Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/657 K.2022/86

1-... 2-... 3-... 4-... 5-... VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1- ... 2- ... VEKİLİ : Av...

DAVA

Menfi Tespit (Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :... KARAR TARİHİ : ... GEREKÇELİ KARAR TARİHİ : ...

Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Samsun İcra Dairesi'nin 2017/75905 Esas (eski Samsun 3. İcra Dairesi'nin 2009/593 E.) sayılı takip dosyası üzerinden müvekkili davacı aleyhine takibe giriştiğini ancak takibe dayanak kambiyo evraklarının geçersiz olduğunu, zira bonolardan biri üzerindeki imzanın davacıya ait olmadığını ve diğer bononun ise taraflar arasındaki satış sözleşmesi kapsamında peşin olarak ödenen 3.000-TL'den sonra kalan 7.500-TL tutarındaki borç için düzenlendiğini, sözleşmeye konu aracın sadece 1 ay süreyle davacıda kaldığını ve akabinde iade edildiğini, bu suretle senedin bedelsiz kaldığını beyanla,

davacının Samsun İcra Dairesi'nin 2017/75905 Esas sayılı takip dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitini ve davalının tazminata mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili CEVAP dilekçesi ile özetle: Davadan önce zorunlu arabulucuya başvurulmadığını ve davanın bu sebeple reddi gerektiğini, ... plakalı aracın davacıya kiraya verildiğini ve takibe konu senetlerin de borcun ödenmemesine binaen alındığını, aracın davacıda kaldığı süreye tekabül eden kira parasının ödenmediğini ve davacının kusuru ile oluşan hasarların giderilmediğini, aracın davalı tarafından malikine 29.000-TL ödenerek satın alındığını ve davalı nezdinde oluşan zararın senetlerin tahsili yolu ile giderilmek istendiğini beyanla, davanın reddini dilemiş ve davacının tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

Samsun İcra Dairesi'nin 2017/75905 Esas sayılı takip dosyası celp edilmiş olup incelenmesinden: Takip alacaklısı davalı Tahsin Başar tarafından takip borçlusu aleyhine 01.01.2008 keşide ve 10.12.2008 vade tarihli 7.500-TL bedelli bono ile 10.08.2008 keşide ve 10.10.2008 vade tarihli 7.500-TL bedelli bonoya istinaden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibe girişildiği ve takibin derdest olduğu görülmüştür.

Samsun 11. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/220 Esas sayılı dava dosyası celp edilmiş olup, incelenmesinden: (Davacı) ...'in 30.01.2009 tarihli şikayet dilekçesi üzerine (davalı) ... hakkında başlatılan soruşturmada 18.11.2009 tarihli iddianamenin Samsun (kapatılan) 4. Sulh Ceza Mahkemesi'nce kabul edildiği ve 16.01.2013 tarihli kararda, taraflar arasında ...plakalı aracın günlüğü 85-TL'den 185 günlüğüne (davalı) ... tarafından (davacı) ...e kiralanmasına yönelik kira sözleşmesi bulunduğu ve aracın 3 ay boyunca (davacı) ...'te kaldığı,

3 aylık kira parasının 7.650-TL olduğu ve aracın hasarı sebebiyle (davalı) ...'ın tazminat alacağı da oluştuğu, ancak bu durumun elinde bedelsiz kalan senedi iade etmeme hakkı vermediği gerekçesiyle (davalı) ... hakkında bedelsiz senedi kullanma suçundan mahkumiyetine karar verildiği, kararın uzlaştırma işlemleri için gereği yapılmak üzere bozulduğu ve bozmadan sonra Samsun 11. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2017/136 Esas sayılı dosyası üzerinden görülen davada (davalı) ...'ın aynı gerekçeyle mahkumiyetine kararı verildiği, ancak kararın "katılanın, aracı 3 ay kullanmış olması sonucunda bir ödeme yapmadığı,

sanık ile katılan arasında bu konuda hukuki ihtilaf teşkil eden bir alacak mevzusu bulunduğu, bedelsiz senedi kullanma suçunun unsurlarının olayda bulunmadığı" gerekçesiyle kararın bozulduğu ve bozmadan sonra Samsun 11. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/220 Esas sayılı dosyası üzerinden görülen davada (davalı) ...'ın beraatina karar verildiği, kararın kesinleştiği görülmüştür.

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Burada öncelikle, davacı yanın senetlerden birindeki imza inkarına yönelik itirazı değerlendirilecektir.

Dava dilekçesinde, senetlerden sadece birindeki imza inkar edilmiş ancak bu senedin hangi senet olduğu bildirilmemiştir. Oysa, davacı ..., ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na verdiği 30.01.2009 tarihli şikayet dilekçesinde, aracı 17.000-TL'ye satın aldığını ve 2.000-TL'sini peşin ödediğini, bakiye 15.000-TL için (takibe konu senet bilgilerine işaret ederek) 7.500-TL bedelli 2 adet senet verdiğini ve senetleri geri alamadığını belirtmiş, kovuşturma aşamasında da "senetten" değil, "senetlerden" söz etmiştir. Mahkeme içi ikrara göre, senetlerden her ikisindeki imza da davacıya aittir ve senetler bu hali ile geçerlidir.

Davacı vekili, taraflar arasında satış sözleşmesi bulunduğunu ve satış bedelinin 10.500-TL olarak kararlaştırıldığını, 3.000-TL'nin peşin ödendiğini ve bakiye 7.500-TL için de senet düzenlendiğini ileri sürmüş, senedin iade sebebiyle bedelsiz kaldığını iddia etmiştir.

Davalı vekili ise, senetlerin kira sözleşmesi kapsamında aracın kira parasının ödenmesini ve araçta oluşacak hasarların karşılanmasını teminen düzenlendiği yani senetlerin teminat senedi olduğunu ileri sürüp, kira parasının ödenmemesi ve araçta oluşan hasarların giderilmemesi üzerine takibe konulduğunu belirtmiştir.

Senetlerde nakden kaydı bulunduğuna göre, ispat külfeti çifte talil sebebiyle davacıdadır ve davacı, taraflar arasında ... plakalı aracın 10.500-TL bedel karşılığında davacıya satıldığına dair bir satış sözleşmesi bulunduğunu ve senetlerin peşin ödenen 3.000-TL dışında kalan 7.500-TL için düzenlendiğini, ayrıca aracın iade edilmiş olması sebebiyle senetlerin bedelsiz kaldığını ispat etmesi gereklidir.

Bununla birlikte; ceza mahkemesinin, davalı hakkında beraat kararı verilmesi yönündeki bozma ilamından önceki her iki kararında, aracın (davalı) ... tarafından (mübrez kira protokolüne de işaret edilerek) protokol kapsamında günlük 85-TL'den 180 günlüğüne davacıya kiraya verildiği ve 3 ay süreyle davacıda kaldığı, (davalı) ...'ın (davacı) ...'ten 7.650-TL tutarında alacaklı olduğu gerekçe gösterilerek sonuca gidilmiştir.

Yargıtay bozma ilamında da, aracın 3 ay boyunca davacıda kaldığı ve kullanım parasının davacı tarafından ödenmediği ve taraflar arasında hukuki ihtilaf konusu teşkil eden bir alacak mevzusu bulunduğu değerlendirmesi yapılmıştır.

Ceza yargılamasındaki oluşa dair bu kabul ve maddi vakıalar karşısında, taraflar arasında ... plakalı aracın davacı tarafından kullanılmasına dair bir kira sözleşmesi bulunduğunun ve takibe konu senetlerin bu kira sözleşmesi kapsamında düzenlendiğinin kabulü gerekir.

Bu sebeplerle, taraflar arasındaki kira ilişkisinden kaynaklı uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesi uyarınca Sulh Hukuk Mahkemesi'nce çözüme kavuşturulması gerektiği değerlendirilmiş, dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.