Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/951 K.2018/319

Mahkememizde görülmekte bulunan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacı vekili 21/03/2017 tarihli dava dilekçesinde özetle;davacılar ile dava dışı ...'a karşı davalı şirket tarafından İstanbul Anadolu 14. İcra Müdürlüğü'nün 2016/20057 Esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapıldığını, yetki itirazı üzerinde dosyanın Samsun 9. İcra Müdürlüğü'nün 2017/25060 Esas sayılı dosyasının açıldığını, söz konusu takibin dayanağının 30/06/2016 tanzim tarihli 10.000,00 TL bedelli, 30/07/2017 tanzim tarihli 10.000,00 TL bedelli, 30/08/2016 tarihli 10.000,00 TL bedelli çeklerle ilgili olarak davacıların davalı şirkete bir borcunun bulunmadığını,

söz konusu çeklerin diğer çeklerle birlikte davalı şirkete verilen siparişe karşılık teslim edildiğini, icra takibine konu dışında olan çeklerin ödendiğini, dava konusu yapılan çekler karşılığı gönderilmesi gereken malların gönderilmediğini teslimin gerçekleşmediğini bu nedenle davacıların davalıya borçlu olmadığını beyanla 9. İcra Müdürlüğü'nün 2017/25060 dosyasına konu takibin tedbiren durdurulmasını ve bu dosyaya konu çekler ile müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 05/06/2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle;TBK ve TTK ilgili maddeleri gereği çekin peşin ödeme aracı olduğunu, çek tesliminin peşin satışlarda malın teslim edildiğine karine teşkil ettiğini, davalının iyi niyetli 3. kişi olduğunu, davacıların borçlarını ödememek, tahsilatı geciktirmek amaçlı hareket ettiklerini beyanla davanın reddi ile davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

Toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi:

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde dava dilekçesinde bildirilen dava konusu ve dava dışı çeklerin suretlerini, davalı şirketin yetkilisini gösteren Ticaret Sicil Gazetesi sayfa örneği, 01/04/2016 tarihli 57.236,61 TL bedelli ... fatura numaralı fatura örneği ve bu faturanın ödeme aracı olarak kullanılan çek fotokopileri örneğini ibraz etmiş,

Samsun 9. İcra Müdürlüğü'nün 2017/25060 sayılı dosyası celp edilmiş, davalı tarafından davacılar aleyhine toplam 29.282,43 TL alacak için takip başlatıldığı tespit edilmiştir.

15/09/2017 tarihli celsede davacı tarafın 2015/2016 yılı ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş, davacı ...'ın ticari defterleri ibraz edilmiş, mali müşavir bilirkişi ...'ndan 02/10/2017 tarihli rapor alınmış, rapor taraflara tebliğ edilmiş, davacılar vekili ve davalı vekili ayrı ayrı rapora karşı beyan dilekçesi ibraz etmiştir. Davalı vekili 02/11/2017 tarihli dilekçesi ile bilirkişiden ek rapor alınmasını talep etmiştir.

Davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi için İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, davalıya ticari defterlerin ibrazı için çıkarılan tebligatın tebliğ edildiği ancak defterlerin ibraz edilmediği bu nedenle talimatın bilaikmal döndüğü anlaşılmıştır.

Dava, çeke dayalı olarak yapılan takibe karşı menfi tespit talebine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamından, davalı tarafından davacılar aleyhine İstanbul Anadolu 19. İcra Müdürlüğü'nün 2016/20057 Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe geçildiği, yapılan yetki itirazı üzerine İstanbul Anadolu 11. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2016/765 Esas 2017/110 Karar sayılı ilamıyla yetki itirazının kabulü ile dosyanın Samsun Nöbetçi İcra Müdürlüğü'ne gönderilmesine karar verildiği, bunun üzerine davalı tarafından Samsun 9. İcra Müdürlüğü'nün 2017/25060 Esas sayılı dosyası ile 30/09/2016 tarihinde takipte bulunulduğu davacıların ise söz konusu takip ile borçlu olmadıklarının tespiti için iş bu davayı açtıkları anlaşılmaktadır.

İcra takibinin dayanağının 30/06/2016, 30/07/2016 ve 30/08/2016 tanzim tarihli her biri 10.000,00 TL bedelli çekler olduğu görülmektedir. Davacı taraf, bu çekleri alınan mal bedeli karşılığında avans olarak davalı tarafa verildiğini ancak karşılığında mal tesliminin gerçekleşmediğini ileri sürmektedir. Bu durumda öncelikle ispat külfetinin hangi tarafa ait olduğunun ve hangi tür delillerle ispat edileceğinin tespiti gerekmektedir.

TBK 207. maddesine göre "sözleşmeyle aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekte yükümlüdürler." buna göre asıl olan peşin satıştır. Çek bir ödeme vasıtası olup, bir borcun tasfiyesine yönelik verildiğinin kabulü gerekir. Bu durumda çeklerin ileride teslim edilecek mallara karşılık verileceği iddiasında bulunan davacının bu iddiasını kesin delillerle kanıtlaması gerekir. (Yargıtay 19. HD'nin 2007/3327 Esas 2007/7976 Karar sayılı örnek ilamı)

Davacı taraf takibine dayanağı çeklerin avans olarak verildiği ve karşılığı malların iade edilmediği yönünde yazılı bir delil ibraz etmemiştir. Mahkememizin 15/09/2017 tarihli ara kararında davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş, davacılardan Murat Aktaş'ın ticari defterleri sunulmuş, alınan 02/10/2017 tarihli bilirkişi raporunda davacının ikinci sınıf tacir olduğu, tuttuğu işletme defterinden sadece mal alış ve satış faturalarının işlendiği, mal alışverişi karşılığında verilen nakit, çek, senet, banka havalesi gibi ödeme ve tahsilat hareketlerinin izlenmesinin mümkün olmadığının bildirildiği görülmüştür. Davalı tarafın ticari defterleri ise çıkarılan tebligata rağmen sunulmadığından incelenmemiştir.

Böylece, davacı tarafın yazılı delillerle dava konusu yaptıkları çeklerin alınan mal karşılığı avans olarak verildiğini ispat edemediği tespit edilmiştir. Davacı tarafın bu halde dayanabileceği yemin delili kalmış olup, dava dilekçesinden açıkça yemin deliline dayanılmadığı, bu durumda yemin teklifinde bulunulmasının mümkün olmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddi gerekmiştir.

Davacı taraf tedbir talebinde bulunmuş ise de İİK 72/3 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğinden takibin durdurulması yönündeki tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

İİK 72/4 maddesine göre dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar, hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada karara bağlanır, herhalde %20'den aşağı tayin edilemez, buna göre davalı lehine tazminata karar verebilmek için tedbirin durdurulması gerekmekte olup, mahkememizce tedbir durdurulmadığından tazminat şartlarının gerçekleşmediği anlaşılmakla, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...