Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/887 K.2021/775

2- .... 3- ....

VEKİLLERİ

DAVALI : 4- ....

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : ... KARAR TARİHİ : ... GEREKÇELİ KARAR TARİHİ : ...

Mahkememizde görülen Rücuen Tazminat davasının açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Dava dışı ... isimli işçinin davacıya karşı açtığı ... Mahkemesi'nin ... Esas sayılı işçilik alacaklarından kaynaklı davanın kabul ile sonuçlandığını ve işçi yararına 5.445,84-TL kıdem tazminatı ile 2.205,35-TL ihbar tazminatına hükmedildiğini, kararın derecattan geçerek ... tarihinde kesinleştiğini, ilamın icrası için ... Dairesi'nin ...

Esas sayılı takip dosyasından başlatılan takipte dosyanın ... tarihinde 16.513,67-TL tutarında ödeme yapılmak suretiyle infazen kapatıldığını, oysa dava dışı işçinin davalı şirketler çalışanı olduğunu ve davacının asıl işveren olarak işçiye ödemek durumunda kaldığı tutarın alt işveren konumundaki davalıların sorumluluğunda bulunduğunu beyanla, 16.513,67-TL'nin ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar davaya cevap vermemişlerdir. ... Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası celp edilmiş olup, incelenmesinden: Davacı ... tarafından (davacı) ... aleyhine açılan davada 5.445,84-TL kıdem ve 2.205,35-TL ihbar tazminatına hükmedildiği, kararın derecattan geçerek ... tarihinde kesinleştiği görülmüştür. ... Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası celp edilmiş olup incelenmesinden; ... Mahkemesi'nin ... tarih ve 411/40 sayılı ilamınına istinaden toplam 13.801,31-TL üzerinden ilamlı icra takibine girişildiği ve takip dosyasının (davacı) ... tarafından ... tarihinde 16.513,67-TL tutarında ödeme yapılmak suretiyle infazen kapatıldığı görülmüştür.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle: Dava dışı işçinin davacıya ait iş yerlerinde güvenlik görevlisi olarak toplam 1.430 gün süreyle çalıştığı ve kesinleşen ilama göre kıdem tazminatı tutarının 5.445,84-TL, ihbar tazminatı tutarının ise 2.205,35-TL olduğu, ihbar tazminatı tutarının fer'ileri ile birlikte toplamının 3.966,94-TL olup, ihbar tazminatının tamamından son alt işveren konumundaki davalı .... ve .... ve ....nin oluşturduğu adi ortaklığın sorumlu olduğu,

kıdem tazminatının fer'ileriyle birlikte toplamının ise 12.546,73-TL olup bunun dava dışı işçinin davalı ....de çalıştığı 1.156 güne tekabül eden kısmının 10.142,67-TL, adi ortaklık nezdinde çalıştığı 274 güne tekabül eden kısmının 2.404,06-TL olduğu; netice olarak davalıların ödemekle yükümlü oldukları tutarlar toplamının davalı .... yönünden 10.142,67-TL, adi ortaklık yönünden ise (3.966,94-TL + 2.404,06-TL) 6.371-TL olduğu, taraflar arasındaki sözleşme ve teknik şartnamelerde kıdem tazminatının kimin sorumluluğunda olduğuna ilişkin hüküm bulunmadığı,

bilakis işçinin ücret, tazminat ve sosyal haklarının yüklenicinin sorumluluğuna bırakıldığına dair hükümler olduğu mütala edilmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara usulünce tebliğ edilmiştir.

Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Somut olayda, iş aktinin yükleniciler ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde asıl işverenin, alt işveren tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu bulunmamaktadır. İşveren ile yüklenici, İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu ise de, rücu ilişkisinde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerinin uygulanması gerekir.

İşçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, sözleşmelerde asıl işverenin kıdem tazminatından ve işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmaması hususları hep birlikte değerlendirildiğinde, davacı asıl işverenin ödediği bedelin tamamını ferileri ile birlikte işçiyi çalıştıran yüklenicilerden yani alt işveren davalılardan talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde, işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler asıl işverene karşı sorumludur. Asıl işveren tarafından bu ödemenin fer'i mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilir. İhbar tazminatından son işveren sorumlu olup, bu konuda yapılan ödemenin asıl işverenden ya da diğer alt işverenlerden talep edilmesi mümkün değildir.

Nitekim Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 23.06.2020 tarih ve 1047/2188 sayılı kararında da aynı ilkeler benimsenmiş, bu tür davalarda hangi ilkeler çerçevesinde değerlendirme yapılacağı müstakar hale gelmiştir.

Somut olayda; dava dışı ... isimli işçinin açtığı ... Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davanın kabul ile sonuçlandığı ve 5.445,84-TL kıdem tazminatı ile 2.205,35-TL ihbar tazminatına hükmedildiği, kararın derecattan geçerek ... tarihinde kesinleştiği, ilamın icrası için ... Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasından başlatılan takipte dosyanın ... tarihinde 16.513,67-TL tutarında ödeme yapılmak suretiyle infazen kapatıldığı, iş bu davanın asıl işveren konumundaki davacı tarafından alt işveren konumundaki davalılar aleyhine ikame edildiği anlaşılmaktadır.

Toplanan delillerden; dava dışı işçinin davacıya ait iş yerlerinde güvenlik görevlisi olarak toplam 1.430 gün süreyle çalıştığı ve fer'ileri ile birlikte ihbar tazminatı tutarının 3.966,94-TL, kıdem tazminatı tutarının ise 12.546,73-TL olduğu, işçinin davalı ....de çalıştığı 1.156 güne tekabül eden kıdem tazminatı tutarının 10.142,67-TL, davalı .... ve .... ve ....nin oluşturduğu adi ortaklık nezdinde çalıştığı 274 güne tekabül eden kıdem tazminatı tutarının ise 2.404,06-TL olduğu anlaşılmıştır. İhbar tazminatından son alt işverenin sorumlu olduğu kabul edildiğine göre 3.966,94-TL'nin tamamı davalı .... ve .... ve ....nin oluşturduğu adi ortaklık tarafından ödenmelidir. Yani adi ortaklık, 3.966,94-TL ihbar tazminatı ve 2.404,06-TL kıdem tazminatı olmak üzere toplam 6.371-TL'den sorumludur.

Bu sebeplerle, davacının takip dosyası kapsamında ödediği toplam 16.513,67-TL'yi yukarıda işaret edilen miktarlar itibariyle davalılardan talep edebileceği değerlendirilmiş, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu nazara alınarak her bir davalı aleyhine hüküm altına alınan miktara göre aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Tarafların tacir ve davaya konu işin ticari işletmeleri ile ilgili olduğu nazara alınıp, davalıların ... Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ihbar olunan konumundaki bulundukları gözetilerek ödeme tarihinden itibaren avas faizine hükmedilmiştir.