Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/945 K.2021/581

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Davalının, davacı kooperatifin üyesi olduğunu ve kooperatife karşı akçeli yükümlülüklerinin bulunduğunu, bu kapsamda ... yılında her ay için ...-TL olmak üzere toplam ...-TL ve ... yılında her ay için ...-TL olmak üzere toplam ...-TL tutarında aidat ödemesi gerektiğini, ayrıca gecikilen her ay için aylık %2,5 oranında gecikme zammı ödeneceğinin Genel Kurul (GK) kararı ile belirlendiğini, ancak davacının ... yılı aidatlarından ...-TL'yi ve ... yılı aidatlarının hiçbirini ödemediğini ve davadan önceki zorunlu arabuluculuk görüşmelerine katılmadığını beyanla,

fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla ...-TL tutarındaki aidat borcunun tahakkuk tarihlerinden itibaren işleyecek aylık %2,5 oranındaki gecikme zammı ve yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı davaya cevap vermemiştir. Davaya konu GK karar örnekleri Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden celp edilmiştir.

Mahkememizce, koooperatif alanında uzman bilirkişiden alınan raporda, özetle: Davalının, davacı kooperatifin ortağı olduğu, ortakların ... tarihli GK'da alınan karara göre ... yılında her ay için ...-TL ve ... tarihli GK'da alınan karara göre ... yılında her ay için ...-TL tutarında aidat ödemesi gerektiği, buna göre her ortağın ... ve ... yılı için ödemesi gerekli aidat toplam tutarının ...-TL olduğu, davalının ... yılı Şubat ayından kalan ...-TL ve devam eden aylar için ...-TL olmak üzere ... yılı için ödemesi gerekli aidat borcu toplamının ...-TL olduğu, ... yılı toplam aidat borcunun ise ...-TL olduğu,

aidatların ait olduğu ayın son günü itibariyle muaccel olduğu nazara alınarak aylık aidat borcuna ayın son gününden itibaren faiz yürütüldüğü, ayrıca ... tarihli GK'da ödenmeyen aidatlar için aylık %2,5 gecikme zammı uygulanacağına ilişkin karar alınmış ise de anılan faiz oranının 6098 sayılı TBK'nun 120/2.maddesi karşısında geçersiz olduğu, aylık %1,5 ve yıllık %18 faiz oranı esas alınarak hesaplama yapıldığı ve buna göre davalının dava tarihi itibariyle faiz borcu toplam tutarının ...-TL olduğu mütala edilmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara usulünce tebliğ edilmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile talep miktarını ...-TL'ye artırmış ve ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiştir. Dava, kooperatif aidat borcundan kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 42. maddesine göre GK bütün üyeleri temsil eden en yetkili organ olup, kanun veya anasözleşme ile genel kurula tanınmış olan konular hakkında karar verme yetkisini haizdir. Konut Yapı Kooperatifi Tip Anasözleşmesi'nin 23/1. maddesinin 6. bendi uyarınca ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak esasları tespit etmek genel kurulun yetkisi dahilindedir.

Genel kurulca, ödeme günü belirlenerek, (belirlenmemişse ayın sonu ödeme günü olup) aidat bedelinin süresinde ödenmesine, süresinde ödenmemesi halinde ise temerrüt faizi uygulanmasına ilişkin alınan kararın kesinleşmesi halinde, bu kararın tüm ortakları bağlayacağı açıktır. GK kararları, üyeler ile kooperatif arasında yapılmış bir sözleşme niteliğinde olup, kooperatif ve üyeler arasında ayrıca faiz oranları ile ilgili sözleşme yapılmasına gerek yoktur.

Ayrıca genel kurullarca kararlaştırılan faiz oranları daha sonraki yıllarda değiştirilmediği ve iptal edilmediği sürece GK'ya katılmasa dahi tüm üyeleri bağlar. Bu durumda, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 117. maddesi hükmü karşısında, GK'nın belirlediği tarih kesin vade olup, üyenin bir ihtarla ayrıca temerrüde düşürülmesine gerek kalmadan, borcun ifasının istenebileceği kuşkusuzdur.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 21.01.2015 tarih ve .../... sayılı ilamında da aynı şekilde değerlendirme yapılmıştır.

Burada aidat borcuna işletilecek faiz türü ve oranı konusuna da değinmekte yarar vardır. Temerrüt faizi, borçlunun para borcunu zamanında ödememesi ve temerrüde düşmesi üzerine kanun gereği kendiliğinden işlemeye başlayan ve temerrüdün devamı müddetince varlığını sürdüren bir karşılık olması itibariyle, zamanında ifa etmeme olgusuyla doğrudan bir bağlantı içindedir. Anapara faizi ise, borçlunun henüz temerrüde düşmeden ödemesi gereken sözleşmeyle kararlaştırılan faizdir.

Bu durumda, GK'da kararlaştırılan faiz oranı, TBK'nun 88. maddesinde düzenlenen anapara faizi olmayıp, 120. maddede düzenlenen temerrüt faizine ilişkindir. Temerrüt faizi oranına gelince.

TBK'nun 88. ve 120. maddeleri ile 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesi hükümlerine göre, GK tarafından belirlenen aidatların ödenmesinde gecikme durumunda alınacak temerrüt faizi yasal temerrüt faiz oranından daha fazla miktarda kararlaştırılabilecek, ancak uygulanacak temerrüt faizi oranı belirlenirken TBK'nun 120/2. maddesinde öngörülen tavan aşılamayacaktır.

Eldeki davada, dava konusu aidat miktarı GK kararlarıyla belirlendiğinden ve GK kararları da sözleşme niteliğinde olduğundan, dava konusu alacak kalemlerine uygulanması gerekli azami faiz oranı 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesi uyarınca belirlenen yasal temerrüt faizi oranı %9'un yüzde yüz fazlasını aşamayacaktır ve bu sebeple somut olayda uygulanması gerekli yasal temerrüt faizi oranının aylık %1,5 ve yıllık %18 olduğu kabul edilmiştir.

Toplanan delillerden; davacı kooperatif ortaklarından her birinin ... tarihli GK'da alınan karara göre ... yılında her ay için ...-TL ve ... tarihli GK'da alınan karara göre ... yılında her ay için ...-TL tutarında aidat ödemesi gerektiği, buna göre her ortağın ... ve ... yılı için ödemesi gerekli aidat toplam tutarının ...-TL olduğu, davalının ... yılı Şubat ayından kalan ...-TL ve devam eden aylar için ...-TL olmak üzere ... yılı için ödemesi gerekli aidat borcu toplamının ...-TL olduğu, ... yılı toplam aidat borcunun ise ...-TL olduğu,

aidatların hangi tarihte ödeneceği konusunda bir karar alınmadığı veçhile her ayın aidat borcunun ait olduğu ayın son günü itibariyle muaccel olduğu ve vadenin kesin vade olması sebebiyle ortağın bir ihtarla ayrıca temerrüte düşürülmesi gerekmediği anlaşılmaktadır. Buna göre, davalının, dava tarihi itibariyle kooperatife olan borcu ...-TL asıl alacak ve ...-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL'dir.

Bu sebeplerle, ...-TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş, asıl alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine yönelik hüküm kurulmuştur.