Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/244 K.2021/1035

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesini özetle.

Davacının davalı şirketin bayiliğini yaptığını, bu bayilik kapsamında yapmış veya yapacak olduğu siparişlerin karşılığı olarak davalı şirkete birden fazla senet verildiğini, daha sonra davacı ile davalı şirket arasındaki bayiliğin ... yılında feshedildiğini sözleşme feshedilince senetlerin konusuz kaldığını, davalının karşılıksız kalan senetlerden .... tanzim ... vade ...-TL senedi Samsun İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine koyduğunu, ancak davacının davalıya herhangi bir borcunun olmadığını beyan ederek, Samsun İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin ve icra kasasına girecek paranın davalı alacaklıya ödenmemesine yönelik tedbir kararı verilmesine, davacının borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın süresinde açılmadığını ve öncelikle zaman aşımı itirazında bulunduklarını, senedin karşılığı olmadığı iddiasının yerinde olmadığını, davacının iddiasını yazılı delillerle ispat etmesi gerektiğini ve dosyaya bu yönde hiç bir delil sunmadıklarını, davacının davalı şirkete 47.661,37 TL borcu bulunduğunu ve dava konusu senede istinaden davalı şirkete bir ödeme yapılmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi ekinde, ödeme emrinin tebliği olduğuna ilişkin tebliğ mazbatası, takip talebi, ödeme emri ve takibe dayanak senet fotokopisi sunulmuştur.

Samsun 9. İcra Dairesinine yazılan yazıya ... tarihinde cevap verildiği ve ekinde ... Esas sayılı icra dosyasının tüm evraklarının gönderildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından ...tarihli delil listesinin dosyamıza sunulduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekili tarafından ... tarihinde davaya karşı beyanlarını havi cevap dilekçesi sunulduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından ... tarihinde cevap dilekçesine karşı cevaba cevap dilekçesi sunulduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından mahkememizin 1. Celse 2 nolu ara karar uyarınca tanık ve beyanlarını içerir ... tarihli dilekçesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından ...tarihli dilekçesi ile ticari defter ve belgelerin sunulduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosya bilirkişi ...'e tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından ... tarihli bilirkişi raporunun dosyamıza sunulduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından ... tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekili tarafından ... tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Kuveyttürk Katılım Bankasına yazılan yazıya ... havale tarihli dilekçe ile cevap verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosya ek rapor alınması hususunda bilirkişi ...'e tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından .... tarihli bilirkişi ek raporunun dosyamıza sunulduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından ...tarihli bilirkişi ek raporuna karşı beyan dilekçesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekili tarafından ... tarihli bilirkişi ek raporuna karşı beyan dilekçesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Türkiye İş Bankasına yazılan yazıya ... havale tarihli dilekçe ile cevap verildiği anlaşılmıştır.

YapıKredi Bankasına yazılan yazıya ... havale tarihli dilekçe ile cevap verildiği anlaşılmıştır.

... Bankası AŞ.'ye yazılan müzekkereye ... tarihli dilekçe ile cevap verildiği anlaşılmıştır.

... T.A.Ş'ye yazılan yazıya ...tarihli dilekçe ile cevap verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosya 2. kez ek rapor alınması hususunda bilirkişi ...'e tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından ... tarihli bilirkişi ek raporunun dosyamıza sunulduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından ... tarihli bilirkişi 2. ek raporuna karşı beyan dilekçesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekili tarafından ... tarihli bilirkişi 2. ek raporuna karşı beyan dilekçesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından ... tarihli davacı ile davalı arasında akdedilen sözleşme örneğinin şirket kayıtlarında tespit edemediklerini havi beyan dilekçesinin gönderildiği anlaşılmıştır.

Dava dışı ... Sanayi A.Ş'ye yazılan yazıya ... tarihli dilekçe ile cevap verildiği ve içeriğinde davacı ve davalı arasında akdedildiği belirtilen sözleşmenin bulunmadığından bahsedildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK'nun 72.maddesi kapsamında kambiyo senedine dayalı icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.

Tüm dosya kapsamından; tarafların arasındaki bayilik sözleşmesinden kaynaklanan mal alımı karşılığında davacı yanca davalı taraf lehine .... tanzim, ... vade tarihli ...,00 TL bedelli senet verildiği, malların teslim edilmemesi nedeni ile senedin bedelsiz kaldığının ve başlatılan Samsun 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya sebebi ile borçlu olunmadığının tespitinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu Samsun 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ... ve İnş. Mal. Tic. San. Ltd. Şti. Tarafından davalı ... aleyhine, 25/01/... tanzim, ... vade tarihli ...,00 TL bedelli senede dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapıldığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilince mahkememize sunulan cevap dilekçesi ile eldeki davanın süresi içerisinde açılmadığı, talebin zamanaşımına uğradığı ileri sürülmektedir. Bilindiği üzere İİK'nun 72.maddesine dayalı menfi tespit davalarında kanun koyucu dava açılmasını belirli bir süreye tabi tutmamıştır. Davacı tebliğ edilen ödeme emrine itiraz edilmediği takdirde genel zamanaşımı süresi içinde menfi tespit davası açması önünde hukuken bir engel yoktur (Bkz: Yargıtay HGK'nun 19.11.2014 tarih ve 12-2240 /929 sayılı kararı). Davalı vekili davanın zamanaşımı süresinin dolduğunu ileri sürmüş ise de yapılan açıklamaya göre bu yöndeki itirazına itibar edilmemiştir.

Mahkememizce taraf defterlerinin incelenmesi amacıyla alınan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının işletme defteri tuttuğu, defter kayıtlarına göre davacının davalıdan 2015 yılında 63.357,29 TL, ... yılında 130.742,29 TL olmak üzere toplam 194.099,58 TL mal aldığı, ancak ödeme belgesi sunulmadığı, davacının işletme defterinin alacak-borç durumunu ortaya koyacak nitelikte olmadığı, davalının ticari defterlerinin usulüne uygun tasdik ettirildiği,

sahibi lehine delil olabileceği, davalının defter kayıtlarına göre davacıya ticari ilişkileri boyunca 192.683,78 TL net satış tutarında mal sattığı, davacı tarafından verilen ve iade alınan senetler dikkate alındığında davalının davacıdan 47.660,59 TL alacaklı olduğunun anlaşıldığı, buna göre davacının davaya konu senet bakımından davalıya borçlu olduğunun tespit ve kanaati bildirilmiştir.

Rapor taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili rapora karşı itiraz dilekçesinde; POS cihazı ile tahsil edilen miktarların davalı tarafça defterlere işlenmediğinden bahisle bilirkişi raporunun gerçeği yansıtmadığı ileri sürülmüş olup, mahkememizce aynı bilirkişiden ek rapor aldırılmış olup, ... tarihli ek raporda özetle; davacının itirazında ileri sürdüğü makbuzlar sebebi ile mahsup işlemlerinin yapılarak hesaptan düşüldüğü, POS ödemelerine ilişkin dosyada herhangi bir belge bulunmadığı, kök raporda değişiklik olmadan davacının davaya konu senet sebebi ile davalıya borçlu olduğu kanaati bildirilmiştir.

Davacı vekilinin itirazları çerçevesinde ... yılları arasında POS cihazlarına ilişkin ödemelerin dosyamız arasına alınması hususunda... müzekkere yazılmış, ... ve ... ... Bankasının vermiş olduğu cevabi yazılarda POS işlemlerinin bulunmadığı bildirilmiş, ... bankası ve ... Bankası cevabi yazıları ile POS işlemlerine ilişkin evraklar dosyamız arasına ibraz edilmiştir. Celbedilen evraklar akabinde dosya önceki bilirkişiye tevdi edilerek...arihli 2.ek rapor alınmış olup, alınan raporda özetle; sunulan banka evraklarının ayrı ayrı incelenip değerlendirildiği, banka evraklarında davalı veya dava dışı ... adına herhangi bir ödemeye rastlanılmadığı, bu nedenle davacının davaya konu senet sebebi ile davalıya borçlu olduğu tespit ve kanaati bildirilmiştir.

Davacı vekilince her ne kadar dava dışı ... ... A.Ş.'ne yapılan ödemelerin davalının borcuna aktarıldığına ilişkin sözleşme bulunduğundan bahisle, ... tarihli beyan dilekçesi ile sözleşmenin bulunduğu yerler bildirilmiş ise de mahkememizce yazılan müzekkerelere verilen cevabi yazılarda böyle bir sözleşmenin bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosya kapsamında yapılan incelemede; davacının davaya konu senet bedelinin davalıya ödenmiş olması sebebi ile borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, ancak davacının bu yöndeki iddialarını yazılı delil ile ispatlayamamış olması nedeni ile davacı davasını ispatlayamadığından davanın reddine karar verilmiştir (Yargıtay 11. HD 08/04/2021 tarih, 2020/5281 Esas, 2021/3460 Karar sayılı ilamı).

Menfi tespit davalarında, davalı alacaklı yararına tazminata hükmedilebilmesi, alacaklının borçluya karşı bir icra takibi yapmış olması ve borçlunun bu icra takibinin durdurulması veya icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı almış ve bu kararın infaz edilmiş olmasına bağlıdır. Somut olayda davacının ihtiyati tedbir talebine ilişkin kabul kararı verilmediği görülmüş, şartları oluşmadığından davalı tarafın tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. (Bkz; Yargıtay 19.HD'nin 16.02.2017 tarih ve .../12169 Esas - 2017/1231 Karar sayılı ilamı)