Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/323 K.2021/692

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Müvekkili davacı ile davalı banka arasında ... tarihinde Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını ve davacıya kredi kullandırıldığını, davacının hesabından periyodik hizmet komisyonu / kredi tahsis komisyonu gibi isimler altında kesintiler yapıldığını, iadesi için davalıyla şifahi görüşmeler yapılmış ve ihtar çekilmiş ise de sonuç alınamadığını, akabinde kredinin kapatılmak istendiğini ve yekün tutarın davacıya ait hesaba gönderildiğini ancak komisyon talep edilmesi ve davacının ödemek istememesi sebebiyle kredinin bir türlü kapatılmadığını,

nihayetinde ... tarihinde istenilen masrafların ihtirazı kayıt konularak ödendiğini, davalı bankanın hesabın açık olduğu süre zarfında tahsil ettiği masraf ve komisyonların hukuki dayanağının bulunmadığını, iadesi için yapılan davadan önceki arabuluculuk görüşmelerinin de davalı bankanın tutumu sebebiyle olumsuz sonuçlandığını beyanla, talep miktarını artırma hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100-TL'nin kesinti tarihlerinden,

ayrıca bu süreçte müvekkili davacının uğradığı manevi zararın bir nebze de olsa karşılanması için 10.000-TL manevi tazminatın ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili süresinden sonra ibraz ettiği CEVEP dilekçesi ile özetle: Tarafların tacir olduklarını ve davalı bankanın ticari faaliyetleri kapsamında müşterilerinden masraf talep etme hakkı olduğunu, kredini erken kapatılması durumunda bankanın oluşan maliyet sebebiyle erken kapama komisyonu tahsil edebileceğini ve bunun taraflar arasındaki GKS'de de hüküm altına alındığını ve tahsil edilen komisyon ve masrafların fahiş olmadığını, manevi tazminat koşullarının da oluşmadığını beyanla, davanın külliyen reddini dilemiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme celp edilmiş, bankaların davaya konu masraf kalemi yönünden emsal uygulamaları konusunda araştırma yapılmıştır.

Mahkememizce alınan ... tarihli bilirkişi raporunda, özetle: Taraflar arasında kullandırılan bir kredi sözleşmesi bulunmadığı belirtilmiş, davacıya ait banka hesap hareketlerinden davacıdan tahsil edilen tek komisyon tutarının 1.575-TL olduğu ve bunun da kredi teklifi yapılırken tahsil edildiğinin anlaşıldığı ve iade edilmesi gerektiği mütala edilmiştir.

Taraf vekillerinin itirazları üzerine farklı bir bilirkişiden alınan ... tarihli kök rapor ile ... tarili ek raporda özetle: Taraflar arasında ... tarihinde imzalanan bir GKS bulunduğu ve bu GKS'de davaya konu masraflarla ilgili açık oran veya tutar belirten bir hüküm olmadığı, ancak sözleşmenin 8.1 maddesinde faiz ve masraf ve komisyon kesintileri hakkında genel düzenleme ve Ek-10 Taksitli Ticari Kredi düzenlemesinin 9. maddesinde ise erken kapama ücretine ilişkin düzenlemeler bulunduğu;

davacının davalı banka nezdindeki hesaplarından kesilen ... tarihli 3.853,50-TL tutarlı "her türlü kredi limit tahsis / kullanım masrafı", ... tarihli 1.575-TL tutarlı "kredi tahsis komisyonu" ve ... tarihli 1.575-TL tutarlı "kredi tahsis komisyonu" isimli masraflarla ilgili olarak GKS'nin Faiz, Komisyon, Vergi, Fon ve Masraflar başlıklı 8.1 maddesinde genel bir düzenlemem bulunduğu ve davalı bankanın hizmet, komisyon ve masraf tablolarının incelenmesinde yürürlük tarihi itibariyle alınan ücretlerin belirlenen ücretlerin altında olduğu,

masrafların GKS hükümleri ve davalı banka tarafından ilgili makamlara bildirilen ve ilan edilen hizmet komisyon ve masraf tarifesi ile uyumlu olduğu, ilan edilen tutarlardan ve oranlardan fazla kesinti yapılmadığı; ... tarihli 1.575-TL tutarlı 3 işlem ile toplamda 4.725-TL olarak tahsil edilen "periyodik hizmet komisyonu" tutarlarının davalı banka hizmet, komisyon ve masraf tarifesine uygun olduğu, ancak emsal bankaların periyodik hizmet komisyonu adı altında bir masraf kalemlerinin bulunmadığı ve davalı bankanın periyodik hizmet komisyonu tahsilatını hangi hizmetine karşılık tahsil ettiğinin anlaşılamadığı.

139TT1666 no'lu Taksitli Kredinin ... tarihinde kapatılması esnasında davacıdan 27.199,26-TL erken kapama komisyonu alındığı, GKS'nin Ek-10-Taksitli Ticari Kredi düzenlemesinin 9. maddesinde erken kapama ücretine ilişkin düzenlemeler bulunduğu, fakat açık bir oran veya tutar belirtilmediği,

kredinin kapama tarihine göre alınması gerekli masrafın 10.02.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01.03.2020 tarihinde yürürlüğe giren Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğin (sayı:2020/4) Kapama başlıklı 11. maddesinin 3. bendindeki hükme göre belirlenmesi gerektiği ve buna göre 30 ayı kalmış olan krediye %2 erken kapama komisyonu uygulanacağından somut olayda ancak 12.665,99-TL komisyon tahsil edilebileceği, davacıdan fazladan alınan 14.533,27-TL'nin iade edilmesi gerektiği mütala edilmiştir.

Davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile talep miktarını 22.408,27-TL'ye artırmış ve bu tutarın kesinti tarihlerinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

Bilirkişi raporları taraflara usulünce tebliğ edilmiştir.

Dava, bankacılık sözleşmesi kapsamında dosya masraflarının iadesi istemine ilişkindir.

Öncelikle ifade etmek gerekir ki, uyuşmazlık ticari nitelikteki kredi sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu'un kapsamı dışındadır. Sözleşmenin her iki tarafı tacir olup 6102 sayılı TTK’nun 18/2. maddesi uyarınca her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi zorunludur. 6098 sayılı TBK’nun 20 ila 25. maddeleri arasında düzenlenmiş olan genel işlem koşullarına ilişkin hükümler tacirler yönünden de uygulanabilirse de TTK'nun 18/2. maddesi hükmü karşısında tacirler bakımından genel işlem koşullarının uygulanıp değerlendirilmesinde her somut olayın özelliğine göre daha dikkatli davranılması gerekir.

09.12.2006 tarihli Resmi Gazete’de Merkez Bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen 2006/1 sayılı Tebliğin 3. maddesinde, bankalarca mevduata uygulanacak sabit veya değişken faiz oranlarının serbestçe belirleneceği, 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının, serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir.

Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre; bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar.

Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, kredi sözleşmesiyle belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli,

ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir (Bkz: Yargıtay 11. HD.nin 15.04.2019 tarih ve 1303/2961 sayılı kararı).

Eldeki davada; davacı vekili "kredi tahsis komisyonu" olarak ... tarihinde tahsil edilen 1.575-TL ile ... tarihinde tahsil edilen 1.575-TL olmak üzere toplam 3.150-TL'nin, "periyodik hizmet komisyonu" olarak ... tarihinde 3 ayrı işlem ile tahsil edilen toplam 4.725-TL'nin ve "erken kapama komisyonu" olarak ... tarihinde tahsil edilen 27.199,26-TL'nin tahsilini talep etmektedir.

Davacıdan "her türlü kredi limit tahsis / kullanım masrafı" adı altında ... tarihinde 3.853,50-TL tahsil edilmiş ise de davacının bu tutarın iadesi yönünde bir istemi yoktur. Kaldı ki; taraflar arasındaki sözleşmede müşteriden bu konuda masraf alınabileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamakta, ancak davalı bankanın masraf tahsilat tarihinde yürürlükte olan ve davacıyı da bağlayan ... bildirim tarihli hizmet komisyon ve masraf tarifesinde bu konuda alınabilecek masrafın en az 100-TL ve en fazla 7.500-TL olduğu belirtilmiştir ve buna göre, 3.853,50-TL'nin davacıya iadesi zaten mümkün değildir.

Davacıdan, kredi tahsis komisyonu olarak ... tarihinde 1.575-TL ve ... tarihinde 1.575-TL olmak üzere toplam 3.150-TL masraf tahsil edilmiş olup, taraflar arasındaki sözleşmede müşteriden bu miktarda masraf alınabileceğine ilişkin açık bir düzenleme yoktur. Ancak, davalı bankanın masraf tahsilat tarihinde yürürlükte olan ve davacıyı da bağlayan ... bildirim tarihli hizmet komisyon ve masraf tarifesinde bu konuda alınabilecek masrafın en az 100-TL ve en fazla 7.500-TL olduğu belirtilmiş olup, davacıdan tahsil edilen 3.150-TL'nin limitler dahilinde ve olağan olduğu görülmektedir. Buna göre, davacının bu yöndeki istemi yerinde değildir ve reddedilmelidir.

Davacıdan, periyodik hizmet komisyonu olarak ... tarihinde 3 ayrı işlem ile toplam 4.725-TL masraf tahsil edilmiş olup, taraflar arasındaki sözleşmede müşteriden bu miktarda masraf alınabileceğine ilişkin açık bir düzenleme yoktur. Bununla birlikte, bankanın masraf tahsilat tarihinde yürürlükte olan ve davacıyı da bağlayan 16.10.2019 bildirim tarihli hizmet komisyon ve masraf tarifesinde bu konuda alınabilecek masrafın en fazla 30.000-TL olduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi raporunda, emsal bankaların bu yönde bir masraf kalemleri olmadığı saptanmış ve diğer bankaların böyle bir uygulaması bulunmadığı anlaşılmış ise de, davacı tacir olup diğer bankalarla sözleşme yapmak ve kredi kullanmak yerine davacı banka ile işlem yapmayı tercih etmiştir. Yürürlük (kapsam), yorum ve içerik denetimi bakımından masrafın tahsiline ilişkin tarifenin genel işlem koşulu niteliğinde olmadığı da anlaşılmaktadır.

Buna göre, davacıdan tahsil edilen 4.725-TL limitler dahilinde ve olağandır ve davacının bu yöndeki istemi yerinde olmayıp reddedilmelidir.

Davacının, erken kapama komisyonu olarak ... tarihinde tahsil edilen 27.199,26-TL'nin iadesi istemine gelince. GKS'nin erken kapama ücretine ilişkin maddesinde, kredinin erken kapatılması durumunda müşteriden alınacak masrafın ne şekilde hesaplanacağı açıkça belirtilmiş olup, maddede belirtilen kriterler esas alınarak yapılan hesaba göre davacıdan 26.293-TL tutarında masraf talep edilebileceği rapor ile saptanmıştır.

Davacıdan 25.904,06-TL (BSMV hariç) masraf alındığına göre, davalı bankanın yaptığı tahsilat yerindedir.

Bununla birlikte, Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğ (sayı: 2020/4), 10.02.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.03.2020 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, eldeki davada kredinin kapama tarihine göre alınması gerekli masrafın tebliğin Kapama başlıklı 11. maddesinin 3. bendindeki hükme göre belirlenmesi gereklidir.

Buna göre, 30 ay kalmış olan krediye %2 erken kapama komisyonu uygulanacaktır ve davcıdan masraf olarak ancak 12.665,99-TL tahsil edilebilecektir. (27.199,26-TL - 12.665,99-TL) 14.533,27-TL davacıya iade edilmelidir.

Bu sebeplerle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, 14.533,27-TL'nin, erken kapama komisyonu tahsil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline hükmedilmiştir. Davacının manevi tazminat talebi, 6098 s. TBK'nun 58. maddesindeki koşulların gerçekleşmediği değerlendirilmiş ve reddedilmiştir.