Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/50 K.2018/495

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği 02/09/2015 tarihli dava dilekçesinde özetle;müvekkilinin 23/01/2014 tarihinde dava dışı ...'nın davalı bankadan kullandığı 43.750,00 TL krediye kefil olduğunu, iş bu kredinin 19/03/2015 tarihinde asıl borçlu tarafından tamamının ödenerek kapatıldığını, müvekkili tarafından da aynı tarihte davalı bankaya noter aracılığıyla ihtarname ile kefillikten istifa ettiğini bildirdiğini ve söz konusu ihtarnamenin davalı bankaya 23/03/2015 tarihinde tebliğ edildiğini,

hal böyle olmakla beraber davalı bankanın dava dışı ...'nın aynı tarihte 30.000,00 TL kredi kullandırdığını ve müvekkilini de bu şekilde iş bu krediye de kefil yapmaya çalıştığını, müvekkilinin iş bu ikinci kredi nedeniyle icra tehdidi altında davalı bankaya 29.565,00 TL ödeme yaptığını, oysaki müvekkilinin kefaletinin dava dışı ...'nın kullandığı ilk krediye yönelik olduğunu ve kredinin ödenmesi ile de kefaletinin sona erdiğini, ikinci kredi nedeniyle her hangi bir sorumluluğunun olmadığını belirterek davalıya borçlu olmadığının tespiti ile ödediği 29.565,00 TL'nin tarafına iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 09/11/2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle;davacı tarafın dilekçesinde menfi tespit istemli olarak davasını ikame ettiğini bildirdiğini ancak netice ve talep kısmında alacak talep ettiğini, bu halde davanın konusunun belli olmadığını, davanın konusu istirdata dayanıyor ise görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davalının kefaletinin sona ermediğini, davacının kefaletten vazgeçmesine ilişkin ihtarnamenin dava dışı ...'ya 30.000,00 TL kredi kullandırıldıktan sonra ulaştığını, öncesinde taraflarına tebliğ edilmiş herhangi bir bildirim olmadığını, bu itibarla kullandırılan krediden davacının kefil olarak sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 16/10/2015 tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle;borcun kaynağının genel kredi sözleşmesi olduğunu, ticari kredi niteliğindeki genel kredi sözleşmesinden doğan uyuşmazlığın ticari dava vasfında olduğunu dolayısıyla Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu, taleplerinin haksız olarak kendilerinden alınan paranın iadesi ve borçlu olmadıklarının tespiti olduğunu, söz konusu kredide müvekkilinin müteselsil kefil alındığını, fakat müvekkilinin evli ve eşinin rızasının başka bir şubeden ve sonra alındığını, kefalet sözleşmesi doğduktan sonra alınmış olan muvafakatin bir geçerliliğinin söz konusu olmadığını,

davalının cevap dilekçesinde kendilerine herhangi bir ihtar gelmediği yönündeki beyanın gerçeği yansıtmadığını ihtarnamenin 23/03/2015 tarihinde banka şubesine tebliğ edildiğini beyanla dava dilekçesini tekrar etmiştir.

Mahkememizin 2015/779 Esas 2016/527 Karar sayılı ilamıyla görevsizlik kararı verilmiş, Tüketici Mahkemesi'nin 2016/437 Esasına kayıt olmuş, 1. Tüketici Mahkemesi'nin 2016/437 Esas 2017/249 Karar sayılı ilamıyla görevsizlik kararı üzerine Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi 2017/1225 Esas 2018/22 Karar sayılı ilamıyla yargı yeri olarak Mahkememiz belirlenmiş olmakla yukarıdaki esasa kayıt olmuştur.

Toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi:

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde GKS örneğini, ihtarname örneğini, ödeme dekontu örneğini, emsal Yargıtay kararı, davacının icra tehdidi altında satmak zorunda kaldığı aracın satış sözleşmesini ibraz etmiştir.

Davalı bankadan 23/01/2014 tarihinde asıl borçlusu ... - ... ve müşterek borçlu müteselsil kefili ... olan krediye ilişkin, imzalanan kredi sözleşmelerinin ve iş bu sözleşmeler nedeniyle kullandırılan kredilere ilişkin hesap hareketlerini gösterir hesap ekstrelerini ve dekontlarını, hesabın kat'ına ilişkin ihtarname ile iş bu ihtarnameninin davalılara tebliğine ilişkin evrakların, geri ödeme planı, krediye ilişkin ödeme dekontları, eş rızasına ilişkin belge, davacı tarafından davalı bankaya gönderilen istifaname ile faiz genelgelerinin örnekleri celp edilmiştir.

25/04/2016 tarihinde bilirkişi raporu alınmış, raporda 23/03/2015 tarihli 43.750,00 TL bedelli tüketici kredisinden de kefil sıfatı ile sorumluluğa gidilemeyecek olmasına karşın, iş bu krediye istinaden, kefil sıfatı ile 21/07/2015 tarihinde bankaya yaptığı 29.565,00 TL ödemenin sebepsiz zenginleşmeye neden olduğu gerekçesi ile ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte davacıya iadesinin gerektiği tespit edilmiş, rapor taraflara tebliğ edilmiştir.

17/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda ise davacının kefalet sorumluluğu bulunmadığı 23/05/2015 tarihli kredi nedeniyle kefil sıfatıyla davalı bankaya yaptığı 29.565,00 TL'nin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalıdan talep etmekte haklı olduğu tespit edilmiş, rapor taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili ve davalı vekili bilirkişi raporuna karşı ayrı ayrı beyan-itiraz dilekçesi ibraz etmiştir.

Dava, kredi sözleşmesine dayanan menfi tespit talebine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamından, davalı banka ile dava dışı ... arasında 23/01/2014 tarihli GKS'nin imzalandığı, davacının da bu sözleşmeye müteselsil kefil olduğu, sözleşme kapsamında dava dışı ...'nın 43.150,00 TL kredi kullandığı, kredinin tamamının ödendiği, bunun üzerine davacının 19/03/2015 tarihinde kefillikten istifa ettiğine dair ...Noterliği'nin ... yevmiye nolu istifanamesinin davacı bankaya gönderdiği, bankaya 23/03/2015 tarihinde tebliğ edildiği, davalının ise aynı tarihte dava dışı ...'ya 30.000,00 TL tutarlı ikinci bir kredi kullandırdığı ve davacının da bu krediye kefil olduğunun bildirildiği,

davacının bu kredi sebebiyle 21/07/2015 tarihinde 29.565,00 TL ödeme yaptığı, dava konusu krediden önce kefillikten istifa etmesi sebebiyle borçlu olmadığının tespiti ve ödediği bedelin istirdatını talep ettiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki ihtilaf dava dışı ... ile davalı banka arasında yapılan GKS'ne kefil olan davacının çekilen ilk kredi ödendikten sonra kefillikten istifa etmesi sebebiyle dava dışı ...'ya kullandırılan 30.000,00 TL ikinci krediden kefil olarak sorumlu olup olmadığı, yani kefaletinin sona erip ermediği noktasında toplanmaktadır.

Davacı 19/03/2015 tarihli noterden gönderdiği istifaname ile kefillikten istifa ettiğini bildirmiş, davalı bankaya 23/03/2015 tarihinde ulaşmıştır. Ancak banka aynı tarihte ikinci krediyi kullandırmış olup, istifanamenin kredinin kullandırıldıktan sonra ulaştığını iddia etmektedir.

Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan 17/01/2018 tarihli bilirkişi raporundan dava dışı asıl borçluya tek kredi sözleşmesine istinaden iki ayrı tarihte kredi kullandırılmış olması, kullandırılan kredilerin tek başına cari hesap şeklinde işleyen kredi olduğunu göstermediği, aksine dava dışı asıl borçluya kullandırılan her iki kredinin belli vadeleri içerir taksitli krediler olduğu nazara alındığında, her iki kredinin cari hesap şeklinde işleyen rotatif krediler olmadığı, belli vade ve taksitleri içeren ödünç niteliğinde krediler olduğu tespit edilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme 23/01/2014 tarihli imzalanmış olup, davada 6098 sayılı TBK'nun kefalete ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Bu halde taraflar arasındaki sözleşmenin 32. maddesi ile TBK 598. maddesine göre kefaletin süreli olmayan kefalet olduğu görülmektedir.

TBK'nun 599. maddesine göre gelecekte bir borca kefalette borçlunun borcun doğumundan önceki mali durumu kefalet sözleşmesinin yapılmasından sonra önemli ölçüde bozulursa veya mali durumun kefilin iyi niyetle varsaydığından çok daha kötü olduğu ortaya çıkmışsa kefil alacaklıya yazılı bir bildirimde bulunarak borç doğmadığı sürece her zaman kefalet sözleşmesinden dönebilir.

Bu maddede belirtilen gelecekte doğacak borca kefalet bankacılık uygulamasında cari hesap şeklinde işleyen banka kredilerinde kendini göstermektedir.

Borçlu ile banka arasında cari hesap şeklinde yürüyen bir borç ilişkisi bulunduğunda kredi borcunun herhangi bir tarihte sıfırlanmış olması tek başına kredi sözleşmesini sona erdiren bir neden olarak kabul edilemeyeceği için kredi hesabı sıfırlandıktan sonra aynı cari hesaptan yeni bir kredi kullandırılması yeni bir borç ilişkisi olarak nitelendirilemez.

Buna göre TBK 599. maddede düzenlenen kefaletten dönme hükümlerinin uygulanabilmesi için ortada sürekli borç doğuran bir cari hesap ilişkisinin bulunmaması gerekir yani taraflar arasında cari hesap şeklinde işleyen bir kredi ilişkisi yoksa kefillikten dönme imkanı mevcuttur.

Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucu alınan gerek 25/04/2017 tarihli bilirkişi raporundan gerekse 17/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda 23/03/2015 tarihli kredi yönünden cari hesap şeklinde yürüyen bir borç ilişkisinin söz konusu olmadığı bu nedenle dava dışı asıl borçluya kullandırılan 23/01/2014 tarihli kredinin kapatılmasından sonra kullandırılan 23/03/2015 tarihli kredinin yeni bir borç ilişkisi niteliğinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Dava konusu 23/03/2015 tarihli kredinin yeni bir kredi niteliğinde olması yani cari hesap şeklinde işleyen bir kredi ilişkisinin bulunmaması, yeni bir borç ilişkisi niteliğinde olması, kefilin 23/01/2014 tarihli "asıl borçlunun doğmuş ve doğacak tüm borçlarına kefil olduğunu bildirdiği" GKS uyarınca banka tarafından 23/03/2015 tarihli kredi yönünden de kefilinin bulunduğunun iddia edilmesi, 23/01/2014 tarihli GKS uyarınca davacı kefilin kendisinin kefaletten kurtulma imkanı veren TBK 599 ve 601 maddelerinden yararlanma hakkından feragatinin bulunmaması nedeniyle davacının kefillikten dönme hakkının bulunduğu,

davacının da 19/03/2015 tarihli iddianame ile yazılı bildirimde bulunarak kefillikten vazgeçme iradesini ortaya koyduğu buna göre kefillikten döndüğünü kabullenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davalı banka tarafından kefillikten vazgeçildiğine ilişkin istifanamenin kredinin kullandırılmasından sonra ulaştığı iddia edilmiş olup, gerçekten davacı tarafından gönderilen ...Noterliği'ne ait 19/03/2015 tarihli iddianame davalı bankaya 23/03/2015 tarihinde ulaşmış, kredide aynı tarihte kullandırılmıştır. Ancak davalı banka tarafından kullandırılan kredinin saat itibarı ile ihtarnamenin tebliğinden önce olduğuna dair dosyaya herhangi bir delil sunulmamış olup, bu hususun ispatı davalı tarafa aittir. Öte yandan davacı esasen 19/03/2015 tarihli istifaname ile kefillikten vazgeçtiğine ilişkin iradesini de ortaya koymuştur. Dava konusu kredinin ilk ödemesinin 23/04/2015 tarihli olması da değerlendirildiğinde davalı bankanın bu beyanlarına itibar edilmemiştir.

Davacının, dava dilekçesine ekli dekonttan 23/03/2015 tarihinde dava dışı asıl borçluya kullandırılan kredi sebebiyle 29.565,00 TL ödeme yaptığı sabit olup, bu konuda bir uyuşmazlıkta bulunmamaktadır. Yukarıda açıklandığı üzere davacının kefilliği sona erdiğinden ödenen bedelinde davalıdan tahsili mümkün olup, davacı tarafından ödendiği anlaşılan 29.565,00 TL'nin ödeme tarihi olan 21/07/2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı bankadan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...