Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/470 K.2018/144

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacı vekili mahkememize verdiği 30/05/2017 tarihli dava dilekçesinde özetle;davalı şirketin müşterisi olan ...'ya ait borç sebebiyle dava dışı ... adına kayıtlı taşınmaza ipotek konulduğunu, ...'ya ait iş bu borç sebebiyle konulan ipoteğin kaldırılması için davalı şirket ile iletişime geçildiğini ancak davalı şirket tarafından ...'ya ait 17.000,00 TL bakiye borç kaldığını bildirdiğini, bunun üzerine davacı tarafından 17.000,00 TL'nin ödendiğini, ödeme üzerine davalı şirketin muhasebe birimiyle yapılan görüşmede ...'ya ait borcun önceki tarihlerde bittiğini,

davacı tarafından ödemesi yapılan 17.000,00 TL'nin ...'nın oğlu ...'ya ait olduğunu, davalı şirketin yanlış beyanı üzerine ...'nın borcunu ödemek isterken kendisine ...'ya ait borcu ödettirdiklerini beyanla davanın kabulü ile davalının sebepsiz zenginleştiği 17.000,00 TL bedelin davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren ticari faizi ile davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize verdiği 03/07/2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle;davacı tarafın sehven ödediğini iddia ettiği 17.000,00 TL'nin BK'nun 77. ve devam eden maddeleri uyarınca "sebepsiz zenginleşme" hükümleri çerçevesinde tahsili için bu davayı açtığını, görevli mahkeme genel görevli asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, özellikle dava dilekçesinini bu nedenle reddi gerektiğini, dava dilekçesinde belirtildiği üzere ... adına kayıtlı herhangi bir gayrimenkul üzerinde davalı şirket lehine tesis edilmiş bir ipoteğin bulunmadığını,

bu nedenle davacı tarafça ödenen bedelin ipotek borcuna karşılık yapıldığı yönündeki iddiaları gerçek dışı olduğunu, davalı şirkete yapılan ödemenin ...'nın ortağı ve yine aynı şirketin hissedarı olan ...'nın davalı şirket nezdinde ki cari hesap borçları nedeniyle yapılmış bir ödeme olduğunu, davaya konu ödeme yapıldıktan sonra davacı tarafın talebi ile Samsun 3. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5856 Esas sayılı dosyasından da vazgeçme yapıldığını beyanla hukuki dayanaktan yoksun, haksız ve yersiz davanın reddini talep etmiştir.

Davacı vekili mahkememize verdiği 31/07/2017 tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle;davacı ile davalı arasında ticari işlemden kaynaklı bir uyuşmazlık olduğundan görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, dava dışı ...'a ait taşınmaza ipotek konulurken ...'nın borcu sebebiyle ibaresi kullanıldığını, davacının yapmış olduğu ödemenin kendi cari hesap işlerinde mahsup yapmak suretiyle ...'nın borcuna karşılık tahsil ettiğini kabul ettiğini, ayrıca ...'nın ilgili şirketle ortaklığının bulunmadığını beyanla davanın kabulünü talep etmiştir.

Toplanan deliller, dellilerin tartışılması ve değerlendirilmesi:

Davacı vekili 30/05/2017 tarihli dava dilekçesi ekinde ... ili ... ilçesi ... Mah. ... ada ...parselde taşınmaz tapu kaydı sureti, ...Bankası hesabından yapılan 17.000,00 TL'lik EFT dekontu, ...'ya ait ...'ndan yapılan 650,00 TL'lik EFT dekont sureti, ... Noterliği'nin 24/03/2017 tarih... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve örnek yargı kararları ile 08/12/2017 tarihli delil dilekçesi ibraz etmiştir.

Samsun 3. İcra Dairesi'nin 2013/5856 sayılı dosyası uyap üzerinden dosya içerisine eklenmiş, ...'dan davaya konu krediye ait, kredi sözleşmesi ve eklerinin suretleri celp edilmiştir.

Dava, TBK 77. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davasıdır.

Tüm dosya kapsamından, davacı tarafın ... şubesindeki "...'ye olan borcuna karşılık ipotek kaldırımı için yatan" açıklaması ile yapılan 17.000,00 TL'lik ödemenin davalının yanlış beyanı sonucu ...'ya ait borcun ödendiği halbuki ...'nın borcunun ödenmek istediğini beyanla yapılan ödemenin davalıdan iadesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

TBK'nun 77. maddesine göre haklı bir sebep olmaksızın bir başkasının mal varlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Buna göre davanın dayanağı sebepsiz zenginleşme hükümleri olmakla birlikte öncelikle dava şartı olan görev hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir.

6102 sayılı TTK'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmıştır. Yasa metni incelendiğinde maddede belirtilen davaların mutlak ticari dava olduğu ve ticaret mahkemesinde bakılması gerektiği anlaşılmaktadır. Bir kısım davalar ise nispi ticari dava olup, bu tür davalar ancak her iki tarafın tacir olması, uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğması halinde ticari dava niteliğinde olup, bu halde ticaret mahkemeleri görevlidir.

Dosya kapsamından davanın dayanağının sebepsiz zenginleşme hükümleri olduğu, bu hükümlerinde TTK'da düzenlenmediğinden mutlak ticari dava olmadığı görülmektedir. Bu durumda mahkememizin görevli olabilmesi için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması gerekmektedir.

Giresun Ticaret ve Sanayi Odası'nın cevabi yazısından davacının ...ortağı ve müdürü olması sebebiyle kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır. Yine Tirebolu Mal Müdürlüğü'nün cevabi yazısından da davacının ...'nin %50 ortağı olduğu görülmektedir. Dava ise davacının ortağı olduğu şirket ile ilgili olmayıp doğrudan davacının şahsıyla ilgilidir. Öte yandan davanın temelindeki ilişkide ipotek ilişkisi olup, ipotekle ilgili davalarda mutlak ticari nitelikte davalar değildir. Bu durumda davacının tacir olmadığı uyuşmazlığında ticari işletmesiyle ilgili olmadığı, anlaşılmakla davanın ticari dava niteliğinde kabulü mümkün olmayıp, görevli mahkemenin genel mahkemeler yani Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılmıştır.

HMK 114/1-c maddesine göre görev kamu düzenine ilişkin olup resen bakılması gerektiğinden ve yukarıda açıklandığı üzere davacının tacir olmayıp davada mutlak ticari dava niteliğinde olmadığından mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...