Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/233 K.2018/424

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'e olan borcuna karşılık olarak verilen 25.10.2016 tarihli prokolol ile 300.000,00 TL çek verdiği, çeklerden 30.06,2017 tarihine kadar düzenli ödeme yapıldığı, ...'in borcun ödenmesi için davacıya talepte bulunduğu, müvekkilinin de 300.000,00 TL çek düzenleyip avukat ...'e verdiği, ... tarafından Samsun Asliye Tic.

Mah. 23/05/2017 tarihinde 2017/436 Esas sayılı dosyasında çeklere ilişkin ödeme yasağı konulduğu, müvekkiline Samsun 9.İcra Müd.

2017/132559 esas sayılı dosyasından tebligat yapıldığı, ödemeden men kararı alınan ...Şubesine ait 30/08/2017 tarihli 25.000,00 TL bedelli, 30/09/2017 tarihli 25.000,00 TL bedelli çeklere ilişkin olarak takip yapıldığı, takip alacaklısının ... olduğu, müvekkili şirketin ...'e borçlu olduğunu, söz konusu çeklerin ... iradesi dışında elinden çıktığını, 6 adet çekin kullanıldığını, 6 adet çekinde ...firmasına verildiğinin beyan edildiği beyanla öncelikle tedbir talebinin kabulü ile Samsun 9.İcra Müd.

2017/132559 Esas sayılı dosyasından yapılan icra takibinin tedbiren durdurulmasına, şimdilik 13.000,00 TL borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin çeklerin son ve yetkili hamili olduğunu iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu bahse konu çeklerin ... şirketi ile yapılan ticaret sonucu kendisine ciro edildiğini bu nedenlerle zarara uğramaması açısından öncelikle 16/11/2017 tarihli taleplerinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

1-Samsun 9.İcra Müdürlüğünün 2017/132559 Esas Sayılı İcra dosyası İncelendiğinde; Alacaklısının ... borçlunun ..., ... ve ... olduğu, borçlular hakkında 50.000,00 TL çek bedeli 380,66 TL işlemiş faiz, 150,00 TL % 0,3 komisyon, 5.000,00 TL %10 çek tazminatı olmak üzere toplam 55.530,66 TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı takip dayanağının ... a ait ... seri nolu 30.08.2017 keşide tarihli 05/09/2017 ibraz tarihli 30/08/2017 faiz başlangıç tarihli 25.000,00 TL tutarlı çek ile ... ait ... seri nolu 30/09/2017 keşide tarihli 04/10/2017 ibraz tarihli 30/09/2017 faiz başlangıç tarihli 25.000,00 TL tutarlı çeklerin gösterildiği görülmüştür.

2-... şubesine ait... seri numaralı çek incelendiğinde; çekin keşidecisinin ... olduğu lehdarının ... olduğunu 30.08.2017 keşide tarihli 05/09/2017 ibraz tarihli 30/08/2017 faiz başlangıç tarihli 25.000,00 TL tutarlı çek olduğu ... tarafından ...ciro edildiği, ... tarafından ... dış ticaret ve pazarlama ...'ya ciro edildiği ... tarafından çekin 05.09.2017 tarihinde bankaya ibraz edildiği görülmüştür.

3-...şubesine ait ... seri numaralı çek incelendiğinde; keşidecisinin... olduğu lehdarının ...olduğunu 30/09/2017 keşide tarihli 04/10/2017 ibraz tarihli 30/09/2017 faiz başlangıç tarihli 25.000,00 TL tutarlı çek olduğu ...tarafından ... ciro edildiği, ... tarafından ... dış ticaret ve pazarlama ...'ya ciro edildiği ... tarafından çekin 04.10.2017 tarihinde bankaya ibraz edildiği görülmüştür.

4-Mahkememizin 2017/693 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde: Davacısının ... davalısının ... oldukları davacının ... şubesine ait keşidecisi ... olan her biri 25000 Tl meblağlı ...seri numaralı çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitini talep ettiği dosyanın mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği daha sonra davacının açtığı davadan feragat ettiği mahkememizce davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği görülmüştür.

5-Mahkememizin 2017/436 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde: Davacısının ... olduğu davanın hasımsız açıldığı davacının ...şubesine ait keşidecisi ...olan her biri 25000 Tl meblağlı ... seri numaralı çeklerin zayi olduğunu belirterek ödemeden men yasağı kararı ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

6-Dava dışı...ile davacı... arasında düzenlenen 25/10/2016 tarihli protokol örneği,

7-Tüm dosya kapsamı ve sair belgeler

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKÇE

Dava, davalı... tarafından davacı ... aleyhine Samsun 9.İcra müdürlüğünün 2017/132559 Esas sayılı dosyası ile başlatılan takipten dolayı çek bedellerini aşan kısımdan dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkin açılmış menfi tespit davasıdır.

Dava dilekçesi incelendiğinde; davacı bahse konu çeklerin ...e olan borcuna karşılık 25.10.2016 tarihli protokol doğrultusunda verildiklerini, bahe konu çeklerin ...'in eline ulaşmadan kardeşi ...'in eline geçtiklerini, ... tarafındanda kötü niyetli şekilde ...firmasına ciro edildiklerini, çeklerin kötüniyetli ve organize şekilde ...'ya kadar ciro edildiklerini, burdaki amacın kendisini zarara uğratma düşüncesi olduğunu, halbuki kendisinin sadece ... borçlu olduğunu,

bahse konu çeklerin karşılığını ...'e ödemeye hazır olmasına rağmen kendilerine herhangi bir başvuru yapılmadan doğrudan icra yoluyla takibe geçildiğini bundan dolayıda icra dairesine 13000 TL fazladan ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, icraya gidilmeden kendilerine başvurulmuş olunsaydı fazladan 13000 Tl ödeme yapmak zorunda kalmayacaklarını beyan ederek eldeki davayı açtığı görülmüştür.

Samsun 9.İcra Müdürlüğünün 2017/132559 Esas Sayılı İcra dosyası İncelendiğinde; Alacaklısının ...borçlunun ..., ... ve ... olduğu, borçlular hakkında 50.000,00 TL çek bedeli 380,66 TL işlemiş faiz, 150,00 TL % 0,3 komisyon, 5.000,00 TL %10 çek tazminatı olmak üzere toplam 55.530,66 TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı takip dayanağının ... a ait ... seri nolu 30.08.2017 keşide tarihli 05/09/2017 ibraz tarihli 30/08/2017 faiz başlangıç tarihli 25.000,00 TL tutarlı çek ile ...'a ait ... seri nolu 30/09/2017 keşide tarihli 04/10/2017 ibraz tarihli 30/09/2017 faiz başlangıç tarihli 25.000,00 TL tutarlı çeklerin gösterildiği görülmüştür.

Takibe dayanak ... şubesine ait ... seri numaralı çek incelendiğinde; çekin keşidecisinin ...olduğu lehdarının ... olduğu, keşide tarihinin 30.08.2017, ibraz tarihinin 05.09.2017 tarihi olduğu 25.000,00 TL tutarlı çek olduğu bahse konu çekin ... tarafından ...ciro edildiği, ... tarafından ...'ya ciro edildiği ... tarafından çekin 05.09.2017 tarihinde bankaya ibraz edildiği görülmüştür.

Yine takibe dayanak ... şubesine ait ... seri numaralı çek incelendiğinde; keşidecisinin ... lehdarının ... oldukları keşide tarihinin 30.09.2017, ibraz tarihinin 04/10/2017 tarihi olduğu çek meblağının 25.000,00 TL olduğu ... tarafından ... ciro edildiği, ... tarafından ...'ya ciro edildiği ... tarafından çekin 04.10.2017 tarihinde bankaya ibraz edildiği görülmüştür.

Somut olayda uyuşmazlık davalının meşru hamil olup olmadığı çekleri iktisap ederken kötüniyetli ve borçlunun zararına kusurlu şekilde hareket edip etmediği ve ayrıca doğrudan icraya kanalıyla alacağını tahsil edip etmeyeceği noktalarında toplanmaktadr.

Bilindiği üzere "çek herhangi bir suretle hamilinin elinden çıkmış bulunursa, ister hamiline yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkında 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusur bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." (TTK 792)

Yine "cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır". (TTK 790)

Bahse konu çekler incelendiğinde;ciro zincirinin muntazam olduğu, ciro silsilesinden ...'nun meşru yetkili hamil olduğunun anlaşıldığı çeklerin ... tarafından ibraz süresi içerisinde ilgili bankaya ibraz edildiği, bankaca çekler hakkında verilen ödeme yasağı olmasından dolayı ödeme yapılmadığının bildirildiği görülmüştür.

Açıklamalar ve somut olay ışığında; Davalı ...'nun bahse konu çeklerin meşru ve yetkili hamili olduğu kanaatine varılmıştır.

Yine davacı taraf davalı ...'nun davaya konu çekleri iktibas ederken kötü niyetli olduğuna yada davacının zararına kusurlu şekilde hareket ettiğine dair dosyaya somut delil sunamadığı görülmüştür.

Davaya konu çeklerin meşru hamil tarafından 05.09.2017 ve 04.10.2017 tarihinde bankaya ibraz edildikleri ancak çekler hakkında Samsun Asliye Ticaret mahkemesinin 2017/436 esas sayılı dosyasında ...'in talebi üzerine verilen ödemeden men yasağı kararı olması nedeniyle hamile ödeme yapılamadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Davalı ... çeklerin tahsili amacıyla süresinde bankaya başvurmuş olup dava dışı ...'in çekler hakkında aldırdığı ödemeden men yasağı kararı doğrultusunda alacağını tahsil edememesinden ötürü davacı hakkında takip başlattığı görülmüştür.

Bu husus ve davacının çeklere ödeme yasağı koyduran ... hakkında mahkememizin 2017/793 esas sayılı dosyasında görülen davadan feragat ettiği hususu birlikte değerlendirildiğinde, davalının icra marifetiyle alacağını almasında kanuna aykırı herhangi bir usulsüzlük olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak davacının çek bedellerini aşan 13.000 Tl lik kısım yönünden borçlu olduğunun tespitine karar vermek gerekmiştir.

Davacı taraf mahkemizde açtığı menfi tespit davası ile birlikte İİK 72/3 Hükmü uyarınca ihityati tedbir kararı talep etmiş olup mahkememizce 25.10.2017 tarihinde Samsun 9 icra Müdürlüğünün 2017/132559 Esas sayılı dosyasında icra veznesine yatacak paranın davalıya ödenememesi yönünde ara karar verildiği görülmüştür.

Davacının davası red edilmiş olunup mahkememizce 25.10.2017 tarihinde ihtiyati tedbir kararı verildiği hususu birlikte değerlendirildiğinde red edilen 13.000,00 TL nin % 20 si oranında tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.