Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/859 K.2019/424

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacı vekili 12/12/2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 120.000,00TL bedelli 23/07/2018 tarihli satış sözleşmesi imzalandığını, ancak sözleşmenin 11/10/2018 tarihli sözleşme ile feshedildiğini, sözleşmelere göre ... nolu çeklerin bedelsiz kaldığını, ancak iade edilmediğini, müvekkilinin muhatabı Halkbankası olan ... çek nolu 31/12/2018 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli, ... çek nolu 31/01/2019 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli ve ... çek nolu 28/02/2019 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli 3 adet çek yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Deliller, dellilerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde davaya konu çek fotokopileri, 23/07/2018 tarihli ödeme makbuzu, Üsküdar 20. Noterliğinin 21/11/2019 tarih 53798 nolu ihtarname örneğini, 11/10/2018 tarihli tuttanktır başlıklı sözleşme fotkopisi ile 23/07/2018 tarihli sözleşme fotokopisi sunmuştur.

Davacı vekilinin 28/02/2019 tarihli dilekçesi ekinde 23/07/2018 tarihli satış sözleşmesi sureti ve 11/10/2018 tarihli tuttanktır başlıklı sözleşme sureti vekil tarafından aslı gibidir yapılmış ve dosyaya tekrar sunulmuştur.

Mahkememizin 16/12/2018 tarihli ara kararı ile dava konusu çeklerin davalı tarafından ibrazı halinde ödenmemesi, çeklerin icra takibine konu edilmemesi, icra takibine konu edilmesi halinde takibin durdurulmasına karar verilmiştir.

Dava, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır.

Tüm dosya kapsamına göre taraflar arasında imzalanın 23/07/2018 tarihli sözleşmeye göre satıcı davalı ... tarafından, alıcı davacı ... firmasına davacının Karaçoban 100 kişilik pansiyon işine ait ..., çamaşırhane ve soğuk odaya ait listelenmiş malzemelerin 120.000,00 TL'ye nakliye dahil satışı hususunda anlaştıkları, satış sözleşmesinin eki olarak malzeme listelerinin bulunduğu, işin teslim tarihinin 30/08/2018 olarak kararlaştırıldığı, davacının bu sözleşme kapsamında verdiğini iddia ettiği dava konusu 3 adet çekin, taraflar arasında 11/10/2018 tarihinde imzalanan fesih anlaşması gereğince hükümsüz kaldığını belirterek çekler sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talebiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi ve davalının cevap dilekçesi sunmayarak davanın inkarı yoluna gitmesi değerlendirildiğinde davadaki uyuşmazlık dava konusu çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığına ilişkindir.

Davacı tarafından sunulan 11/10/2018 tarihli tutanaktır başlıklı davalı ... firmasının kaşe ve imzasını ve davacı adına atıldığı anlaşılan imza içerir metnin incelenmesinde; alıcı firmanın ...... Ltd. Şti, satıcı firmanın ..... Ltd. Şti.

Olduğu, taraflar arasında 23/07/2018 tarihinde Karaçoban/Erzurum 100 kişilik öğrenci inşaatı yurdunda ... vs. tesisatına ilişkin yapılan sözleşme konusunun ülke şartlarındaki olumsuz, ekonomik gelişmeler neticesinde teslim edilemediği, bu sözleşme ekinde alınan 3 adet çekin sözleşme iptal edileceği için geçersiz sayılacağı, çeklerin satıcı firma tarafından iptal edilip iade edileceği, sözleşme karşılıklı anlaşmak nedeniyle feshedildiğinden ekte belirtilen çeklerin hükümsüz olduğu ve tarafların hak talep etmeyeceklerinin kararlaştırıldığı, çek numaralarının ...

31/12/2018- 30.000,00 TL -..., ... 31/01/2018- 30.000,00 TL -..., ... 28/02/2018- 30.000,00 TL -... olarak belirtildiği görülmüştür.

Gerek taraflar arasındaki 23/07/2018 tarihli asıl sözleşme gerek 11/10/2018 tarihli fesih sözleşmesi davalıya 20/03/2019 tarihinde Tebligat Kanununa uygun şekilde tebliğ edilmiş, sözleşmelerdeki imzalara varsa itirazlarını bildirmek üzere 2 hafta kesin süre verilmiş, aksi halde imzaların davalıya ait kabul edileceği ihtar edilmiş, davalı tarafından hiçbir beyanda bulunulmamıştır.

6698 sayılı TBK'nın 207/2 maddesine göre sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir adet bulunmadıkça satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler. Diğer bir deyişle alıcı ve satıcının yüklendiği edimler aynı anda ifa edilmektedir. Çek de bu tür satışlarda borcun nedenini tüketmek amacıyla ödeme vasıtası olarak kullanılabilir.

Kural olarak menfi tespit davalarında ispat yükü davalı alacaklıdadır ancak bu kuralın bazı istisnaları bulunmaktadır. Örneğin menfi tespit davasında takibe konu kambiyo senedinin bedelsizliğini ileri süren davacı olan borçlu bu iddiasını ispatla mükelleftir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillere göre çeklerden dolayı borçlu bulunmadığının tespitine ilişkin eldeki davada ispat yükünün davacı borçluda olduğu, davalı tarafından ihtarlı tebligata rağmen imzası itiraz edilmeyen 23/07/2018 tarihli sözleşmede borcun nakliye dahil 120.000,00 TL olduğu hususunda anlaşmaya varıldığı, ödemenin nasıl yapılacağının kararlaştırılmadığı,

ancak yine ihtarlı tebligata rağmen imzasına itiraz edilmeyen 11/10/2018 tarihli sözleşmeye göre taraflar arasındaki 23/07/2018 tarihli sözleşmenin taraflarca feshedildiği ve dava konusu çeklerin taraflar arasındaki 23/07/2018 tarihli sözleşmeye ilişkin verildiğinin sabit olduğu,

11/10/2018 tarihli sözleşmeden davalı satıcının 23/07/2018 tarihli sözleşmeye konu malları teslim etmediği ve dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığı sonucuna varılarak ispat yükü üzerinde bulunan davacı tarafından dava konusu çekler karşılığında mal teslim edilmediği ve çeklerin bedelsiz kaldığının yazılı sözleşme ile ispatlandığı anlaşılmış, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.