözleşmeler getirtildikten sonra dosya ek rapor aldırılmak suretiyle aynı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi 23/10/2017 tarihli raporunu sunmuş, raporda kök rapordan sonra dosyaya sunulan belge ve yapılan itirazların kök raporda belirtilen görüşleri bertaraf edecek nitelikte olmadığı ve kök raporda varılan sonucun değişmediği belirtilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 499 ve 500/1 maddelerinde alacaklının kefaletten dolayı tahakkuk eden borcun temini için kefaletten önce veya sonra elde ettiği teminatları kefil zararına azaltmaması gerektiği, aksi takdirde kefile karşı sorumluluğun doğacağı hükümleri mevcuttur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 592. Maddesinde de alacaklının haklı bir sebep olmaksızın yükümlülüklerini yerine getirmez, ağır kusuru ile mevcut rehinleri ve teminatları elinden çıkarırsa kefil borcundan kurtulur düzenlemesi mevcuttur.

Samsun İl Emniyet Müdürlüğünden gönderilen yazı cevapları arasındaki davalı tarafından ... plaka sayılı araç üzerindeki rehnin kaldırılması talepli 20/08/2013 tarihli yazıda rehin şerhinin kredi borcu bittiğinden dolayı kaldırılmasının talep edildiği, 23/08/2013 tarihli yazıyla da ... plakalı araca 2. Dereceden rehin konmasının istendiği, ... plakalı aracın Samsun 2. İcra Müdürlüğü'nün 2015/46-Tal. Sayılı dosyasından 16.700-TL bedelle ihale edildiği anlaşılmış ve Mahkememizce 1. Dereceden rehinli ... plakalı araç 2. Dereceden rehin kurulan aracın yarısı bedelle ihale edilse dahi icra dosyasına konu borcun kapanacağına kanaat getirilmiştir.

Davalının 1. Derecedeki rehni kaldırmakla borcun tahsilatını güçleştirdiği, davalının borcun bittiğini bildirerek rehni kaldırması karşısında aynı borç yüzünden davacı kefillere başvurduğu, davacının haklı sebep olmaksızın rehni kaldırmasına dair işlem ile ağır kusurlu davranışıyla alacağın tahsiline engel olduğu ve kefillerin durumunu ağırlaştırdığı kabul edilmiş, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda da aynı yönde görüş belirtildiğinden davacı kefillerin Samsun 5. İcra müdürlüğünün 2014/7599 sayılı dosyasına borçlu olmadıklarının tespitine, 2004 sayılı İİK'nın 72/5.

Maddesine göre kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve aynı zamanda kötü niyetli olduğunun anlaşılmasının gerektiği düzenlendiğinden ve dosya kapsamından davalının icra takibini başlatmakta haksızlığı anlaşılmış ise de kötü niyetli olduğu anlaşılamadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim...