Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/491 K.2018/399

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacı vekili 12/06/2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...da gemilere yakıt ve motor yağı sağlayan bir şirket olduğunu, ..." isimli geminin de müvekkili şirketten yakıt/ madeni yağ satın aldığını, bununla ilgili sevk irsaliyeleri ve gümrük beyanlarının bulunduğunu, borcun tahsili için müvekkili şirketin borçlu şirket ile defalarca iletişime geçmiş olmasına rağmen borcun ödenmediğini, bunun üzerine Samsun Asliye Tic.

Mahkemesinin 2017/422 D.iş kararı ile ihtiyati haciz kararı alınıp, akabinde Samsun 9.İcra Müd.

2017/56656 dosyası ile ihtiyati haciz kararını uygulatıp esas takip başlattıklarını, davalının borca itiraz ettiğini takibin durduğunu bu nedenli iş bu davayı açtıklarını beyanla Samsun 9.İcra Dairesinin 2017/56656 sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, davalının %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiş, dilekçe ekinde delil listesini sunduğu görülmüştür.

Davalıya dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edildiği, davalının ise süresi içinde cevap vermediği anlaşılmıştır.

Toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi:

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde takibe konu fatura, sevk irsaliyesi ve gümrük beyannamelerinin örneklerini ibraz etmiş, okunaksız olması sebebiyle 01/11/2017 tarihli dilekçesi ekinde okunaklı suretleri ibraz etmiştir.

Samsun 9.İcra Müdürlüğünün 2017/56656 Esas sayılı dosyası uyap üzerinden bir örneği dosya arasına alınmış, Mahkememizin 2017/422-419 Esas-Karar sayılı D-İş dosyası celp edilip incelenmiştir.

İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinden talimatla ...'den aldırılan 15/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının alacak iddiasının ...adlı ve ...bayraklı gemi bakımından deniz alacağı teşkil ettiğini, davacının gerek ihtiyati haciz gerekse takibinde dayandığı faturalara konu mal teslimlerini sevk irsaliyeleri ile teyit ettiği, yağ teslimleri ve satışında TL fatura motorin satışlarında USD fatura ile ticari ilişkinin sürdürüldüğünü, davacının alacaklı olduğu faturalara konu malları teslim ettiğini, davacının takip tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi olarak TL talebi ve USD talepleri üzerinden faiz talep etmekte haklı olduğu sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri rapora karşı ayrı ayrı beyanda bulunmuştur.

Son celse davacı vekili defter incelemesine gerek olmadığı düşüncesiyle defter inceleme talep etmediklerini, yine aynı gerekçeyle yemin deliline de dayanmadıklarını imzalı beyanıyla bildirmiştir.

Dava, gemi alacağına ilişkin yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir.

Tüm dosya kapsamından; davacı tarafından dava dışı ...'ne izafeten gemi yöneticisi ... aleyhine Samsun 9.İcra Müdürlüğünün 2017/56656 Esas sayılı dosyası ile 46.182,00 TL ve 131.063,81 USD asıl alacaklar hakkında ilamsız takip yapıldığı, takibe karşı süresi içerisinde ... tarafından ayrı ayrı itiraz edildiği, takibin durdurulduğu, davacınında itirazın iptalini sağlamak için işbu davayı açtığı anlaşılmaktadır.

İcra dosyasından takibin dayanağı olarak mahkememizin 2017/422-419 D-iş sayılı ihtiyati haciz kararı gösterilmiştir. Dava dosyasından da davacı tarafın davalının işlettiği ...gemisine yakıt/madeni yağ temin edildiği ancak bedelin ödenmediği iddiasında bulunulduğu görülmektedir. Buna göre davacı taraf iddiasını yasal/kesin delillerle ispatlamalıdır.

İcra takibi davacıya izafeten gemi yöneticisi ...Aleyhine yapılmış, takibe karşı hem davalı donatan hem gemi yöneticisi ... İtiraz etmiştir. Dava ise yalnızca donatan davalıya yöneltilmiştir. Takibin yapıldığı ...ne takip davalıya izafeten yapıldığından ve davalıda takibe itiraz ettiğinden, davanın yalnızca davalı donatana karşı açılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Her ne kadar davalının icra dairesinin yetkisine itirazı bulunmamakta ise de takibin izafeten yapıldığı acentenin icra dairesinin yetkisine de itiraz ettiği görülmekle, bu itiraz üzerinde durulması gerekmiştir.

TTK 1359.maddesine göre ''1354 ve 1355 inci maddeler uyarınca deniz alacakları hakkında ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olan mahkeme, deniz alacağının esasına ilişkin olarak yapılmış bir yetki veya tahkim sözleşmesi yoksa, ihtiyati haczi tamamlamak üzere açılacak dava hakkında ve ihtiyati haczi uygulayan icra dairesi de icra takibi hakkında yetkilidir.'' TTK 1355.maddeye göre ise ''Türkiye'de yabancı bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı, sadece, geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı,

yanaştığı ya da kızağa alındığı yer mahkemesi tarafından verilir.'' Buna göre Samsun İcra Dairelerinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Davacı taraf dava dilekçesine ekli fatura, sevk irsaliyesi ve gümrük beyannamelerini delil göstererek, davalının işlettiği ... gemisine yakıt/madeni yağ sağladığını ileri sürmektedir. Buna göre davacının alacağının bir gemi alacağı veyahut deniz alacağı olup olmadığının tespiti gerekmektedir.

Deniz alacakları TTK 1352.maddesinde düzenlenmiş olup, I bendinde "geminin işletilmesi, yönetimi, korunması veya bakımı için sağlanan eşya, malzeme, kumanya, yakıt, konteynerler dahil teçhizat ve bu amaçlarla verilen hizmetler" deniz alacağı olarak sayılmıştır. Davacıda davalının işlettiği gemiye yakıt ve madeni yağ sağladığını bildirdiğine göre dava konusu alacak bir deniz alacağı niteliğinde olup, TTK 1320.maddesinde düzenlenen gemi alacağı hakkı vermemektedir.

Deniz alacağı, gemi alacağına göre daha geniş nitelikte bir kavram olup, ayni hak sağlamamakta, ancak ihtiyati haciz imkanı vermektedir. Ancak ihtiyati haciz kararının gemi üzerine-siciline işlenmesi için borçluyla gemi malikinin ihtiyati haciz tarihinde aynı olması gerekmektedir. Aksi taktirde deniz alacağı sahibi malik değiştikten sonra gemi üzerine haciz koyduramaz.

Zira deniz alacakları rehin iddiasında bulunma ve gemi maliki değişse de yeni malike karşı iddiada bulma imkanı vermemektedir.

Dosya kapsamından davacı tarafından alacağın dayanağı olarak 18 ayrı satış faturası, sevk irsaliyesi ve gümrük beyannameleri sunulmuştur. Gerek bilirkişi raporundan gerekse dosyadaki belgelerden anlaşıldığı üzere davacının öncesinde ... daha sonrasında ... bayraklı ... gemisinin kaşe ve imzasına göre faturalara konu yakıt ve yağın gemi adamlarına teslim edildiği anlaşılmaktadır. Ancak bir kısım malların ise geminin donatanı değiştiği tarihten sonra teslim edildiği görülmektedir.

Mahkememizin 2017/422-419 D-iş sayılı dosyasında sunulan ...Sicili Geçici Sicil Sertifikasına göre ... gemisi 13 Ağustos 2016 tarihinde el değiştirmiş, ...'ya geçmiştir. Nitekim Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2017/765-729 Esas-Karar sayılı ilamında da geminin mülkiyetinin bu tarihte el değiştirdiği kabul edilmiştir. Bu durumda 13/08/2016 tarihinden sonra ... gemisine teslimi yapılan yakıt ve yağ sebebiyle davalının sorumlu olmaması gerekir. Bilirkişi raporunun 4 ve 5.sayfasındaki sıralamaya göre 15, 16, 17 ve 18.sıradaki faturalar gemi maliki değiştikten sonra gemi adamlarına teslim edilmiştir. Bu sebeple bu faturaların toplam miktarda mahsubu gerekmektedir.

Bilirkişi raporundaki sıralamaya göre ilk 1-15 sırasındaki fatura ve sevk irsaliyesine konu yağ ve yakıt ... gemisinin donatanı davalının olduğu dönemde gemi adamlarına teslim edildiğinden, bu kısmın bedelinden davalının sorumlu olması gerekir. Mahkememizce bu kısım 28.832,00 TL ve 82.987,05 USD olarak belirlenmiştir. Bu nedenle bu kısım alacak yönünden davanın kabulü gerekmiş, bilirkişi raporundaki 15, 16, 17 ve 18.sıradaki belirtilen fatura ve sevk irsaliyesine konu mallar ise geminin niteliği değiştikten sonraki bir tarihte teslim edildiğinden bu kısımların ise davalının sorumlu olmayacağı kanaatiyle bu kısım yönünden talebin reddi gerekmiş, bu şekilde dava kısmen kabul kısmen red edilmiştir.

Takibin bir kısmı TL cinsinden, bir kısım yabancı para cinsinden yapılmış olmakla, hükümde ona göre kurulmuş, takip sonrası taraflar tacir olmakla, TL yönünden avans faizi hükmedilirken USD olarak talep edilen kısma ise 3095 Sayılı yasa gereği devlet bankalarının USD cinsinden açılmış 1 yıllık mevduata ödediği en yüksek faizin uygulanmasına karar vermek gerekmiştir.

Alacak faturaya dayalı olup, hesap edilebilir yani likit kabul edildiğinden TL cinsinden asıl alacak ile USD cinsinden alacağın takip tarihindeki efektif satış kuru karşılığı 298.487,82 TL toplamı 327.319,82 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline ve davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Alacağın bir kısmı red edilmiş ise de reddedilen kısım yönünden tazminata hükmedilebilmesi için İİK 67.maddesine göre takibin haksız ve kötüniyetli olmasının gerektiği, mülkiyet değişikliğinin davacı tarafından kolaylıkla tespit edilebilecek bir durum olmadığı, dolayısıyla gemiye verdiği tüm yakıt ve yağ için takip yapmasında kötüniyetli sayılamayacağı anlaşılmakla davalının reddedilen kısım yönünden tazminat talebinin reddi gerekmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...