Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/564 K.2023/825

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili davacıya ait işyerlerinde güvenlik görevlisi olarak istihdam edilmek üzere işçi alımı için ihaleye çıkıldığını ve ihale üzerinde kalan davalı şirketlerle hizmet sözleşmesi akdedildiğini, dava dışı ... ...'ün güvenlik görevlisi olarak 16/01/2006-31/10/2017 tarihleri arasında davalı şirketlerin bünyesinde çalıştığını, dava dışı ... ...'e çalışmış olduğu hizmet karşılığında 89.788,20 TL ödeme yapıldığını, sözleşmeye göre çalıştırılarak işçinin iş akdinin kurulması ve feshi ile ilgili bütün sorumluluğun ihaleyi üstlenen davalılara ait olması sebebiyle işçiye ödenen 89.788,20 TL'nin davalıların sorumluluğunda olduğunu beyanla,

89.788,20 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... ... Ltd. Şti, ... ... Ltd. Şti ve ... ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davaya bakmakla Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının müvekkili şirketlere rücu imkanı bulunmadığını, dava dışı işçi ... ...'ün iş akdinin kıdem tazminatına hak kazandırmayacak şekilde sona erdiğini, davacının kıdem tazminatı ödemesinin usulsüz olduğunu, davacının ödeme tarihinden itibaren ticari faiz talebinin de yerinde olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Samsun İcra Müdürlüğünün 2020/35724 esas sayılı dosyası uyap sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.

Samsun 2. İş Mahkemesi'nin 2019/300 esas sayılı dosyası uyap sistemi üzerinden celb edilmiştir.

Toprak Mahsülleri Ofisi Genel Müdürlüğüne yazılan yazıya cevap verilmiş, davalı şirketler ile davacı idare arasında imzalanan sözleşme ve şartnamelerin, davalı şirket kayıtlarının, Toprak Mahsülleri Ofisi Genel Müdürlüğü kayıtları ile hizmet işleri genel şartnamesi suretleri sunulmuştur.

Samsun SGK'na yazılan yazıya cevap verilmiş, ekinde dava dışı ... ...'e ait hizmet cetvelinin gönderildiği görülmüştür.

Mahkememiz dosyasının hesap bilirkişisi ...'e tevdi edildiği, bilirkişinin 11/01/2023 tarihli raporunu ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Tarafların itirazları üzerine hesap bilirkişisi ...'ye dosya tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından 03/05/2023 tarihli rapor sunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, işçi alacağından kaynaklanan rücuen tazminat talebine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamından, davacının davalı şirketlerle hizmet alım sözleşmesi yaptığı, bu sözleşmeler kapsamında çalışan dava dışı işçi ... ...'e ödenen 89.788,20 TL'nin davalılardan rücuen tahsilini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Burada öncelikle davalılar ... ... Ltd. Şti, ... ... Ltd. Şti ve ... ... Ltd. Şti vekili yetki itirazında bulunmuş ise de davalı ....'nin adresinin İlkadım/Samsun olduğu, HMK'nın 7. maddesi gereği davanın mahkememizde açılmasında usulüne aykırı bir yön bulunmadığı, hukuki ve fiili irtibat bulunması sebebi ile dosyaların birlikte yürütülmesinin usul ekonomisine de uygun olduğu, kaldı ki en son davalı ...... Ltd. Şti'ne 27/09/2021 tarihinde dava dilekçesinin tebliğ edildiği, cevap dilekçesinin süresinden sonra sunulduğu, HMK'nın 116.maddesi gereği yetki itirazının süresinde olmadığı değerlendirilmiş, yetki itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Davacı ile davalı şirketler arasında özel güvenlik hizmeti işinin gördürülmesine ilişkin hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, hizmet alan davacı tarafından hizmet alım sözleşmesine istinaden istihdam edilen dava dışı ... ...'ün Samsun 2. İş Mahkemesi'nde işe iade davası açtığı, kesinleşen karar çerçevesinde Samsun İcra Dairesi'nin 2020/35724 Esas sayılı ile takip başlatıldığı, takip sebebi ile toplam 28.075,95 TL ödendiği, ayrıca dava dışı işçiye arabuluculuk görüşmeleri sonrası ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı ile arabuluculuk ücretleri ödendiği, buna göre toplam 89.788,20 TL ödeme yapıldığı, davacı tarafından akid tarafı davalılara rücu talebiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları incelendiğinde; dava dışı işçinin 16/01/2006-31/10/2017 tarihleri arasında belirli dönemler halinde davalılar bünyesinde çalışmasının bulunduğu anlaşılmıştır.

Eldeki dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, düzenlenen 11/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda; feshe bağlı alacaklardan hangi işverenlerin sorumlu olduğu ve iş ortaklıkları dikkate alınmaksızın, bazı davalıların sorumlulukları değerlendirilmeksizin rapor düzenlendiği görülmüş, raporun hükme esas alınabilir nitelikte olmadığı anlaşılmakla bu kez yeni bir bilirkişiye dosya tevdi edilmiş, alınan 03/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında düzenlenen dosyada mevcut davalıların sözleşme imzaladıkları dönemler ve teknik şartnamelerdeki sorumluluğa ilişkin hükümler birlikte değerlendirilip hesaplama yapılarak,

dava dışı işçi ... ...'ün 05/01/2006-30/04/2006 tarihleri arasındaki sözleşmelere göre ... Hizmetleri San.ve Tic.Ltd.Şti. Bünyesinde, 02.05.2006-31.12.2011 tarihleri arasında .... bünyesinde, 01.01.2012-31.12.2013 tarihleri arasında ... Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti./ ... Hizmetleri Ltd.Şti./ ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic.Ltd.Şti.

Ortaklığı bünyesinde, 01.01.2014-31.12.2015, 16.03.2016-31.05.2016, 14.06.2016-31.07.2016, 01.08.2016-31.08.2016, 01.09.2016-31.10.2016, 01.09.2017-31.10.2017 tarihleri arasında ... Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti./... Hizmetleri Ltd.Şti. Ortaklığı bünyesinde, 01.01.2016-15.03.2016, 01.06.2016-15.06.2016 tarihleri arasında ... Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti. Bünyesinde, 01.11.2016-31.08.2017 tarihleri arasında ...

Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti./... Hizmetleri Ltd.Şti./Sis Tic.Ltd.Şti. İş Ortaklığı bünyesinde, 01.11.2017-17.07.2018 tarihleri arasında ... Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti./... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic.Ltd.Şti. Ortaklığı bünyesinde çalıştığı, ihbar tazminatı, arabuluculuk ücreti ve işe iade ücretleri bakımından son işverenin sorumlu olduğu nazara alınarak, davalı ...

Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti., ... Hizmetleri Ltd. Şti. ile ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Lt. Şti.ortaklığının 8.183,26-TL; davalı ... Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... Hizmetleri Ltd. Şti. Ortaklığının 12.123,36 TL; davalı ... Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti., ... Hizmetleri Ltd. Şti. ile Sis Tic. Ltd. Şti. Ortaklığının 2.694,07 TL; davalı ...

Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Lt. Şti. Ortaklığının 42.911,24 TL; davalı ... Hizm. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin 1.178,65 TL ve davalı ... Güvenlik Hizm. Ltd. Şti'nin 22.697,60 TL ile sorumlu olduğu tespit ve kanaati bildirilmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca rapora karşı itiraz dilekçesi sunulmamıştır.

Taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmamakta olup, işçiye karşı işveren ve taşeronun birlikte sorumlu olması İş Kanunundan kaynaklanmaktadır. Ancak taraflar arasında bu nev'i bir uyuşmazlık bulunmadığından iş bu davada sözleşme, teknik şartname ve diğer yazılı belgelere göre; sözleşme, teknik şartname ve diğer yazılı belgelerde hüküm bulunmaması halinde ise TBK hükümlerine göre sorumluluğunun tespiti gerekmektedir.

Esasen sözleşmelerde işçi alacaklarından hangi tarafın sorumlu olacağına ilişkin bir hüküm bulunmaması bu alacakların bir kısmından asıl işveren davacının sorumlu olacağı sonucunu da doğurmaz. Hizmeti yerine getiren davalılar kendi işçileriyle hizmeti vermesi sözleşmenin bir unsuru olması nedeniyle işçi ücreti ve sair ödendiler davalıların sorumluluğundadır. Hizmet sözleşmesi bedeli içinde bu ücretler bulunmaktadır.

(Yargıtay 23. HD'nin 2016/7428 Esas 2019/4869 Karar ve 2016/30035 Esas 2018/52022 Karar sayılı ilamı)

Taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerinde, sözleşmelerin birbiri ile çelişmesi halinde uygulanacak sıralamanın düzenlendiğinden bahisle, öncelikle olarak Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin uygulanması gerektiği, şartnamenin 38.maddesinde işçi alacaklarının yüklenicinin sorumlu olduğunun belirlendiği, tüm kıdem tazminatından davalıların sorumlu olduğunun belirlendiği görülmüş (Bkz; Yargıtay 6. HD'nin 2021/5092 Esas, 2021/747 Karar sayılı ilamı) bu kapsamda davanın her bir şirketin çalıştırdığı dönemle sınırlı olmak üzere kabulü gerekmiş ancak ihbar tazminatı, arabuluculuk ücreti ve işe iade tazminatı ücretinden son işverenlerin sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar tacir olmakla kabul edilen tutara ödeme tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmesi gerekmiş, aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı olan davalıların sorumlu oldukları dönemler de nazara alınarak, hüküm kurulmuştur.

7155 sayılı yasanın 23. maddesi ile değişik 6325 sayılı kanunun 18/A-13 maddesi gereği davadan önce davacının arabuluculuk başvurusu yaptığı, davalıların görüşmelere katılmadığı, anlaşma sağlanamadığı görülmekle, tespit edilen arabuluculuk ücretinin tarafların sorumlu oldukları miktarlar çerçevesinde tahsil kabiliyeti de nazara alınarak tüm davalılardan yargılama gideri olarak müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.