Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/839 K.2022/88

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Davalı şirkete uçak bakım hizmeti verildiğini ve buna ilişkin fatura düzenlendiğini, ancak davalının fatura bedelini ödemeye yanaşmadığını, çekilen ihtarın da sonuçsuz kaldığını beyanla, fatura bedeli 25.800,54-TL'nin fatura tarihi olan 07.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili CEVAP dilekçesi ile özetle: Davalının yerleşim yerine göre davanın ...mahkemelerinde ikame edilmesi gerektiğini, ayrıca bakımı yapıldığı ileri sürülen uçağın bakım tarihi olarak ifade edilen 23.04.2018 - 12.05.2018 tarihleri arasında üçüncü kişi adına kayıtlı olduğunu ve başka bir kişi tarafından işletildiğini, davalının 31.05.2018 tarihi itibariyle işletimine geçtiğini, faturanın davacıya iade edildiğini beyanla, davanın reddini dilemiştir.

Mahkememizin 26.03.2019 tarih ve 926/302 sayılı kararı ile dava, görev dava şartı sebebiyle usulden reddedilmiş, ancak davacının istinafı üzerine karar Samsun BAM 3. D.nin 12.12.2019 tarih ve 1279/1727 sayılı ilamı ile kaldırılmıştır. Dosya mahkememiz esasının yukarıdaki sırasına kaydedilmiştir.

...'nden, sözleşmeye konu uçağın 2018 yılı Nisan ve Mayıs aylarında kim tarafından işletildiği sorulup, uçuş bilgileri istenmiş cevabi yazılar dosya arasına alınmıştır.

Sözleşmeye konu uçağın 2018 yılı Nisan ve Mayıs aylarındaki seyir defteri davalı şirketten ve dava dışı ...den celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Davalı şirket yetkili temsilcisi ... talimat mahkemesince isticvap edilmiştir.

Davacının ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporda özetle: Davaya konu 07.05.2018 tarih ve ...numaralı 25.800,54-TL tutarındaki faturanın davacın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, ancak bu fatura karşılığında yapılmış bir ödeme bulunmadığı, bu faturanın kargo ile davalıya gönderildiği ve 10.05.2018 tarihinde teslim edildiği, davalının düzenlediği 16.11.2018 tarih ve 36108 numaralı iade faturasının ise davacıya 19.11.2018 tarihinde teslim edildiği ancak davacının bu faturayı defterlerine kaydetmediği ve 22.11.2018 tarihli noter ihtarı ile davalıya iade ettiği mütala edilmiştir.

Davalının ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporda özetle: Davaya konu 07.05.2018 tarih ve ... numaralı 25.800,54-TL tutarındaki faturanın davalının ticari defterlerine 01.10.2018 tarihinde kaydedildiği, ancak davalının bundan yaklaşık 1,5 ay sonra 16.11.2018 tarihinde ... numaralı iade faturası düzenleyip davacıya gönderdiği, davacının ise iade faturasını kabul etmeyip 8 gün içinde 22.11.2018 tarihli noter ihtarı ile davalıya iade ettiği mütala edilmiştir.

Mahkememizce sözleşmeye konu uçağın bakımına ilişkin işlemler yönünden Uçak Mühendisi bilirkişiden alınan raporda özetle: Uçağın bakımına dair fatura içeriği ile yapılan işlemlerin birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca fatura tutarının makul olduğu mütala edilmiştir.

Bilirkişi raporları taraflara usulünce tebliğ edilmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

Davacı yan, taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğunu ve davalı şirket yetkili temsilcisi ...'in talimatı üzerine ... tescil kodlu hava aracının bakımının yapılıp hizmet faturasının davalı şirket adına kesildiğini ileri sürmüş ve fatura bedelinin tahsilini talep etmiştir. Davalı ise, taraflar arasında bu yönde bir sözleşme ilişkisi bulunmadığını beyanla davanın reddini dilemiştir. Buna göre, davacının evvela taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğunu ve sonrasında sözleşmedeki ifa yükümlülüklerini noksansız yerine getirdiğini usulü dairesinde ispat etmesi gereklidir.

Toplanan delillerden; ... tipi ... tescil kodlu hava aracını 15.04.2018 tarihinde ...hava alanından alıp davacının ...'daki atölyesine bırakan ve yaklaşık 1 ay sonra 13.05.2018 tarihinde buradan alıp ...'ya götüren kişinin ... olduğu; bu kişinin 19.04.2017 tarihli Genel Kurulda davalı şirketin temsilcisi olarak seçildiği ve buna ilişkin kararın sicil gazetesinde 30.05.2017 tarihinde ilan edildiği, yani hava aracının davacıya getirilip bırakılması ve ondan teslim alınması sırasında davalı şirketin yetkili temsilcisinin ... isimli kişi olduğu anlaşılmaktadır.

Sözleşmeye konu hava aracının, 15.04.2018 ve 13.05.2018 tarihinde ... tarafından işletildiği ve bizzat davalı tarafından sunulan ...13. Noterliğine ait 31.05.2018 tarihli işletme sözleşmesine göre 31.05.2018 tarihinde davalı tarafından işletilmeye başlandığı, ...den gelen cevabi yazıya göre de 13.06.2018 tarihinde davalı adına tescil edildiği, yani mezkur tarihlerde ... şirketince işletildiği anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, davalıya, hava aracının 15.04.2018 ve 13.05.2018 tarihleri arasındaki işleteni olması sebebiyle husumet tevcih edilmiş değildir; husumetin davalıya tevcih edilmesinin sebebi, eser sözleşmesinin tarafı olmasıdır. Nitekim, dava dilekçesinde faturanın ...'in talimatı üzerine davalı şirkete bakım hizmeti sunulmuş olması sebebiyle davalı şirket adına düzenlendiği ifade edilmiştir.

Davalının, işletenin ... şirketi olduğundan bahisle işletme ve bakım maliyetlerinin hukuki sorumluluğunun ... şirketine ait olduğu yönündeki iaddiası kabul edilse bile, bu durum, ... şirketini kendiliğinden eser sözleşmesinin tarafı haline getirmeyecektir.

Böyle bir durumda dahi, faturayı düzenleyen davacı ile ticari defterlerine kaydeden davalı şirket arasında dava dışı ... şirketi yararına yapılmış bir eser sözleşmesinin bulunduğu kabul edilecek ve bakım ücretini, üçüncü kişi yararına akdedilmiş sözleşmeye taraf olan ve ücret ödeme borcu yönünden vaat eden konumunda bulunan davalı şirketin ödemesi gerekecektir (TBK m.129).

Bu tespit ve değerlendirmeler muvacehesinde; taraflar arasında ...tipi ... tescil kodlu hava aracının bakım hizmetinin davacı tarafından yapılmasına dair, davalının iş sahibi ve davacının yüklenici olduğu bir eser sözleşmesi bulunduğu kabul edilmiş, sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de dava açılabileceğinden ve hava aracının bakımının ...'da yapıldığı yani sözleşmenin ...'da ifa edildiği anlaşıldığından, davanın mahkememizde ikame edilmiş olmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Hal böyle olunca, yetki ilk itirazı ile husumet itirazı reddedilmiştir.

Bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmaz ise bu içeriği kabul etmiş sayılır (TTK m.21/2). Süresi içinde itiraz edilmeyerek kesinleşen faturadaki alacakla ilgili olarak, itiraz süresi geçtikten sonra, faturaların doğrudan iade edilmesi veya iade faturası kesilmesi alacağın varlığını ortadan kaldıran bir sonuç doğurmayacaktır.

Faturaya itiraz edilmemesi sözleşme ilişkisini kanıtlamaz ise de, sözleşme ilişkisinin kanıtlanması halinde, bu sözleşme gereğince düzenlenmiş olan ve süresinde itiraz edilmeyen faturadaki miktar kesinleşir.

Somut olayda, davaya konu 07.05.2018 tarih ve 00125 numaralı 25.800,54-TL tutarındaki faturanın davalı adına düzenlendiği ve davacın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, kargo ile davalıya gönderildiği ve 10.05.2018 tarihinde ona teslim edildiği, davalının bu faturayı teslim tarihinden yaklaşık 5 ay sonra 01.10.2018 tarihinde defterlerine kaydettiği, ancak bundan yaklaşık 1,5 ay sonra da 16.11.2018 tarih ve ... numaralı iade faturasını düzenleyip davacıya gönderdiği ve faturanın 19.11.2018 tarihinde davacıya ulaştığı, davacının ise 22.11.2018 tarihli noter ihtarı ile bu iade faturasını davalıya iade ettiği anlaşılmaktadır.

Bu halde, fatura içeriğinin kesinleştiğinin kabulü gerekmektedir. Kaldı ki, uçak yüksek mühendisi bilirkişiden alınan raporda da hava aracında yapılan bakım ile fatura içeriğinin uyumlu ve fatura tutarının makul olduğu belirtilmiştir.

Bu sebeplerle, davacının, taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında davalıdan fatura tutarı kadar alacaklı olduğu değerlendirilmiş, davanın kabulüne karar verilmiştir. Açıkça ödeme talebini içerir bir kayıt bulunmadığı sürece fatura tanzim ve tebliği borçluyu temerrüte düşürücü nitelikte bir işlem değildir. Somut olayda, davalıya çekilen noter ihtarı iade faturası ile ilgili olup, ödeme talebini içermemektedir. Buna göre, davalının işbu davadan önce temerrüte düşürüldüğü ispat edilememiştir ve ayrıca iş ticari nitelikte olduğundan (TTK m. 19) dava tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmelidir.