Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/1156 K.2023/251

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat)davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı aracın 29/01/2021 tarihinde ... idaresinde iken maliki ve sürücüsü ... olan ... plakalı aracın kural ihlali yapması sebebi ile müvekkili aracın kullanan ...'in yoldan çıkarak tarlaya uçtuğunu ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın oluşumunda ...'nın tam kusurlu olduğunu, diğer davalının da ... ait ... plakalı aracın zorunlu trafik poliçesini tanzim eden şirket olduğunu, kaza sonrasında ... ve eşinin yaralandığını Medicana hastanesinde tedavi altına alındıklarını,

bu esnada ortada kimse bulunmadığı için polisin tek taraflı olarak tutanak tuttuğunu, kaza tespit tutanağını kabul etmediklerini, sigorta şirketine başvuru yaptıklarını ancak cevap alamadıklarını, kaza anına ilişkin CD örneğinin incelenmesinden de kazanın oluşumunda müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, diğer davalı Münin Arının %100 Kusurlu olduğunu gösterir görüntüler olduğunu, müvekkili araçta meydana gelen hasarın tespiti için Samsun 2.Sulh hukuk Mahkemesinin ...

D.iş dosyası ile tespit yaptırıldığını, beyanla kaza sebebi ile müvekkili aracında oluşan zarar miktarının tespiti ile müvekkili aracının tamirinin ekonomik olup olmadığı, aracın tamir edilmesinin mümkün olmaması halinde hasarlı aracı olan ... plakalı aracın 2.el piyasa rayiç bedelinden şimdilik 100,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

aracın tamir edilmesi ekonomik ise araçta meydana gelen hasar onarım bedelinden şimdilik 100,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesini, değişik iş tespit dosyasında yapılan masraflarında yargılama giderleri ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin ... plaka sayılı araç kaza tarihini kapsayan poliçesi bulunmadığını, davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığını ve bu sebeple davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, uyuşmazlık konusu kazada sigortalı araç sürücüsü kusursuz olduğunu, araç hasar bedeli belirlenirken uygun miktarda iskonto yapılması ve KDV dahil edilmemesi gerektiğini, davacıya KDV ödemesi yapılabilmesi için KDV'yi ödediğini ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı ...'ya usulüne uygun duruşma günü tebliğ edilmesine rağmen cevap dilekçesini sunmadığı anlaşılmıştır.

Toplanan Deliller;

Kaza tespit tutanağı, kaza yeri krokisi, sigorta şirketine yapılan başvuru dilekçesi, arabuluculuk son tutanağı, Samsun CBS'nin ... Soruşturma dosyası, sigorta poliçesi, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden gelen tramer kayıtları ve poliçe bilgisi, 22/11/2022 tarihli ATK raporu, ...'den gelen hasar dosyası, Makina Mühendisi Bilirkişiden alınan 05/01/2023 havale tarihli rapor, 05/01/2023 havale tarihli bedel artırım dilekçesi, tüm dosya kapsamı ve sair belgeler

Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile pert hasar bedelive sovtaj bedeli nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir.

2918 s. KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı vazedilmiştir.

Somut olayda; kazanın ... plakalı sayılı araç ve ... plakalı aracın çarpışması sonucunda trafik kazasının meydana geldiği, davalı ... ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olması, davalı ...'ya ... plakalı aracın sürücüsü ve maliki olması hasebiyle husumet yöneltildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, uyuşmazlık, 2918 sayılı KTK ve 6098 sayılı TBK hükümleri ile ZMMS Genel Şartları'nın Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih ve 2019/40-2020/40 sayılı kararı uyarınca TBK'ya aykırı olmayan hükümlerine uygun şekilde çözüme kavuşturulmalıdır.

Davaya konu aracın tramer kaydı ve hasar kaydı dosyamız arasına alınmıştır. Kaza Tespit tutanağının incelenmesinde, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek orta şeritten sağ şeride geçip oradan da yoldan çıkarak yol dışındaki kayalıklara aracının ön kısımları ile çarpıp savrularak boş araziye savrulması sonucu tek taraflı yaralamalı trafik kazasının meydana geldiği, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'in 2918 sayılı KTK'nun 56/1-a kuralını ihlal ettiği tespit edilmiştir.

Mahkememizce tarafların kusur durumlarının tespiti için dosya Ankara Adli tıp kurumuna gönderilmiş, 22/11/2022 tarihli rapor aldırılmıştır. Raporun incelenmesinde.

Davalı sürücü ...'nın gündüz vakti meskun mahal içi bölünmüş yolda sevk ve idaresindeki aracı ile seyrederken geldiği olay mahallinde sağa manevra yaptığı esnada arkadan seyirle gelen diğer sürücün seyir durumunu bozması neticesinde oluşuna zemin hazırladığı olayda dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketi ile kusurlu olduğunu, davacı taraf sürücüsü ...'in gündüz vakti meskun mahal içi bölünmüş yolda sevk ve idaresindeki aracı ile seyrederken geldiği olay mahallinde yola gereken, dikkatini vermesi,

otomobilinin hızını yol görüş ve mahal koşullarına göre ayarlaması gerekirken bu hususlara riayet etmeyerek aksine hareketle mevcut verilerden anlaşılmakla mahal şartlarının çok üzerinde seyirle geldiği olay yerinde diğer sürücünün seyrettiği şeride manevra yapması akabinde aracını seyir şeridinde tutamayıp direksiyon hakimiyetini kaybederek yol dışı kalması neticesinde dahil olduğu olayda kusurlu olduğu, sonuç olarak; davalı sürücü ...'nın %50 oranında kusurlu olduğu, davacı taraf sürücüsü ...'in %50 oranında kusurlu olduğu görüşü mütalaa edilmiştir.

Alınan bu rapor olayın oluşuna ve dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınmıştır.

Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişiden alınan 05/01/2023 tarihli raporda özetle; davacının maliki olduğu ... plakalı araçta dava konusu trafik kazasında meydana gelen hasara ilişkin kaza tarihi itibariyle, dava konusu hasar öncesi piyasa değerinin 55.000 TL olduğu, hasar tutarının KDV dahil 40.000 TL olduğu, Pert olarak değerlendirilmesinin uygun olduğu, hasarlı haldeki (sovtaj) değerinin 20.000 TL olduğu, bu durumda esas alınacak hasar tutarının dava konusu hasar öncesi piyasa değeri ile sovtaj değeri arasındaki fark olanı 35.000 TL olduğu,

dava dosyasında mevcut 22.11.2022 tarihli Adli Tıp Kurumu raporuna göre dava konusu kazada davacının %50 oranında kusurlu olduğu tespiti esas alınarak davacının talep edebileceği hasar kaynaklı zararın sovtajr kendisinde kalması durumunda 17.500 TL olacağı, sovtajı davalı tarafta kalması durumunda 27.500 TL olacağı görüş ve kanaatine bildirilmiştir.

Rapordaki sovtaj değeri, maddi hasar tutarı ve aracın rayiç değerine yönelik saptamaların da aracın tramer kayıtları, piyasadaki emsalleri, oto galeriler, ikinci el satış yapan internet siteleri, yetkili bayiler ve hasarlı araç alım satım işi yapan firmalardan araştırılmak suretiyle gerekçeli olarak belirlenmesine göre, rapor mahkememizce kabul görmüş ve hükme esas alınmıştır (Aynı yönde bknz. Yargıtay (kapatılan) 17 HD 2016/7680 E.-2017/1041 K., 2016/17736 E.-2017/9799 K.).

Davacı vekili mahkememize sunduğu 06/01/2023 tarihli bedel artırım dilekçesi ile kaza sebebi ile müvekkilimin aracında meydana gelen zararın tamirinin ekonomik olmaması nedeni ile hasarlı olan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketinde kalmak üzere müvekkilinin aracının 2.el piyasa rayiç bedelinden davalı ...'nın kusur oranına tekabül eden alacağı 27.400,00-TL arttırılarak 27.500,00-TL’ye çıkarttıklarını belirtmiştir.

Trafik kazasından kaynaklanan maddi zararlardan, sigorta şirketinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamındaki sorumluluğu, TBK, KTK ve ZMMS Genel Şartlarına göre tespit edilir. ,

ZMMS genel şartlarının B.2-2.3. maddesinde "Onarım masraflarının zarar gören aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile aracın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır. Bu durumda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez.,

Onarım masrafları zarar gören aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın, ağır hasarlı aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş olması durumunda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez.

Hak sahibinin aracın hasarlı haliyle kendisine terk edilmesine onay vermesi halinde aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hali arasındaki tutar zorunlu trafik sigortası limitleri dahilinde kendisine tazminat olarak ödenebilir. Bu durumda ilgisine göre bu maddede yer alan usul çerçevesinde işlem yapılır. Hak sahibinin onayı ile aracı hasarlı haliyle hak sahibine terk ederek tazminatı ödemek isteyen sigortacı, tespit edip hak sahibine bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren 1 aylık süreyle sınırlı olarak garanti etmiş sayılır." hükümlerine yer verilmiştir.

Bu hükümlerden açıkça anlaşılacağı üzere, davalı sigorta şirketi meydana gelen hasar bedelini tamamen poliçe limitleri içerisinden ödeme yükümlülüğü altında olup, ZMMS kapsamında talepte bulunan zarar gören, araç hurdasının kendisine verilmesini istemedikçe, sigortacının aracı zarar gören davacı uhdesinde bırakıp, hurda bedelini tazminattan düşmesi olanaklı değildir. Zira, aslolan amaç zarar bedelinin tamamen karşılanmasıdır.

Bir başka ifadeyle, aracın pert olması halinde, hasarlı aracın kimin uhdesinde bırakılacağı yönündeki tercih hakkı ZMMS'den kaynaklanan sorumluluk davalarında zarar görene aittir. Zarar gören, hasarlı aracın sigorta şirketi uhdesinde bırakılması yönünde tercih hakkını kullanınca, bu durumda sovtaj değeri indirilmeksizin aracın olay tarihindeki 2. el piyasa değerinin, hasara isabet eden kusur oranı düşülerek zarar görene ödenmesi gerekir.

Zarar görenin bu yöndeki seçimlik hakkını (tercihini) kullanması, sigorta şirketinin kabulüne, muvafakatına bağlı değildir.

Somut olayda davacının aracında meydana gelen hasar ve işçilik bedeli ile aracın ikinci el değeri bilirkişi raporu hasar ve işçilik bedelinin KDV dahil 40.000,00 TL; aracın kaza öncesi piyasa değerinin 55.000,00 TL olduğu, aracın sovtajının 20.000,00 TL olduğu tespit edilmiş, aracın ZMMS şartlarına göre ağır hasarlı olduğu kanaatine varılmıştır. Mahkememizce alınan 05/01/2023 tarihli bilirkişi raporundan sonra davacı seçimlik hakkını sovtajın sigorta şirketinde kalması yönünde kullanmıştır.

Toplanan kanıtlara ve dosyadan oluşan kanaate göre; davacıya ait araç sürücüsünün kazanın gerçekleşmesinde %50 oranında kusurlu olduğu, bilirkişi raporu ile aracın ağır hasarlı olduğunun ve ancak aracın yaşı ve araç onarım masrafının yapım aşamasında artma ihtimali dikkate alındığında aracın pert olarak değerlendirilmesinin daha uygun olduğunun belirtildiği,

aracın onarımının ekonomik olmadığı fakat raporda aracın onarımının mümkün olduğuna da değinildiğinden aracın ZMMS genel şartları kapsamında ağır hasarlı olduğu anlaşılmış ve davacının sovtajı istememesi sebebi ile trafikten çekme belgesisinin davalıya teslimi ve hasarlı aracın üzerindeki takyidatlardan ari (temiz) olarak davacı tarafından davalı sigortacıya teslimi kaydı ile davacının kusur oranı dikkate alınarak belirlenen 55.000,00*50/100=27.500,00 TL tazminatın davacıya ödenmesine şeklinde karar verilmiştir.( Yargıtay 17 HD 18/04/2018 tarih 2017/4360 E 2018/4291 K)

6125 sayılı kanunun 18/A-13 maddesi gereği davacının davadan önce arabuluculuk başvurusu yaptığı, davalıların görüşmelere katıldığı, anlaşma sağlanamadığı görülmekle, tespit edilen ve Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin sadece sigorta şirketi yönünden davanın ticari nitelik arz etmesi nedeni ile davalı sigorta şirketinden yargılama gideri olarak tahsili ile hazineye irat kaydına karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸ Hakim · ¸