Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/129 K.2021/371

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Müvekkili davacı ile davalı banka arasında 31.05.2013 tarihinde Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını ve davacıya 30.01.2017 tarihinde taksitli ticari kredi kullandırıldığını, borç bakiyesi 756.214,82-TL iken kredinin kapatılmak istendiğini ve davalı bankanın davacıdan 74.909,90-TL komisyon bedeli ve 3.745,50-TL BSMV olmak üzere toplam 834.870.22-TL tutarında tahsilat yaptığını, oysa taraflar arasındaki GKS'de erken kapama durumunda ne şekilde masraf alınacağı konusunda bir hüküm bulunmadığını ve bankanın emsallerine ve dürüstlük kuralına aykırı olacak şekilde fazladan tahsilat yaptığını,

davadan önceki zorunlu arabuluculuk görüşmelerinin de davalının tutumu sebebiyle olumsuz sonuçlandığını beyanla, iadesi gerekli tutarın tam olarak tespit edilmesi durumunda dava değerini artırma hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000-TL'nin ödeme tarihi olan 22.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili süresinden sonra arz ettiği CEVAP dilekçesi ile özetle: BSMV olarak tahsil edilen tutarın iadesi yönündeki talebin muhatabının davalı olmadığını, tarafların tacir olduklarını ve davalının erken ödeme komisyonu talep hakkının bulunduğunu ve davacının akit serbestisi içinde erken kapama komisyonu ödemeyi kabul ettiğini, GKS'nin 2.8.1.maddesine ve davalı bankanın sunduğu hizmet karşılığında ücret talep etme hakkının varlığına göre erken kapama komisyonu tahsil edilebilceğini, ihtirazı kayıt konmadan yapılan ödemenin iadesinin istenemeyeceğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme celp edilmiş, bankaların davaya konu masraf kalemi yönünden emsal uygulamaları konusunda araştırma yapılmıştır.

Mahkememizce alınan 13.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda, özetle: Davacı ile davalı banka arasında.. tarihli 3.000.000-TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı ve davacıya 30.01.2017 tarihinde, 1 yıl ödemesiz ve devamında 36 ay taksitle olmak üzere toplam 48 ay vadeli, yıllık %14,16 akdi faiz oranı üzerinden 1.500.000-TL taksitli ticari kredi kullandırıldığı, en son 30.09.2019 tarihli 20. taksit tutarının vadesinde ödendiği, ödeme sonrası kalan ana para borç bakiyesinin 749.099,02-TL olduğu,

davacı tarafından davalı bankaya .. tarihinde 756.214,82-TL kredi, 74.909,90-TL komisyon ve 3.745,50-TL BSMV olmak üzere toplam 834.870,22-TL ödeme yapıldığı, açıklama kısmında "erken kapama" yazılı olduğu, davalı bankanın taraflar arasındaki GKS'nin 2.8.1 ve 5.11.5 maddelerindeki açık hükme göre %3 oranı üzerinden erken ödeme ücreti isteyebileceği, davalı bankanın talep edebileceği erken ödeme bedelinin (Kalan kredi ana para bakiyesi x Komisyon oranı) formülüne göre (749.099,02-TL x %3) 22.472,97-TL ve BSMV'nin de (22.472,97-TL x %5) 1.123,65-TL olduğu,

buna göre [(74.909,90-TL + 3.745,50-TL) - (22.472,97-TL +1.123,65-TL )] = 55.058,78-TL'nin davacıya iade edilmesi gerektiği mütala edilmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara usulünce tebliğ edilmiştir.

Dava, ticari kredi sözleşmesi kapsamında davacıdan erken ödeme komisyonu ve BSMV olarak tahsil edilen tutarların iadesi istemine ilişkindir.

Öncelikle ifade etmek gerekir ki, uyuşmazlık ticari nitelikteki kredi sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu'un kapsamı dışındadır. Sözleşmenin her iki tarafı tacir olup 6102 sayılı TTK’nun 18/2. maddesi uyarınca her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi zorunludur. 6098 sayılı TBK’nun 20 ila 25. maddeleri arasında düzenlenmiş olan genel işlem koşullarına ilişkin hükümler tacirler yönünden de uygulanabilirse de TTK'nun 18/2. maddesi hükmü karşısında tacirler bakımından genel işlem koşullarının uygulanıp değerlendirilmesinde her somut olayın özelliğine göre daha dikkatli davranılması gerekir.

09.12.2006 tarihli Resmi Gazete’de Merkez Bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen 2006/1 sayılı Tebliğin 3. maddesinde, bankalarca mevduata uygulanacak sabit veya değişken faiz oranlarının serbestçe belirleneceği, 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının, serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir.

Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre; bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar.

Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, kredi sözleşmesiyle belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli,

ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir (Bkz: Yargıtay 11. HD.nin 15.04.2019 tarih ve 1303/2961 sayılı kararı).

Eldeki davada; taraflar arasındaki 31.05.2013 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi'nin "erken ödeme" başlıklık 2.8.1 ve "kredi türleri" başlıklı 5.11.5 maddelerinde kredi borcunun vadesi gelmeden kapatılması durumunda müşterinin %3 oranında erken ödeme komisyonu ödeyeceği öngörülmüş olup, sözleşme hükümleri ile bağlılık kuralı gereğince davalının talep edebileceği erken ödeme bedelinin GKS'de öngörülen (Kalan kredi ana para bakiyesi x Komisyon oranı) formülüne göre hesaplanması gereklidir.

Buna göre, davacıdan ancak (749.099,02-TL x %3) 22.472,97-TL erken kapama komisyonu ve (22.472,97-TL x %5) 1.123,65-TL BSMV olmak üzere toplam 23.596,62-TL tahsil edilebilecektir ve ödenen 78.655,40-TL'nin 55.058,78-TL'sinin davacıya iade edilmesi gereklidir.

Bu sebeplerle, davanın kabulüne karar verilmiş, (78.655,40-TL - 23.596,62-TL) 55.058,78-TL'nin ödeme tarihi olan 22.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davacıya iade edilmesi gerektiği yönünde hüküm kurulmuştur.