Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/827 K.2022/50

Davacı vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Müvekkilinin 1991 yılından itibaren davalı şirketin acentesi olarak çalıştığını, ancak davalının bölge müdürünün değişmesinden sonra müvekkilinin hesapları üzerinde oynama yapılmaya başlandığını ve sözleşmenin davalı tarafından feshedildiğini, ardından davalının müvekkili hakkında icra takibi başlattığını ileri sürerek, müvekkili hakkındaki icra takibi nedeniyle 73.167,24-TL borçlu olmadığının tespitini, 15.000-TL alacak ile 20.000-TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili CEVAP dilekçesi ile özetle: Sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini ve müvekkilinin ticari defter kayıtlarına göre davacının halen borçlu olduğunu, diğer taleplerin de haklı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkememizin ikinci bozmadan sonraki 19.02.2016 tarihli kararında davanın kısmen kabul-reddine karar verilmiş, ancak karar ...sayılı kararı ile bozulmuştur.

Bozma ilamına uyulmuş ve farklı bankalara müzekkere yazılmış, cevabi yazılar dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizce alınan 08.07.2020 havale tarihli heyet raporunda özetle: Mübrez mail order formları üzerinde .. logosu ile form seri numarasının, poliçe numarasının, müşteri kredi kartı numarası ve güvenlik numarası ile son kullanma tarihinin, ayrıca müşteri imzasının bulunduğu; mail order formunun, keşide edilecek poliçenin priminin ne şekilde tahsil edileceğini gösterir belge mahiyetinde olduğu,

... davacıya vermiş olduğu komisyon tutarlarını gösterir listedeki bilgiler ile mail order formlarındaki bilgilerin birbiriyle örtüştüğü ve buradan mail order formlarına konu poliçelerin keşide edildiği ve davalı ...bu formlara konu poliçe prim tahsilatlarını yapıp davacıya poliçe başına komisyon ödediği sonucuna ulaşıldığı, bozmadan sonra bankalardan celp edilen belgelerden bir sonuca varılamadığı mütala edilmiştir.

Davalı ... ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmak istenmiş ve adresi yer mahkemesine talimat yazılmış ise de, defterler, belgelerin zamanaşımı sebebiyle imha edildiği gerekçe gösterilerek ibraz edilmemiş, bu yöne ilişkin rapor alınamamıştır. Dava, acentelik sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit, alacak ve tazminat istemlerine ilişkindir. Yargılamanın bulunduğu aşamaya göre uyuşmazlık kredi kartı ödeme formu ile mail order formlarının mahiyetinin ne olduğu ve bu belgelerin ödemenin ispatında yeterli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bilirkişi heyeti raporlarında da belirtildiği üzere; hakkında sigorta poliçesi düzenlenmesini talep eden tüketici, primin kredi kartından veya mail order yolu ile tahsil edilmesini istemesi halinde kredi kartı bilgileri sigortacı tarafından alınıp bir form düzenlenmekte ve akabinde poliçe keşide edilip prim tahsilatı yapılmaktadır.

Poliçenin acente tarafından keşide edilmiş olması halinde, prim sigorta şirketi tarafından tahsil edilmekte ve sigorta şirketi primi tahsil edilen her poliçe için acentesine komisyon ödemektedir. Kredi kartı veya mail order formunun düzenlenmiş olması, kuşkusuz poliçenin düzenlenip primin tahsil edildiğine karine değildir; ancak bu olgunun sigorta şirketi tarafından acentesine komisyon ödenip ödenmediği vakıası ile birlikte değerlendirilmesi gereklidir.

Zira, kredi kartı veya mail order formu düzenlenen bir poliçe için sigorta şirketi tarafından acentesine komisyon ödenmiş ise, o poliçenin düzenlenmiş ve primin sigorta şirketi tarafından tahsil edilmiş olduğu karine olarak kabul edilir. Bu durumda, ispat yükü artık aksini ileri süren tarafa aittir.

Somut olayda, kredi kartı ödeme formları ile mail order formları davacı acente tarafından düzenlenmiş, her prim tahsilatında davacıya yapılan ödemeleri gösterir komisyon listesi ise davalı sigorta şirketince oluşturulmuştur. Davacının müşterilerine ait kredi kartı ödeme formları yani mail order formları ile davacının kendisine ait kredi kartı ödeme formlarındaki bilgilerin, komisyon listesindeki bilgiler ile örtüştüğü anlaşılmaktadır.

Davalı sigorta şirketi, davacı ile aralarındaki acentelik sözleşmesinden kaynaklı komisyon ödemelerini, poliçeleri düzenleyip primlerini tahsil ettikten sonra gerçekleştirmiş olup, komisyonu ödenen poliçe bilgileri ile mail order listesindeki bilgilerin birbiriyle örtüştüğü bilirkişi heyetinden alınan raporlar ile ortadadır. Davalı sigorta şirketi, komisyon bedellerini acentesi davacıya ödediğine göre, prim tahsilatlarını da yapmıştır.

Bu halde, kredi kartı ödeme formları ile mail order formlarına konu poliçelerin düzenlenip primin tahsil edildiğinin kabulü gerekir; aksi, davalı tarafından ispat edilmelidir. Davalı ise aksini ispat edememiştir.

Bu sebeplerle, davacının... Esas sayılı takip dosyasında davalıya 50.582,79-TL tutarında borçlu olmadığı kabulü ile sonuca gidilmiş, fazlaya ilişkin istem reddedilmiştir. Davalı yanın tazminat talebi, koşulları oluşmadığından reddedilmiştir.

Davacının; ek komisyon, cari hesap ve poliçe iptal bedeli alacağına yönelik talepleri ile manevi tazminat talebi konusundaki mahkememizin 26.04.2013 tarihli ret kararı, davacı yanın tüm temyiz itirazlarının reddedildiği ikinci bozma ile kesinleştiğinden, bu istemlerle ilgili olarak yeniden ret yönünde hüküm kurulmuştur.

Mahkememizin 19.02.2016 tarihli kararında davacı aleyhine takdir edilen vekalet ücreti, davalı yararına oluşan usuli müktesep hak nazara alınarak aynen tekrar edilmiştir.