Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/686 K.2023/498

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesini özetle; davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile 27/12/2013 günü müvekkilinin kullanmakta olduğu ... plakalı motosikletin çarpışması sonucunda yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin kaza neticesinde yaralandığını, müvekkilinin kaza öncesinde bir restoranda döner ustası olarak çalışmakta oluğunu, müvekkilinin aylık gelirinin 3.500,00 TL olduğunu, araç sürücüsü ... hakkında Samsun 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/462 Esas sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını,

yapılan yargılama soncunda 13/11/2014 tarih 2014/388 Karar sayılı karar ile kazanın meydana gelmesinde asli ve tek kusurulu olmasından dolayı mahkumiyet kararı verildiğini, müvekkilinin kaza sonrasında zor günler geçirdiğini ve ailesine karşı olan yükümlülüklerini yerine getiremediğini, müvekkilinin geçirdiği kaza nedeniyle sol ayak bileğinde 8 parçalı kırık meydana geldiğini, müvekkilinin bir takım tedaviler gördüğünü ve ameliyat geçirdiğini,

haksız fiil şartlarının oluştuğunu bu nedenle bu davanın açılmasının zaruri hale geldiğini belirterek müvekkilinin uğradığı zararın değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere asgari 3.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen,

sigorta şirketi için poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere ve müvekkilinin yaşadığı acı ve ızdırabın bir nebze de olsa karşılanabilmesi için 25.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği tarih olan 27/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...' dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin yapılan ödemeler mahsup edildikten sonra ancak poliçe limitleri oranından sorumluluğunun mevcut olduğunu, söz konusu kaza nedeniyle dava açılmadan önce müvekkili şirkete müraacat olmadığını, dava dosyası kapsamında müvekili şirketin sigortalısının kusurunu gösteren bilgi ve belge bulunmadığı, tedavi ve bakıcı giderlerinden müvekkil şirketin sorumluluğunun olmadığı, davacı yanın meydana gelmiş kaza neticesinde doğmuş ve sigorta poliçesinden karşılanacak maluliyet ve zararının olmadığı,

geçici maluliyetten müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, davacının gerçek zararının belirlenmesinin gerektiğini, davacının kaza nedeniyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubunun gerektiğini, ancak dava tarihinden itibiraen faiz istenebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın hukuki yarar şartı ve iyiniyet şartını taşımadığından reddini talep ettiklerini, ayrıca zamanaşımı, görev ve yetki itirazlarını da süresi içinde mahkemeye sunduklarını, 6100 Sayılı HMK md. 116 ve devamında düzenlenen ilk itirazlarını da mahkemeye sunduklarını, davacının müvekkilinden hiç bir alacağının bulunmadığını, müvekkilinin davaya konu olayda hiç bir kusuru olmadığı gibi ... plakalı aracın bütün bakım ve kontrollerinin eksiksiz bir biçimde yapıldığını, davacının talep ettiği manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu,

davacı yanın aylık gelirinin 3.500 TL olduğu şeklindeki beyanı kabul etmediklerini ve gerekli araştırmanın yapılmasını talep ettiklerini, davacı yanca ileri sürülen iddiaları kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde kaza tespit tutanağı, Samsun 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/462 Esas 2014/388 Karar sayılı ilamını sunmuştur.

Mahkememizin 2015/155 Esas 16/02/2015 tarihli kararı ile davalı ... üzerine kayıtlı ... plakalı araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiştir.

Davalı sigorta şirketinden kazaya ilişkin oluşturulan hasar dosyası ile poliçe celp edilmştir.

Samsun 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/462 Esas sayılı dosyası celb edilmiştir.

Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Samsun Gazi Devlet Hastanesinden kaza sonrası görmüş olduğu tedavilere ait kayıtlar celb edilmiştir.

Ankara ATK'dan 17/09/2015 tarihli kusur raporu aldırılmıştır.

İstanbul ATK'dan 18/04/2016 tarih ve 7853 karar sayılı maluliyet raporu aldırılmıştır.

İlyasköy Polis Merkezi Amirliği vasıtası ile davacı ... hakkında ekonomik sosyal durum araştırması yaptırılmıştır.

Gazi Polis Merkezi vasıtasıyla davalı ... ve davalı ... hakkında ekonomik sosyal durum araştırması yaptırılmıştır.

Sosyal Güvenlik Kurumundan davacının çalışmasına ilişkin sgk kayıtları celp edilmiştir.

Aktüer bilirkişiden 05/08/2016 tarihli rapor aldırılmıştır.

Davacı vekili tarafından 14/12/2016 tarihli dilekçe ile davacının çalıştığı işe ilişkin beyan dilekçesi sunulmuştur.

Aktüer bilirkişiden 02/08/2017 tarihli ek rapor aldırılmıştır.

Davacının gelirine ilişkin olarak Karadeniz Aşçılar ve Turizm Birliği Derneğinin yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Aktüer bilirkişiden 22/01/2018 tarihli 2. Bilirkişi ek raporu aldırılmıştır.

Aktüer bilirkişiden 12/09/2018 tarihli 3. Ek rapor aldırılmıştır.

14/05/2019 tarihli celsede davacı tanıkları ..., .. ve ...'ın davacının gelirine ve çalışmasına ilişkin beyanları alınmıştır.

Davacı vekili 26/10/2018 havale tarihli dilekçesi ile dava değerinin belirli hale getirerek maddi tazminat talebini toplam 270.594,49 TL'ye yükselterek harcını ödemiştir.

Davalı ... vekili tarafından 02/01/2020 tarihli istinaf dilekçesi sunmuştur.

Samsun BAM 3. Hukuk Dairesinin 2020/132 esas 2020/346 Karar sayılı 13/02/2020 tarihli ilamı ile davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, davalı Selahattin vekili tarafından sunulan 09/03/2020 tarihli temyiz dilekçesi gereği dosya Yargıtay'a gönderilmiş, Yargıtay 4 HD'nin 2021/9616 Esas 2021/3200 Karar sayılı ilamı ile Samsun BAM 3. Hukuk Dairesinin 2020/132 esas 2020/346 Karar sayılı 13/02/2020 tarihli ilamının kaldırılmasına, Mahkememiz kararının bozulmasına karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiş, iş bu esas sırasına kayıt edilmiştir.

Samsun SGK'na yazılan yazıya cevap verilmiş, ekinde davacıya ait işyeri ünvan listesi ve hizmet cetvelinin gönderildiği görülmüştür.

Samsun Ticaret ve Sanayi Odasına yazılan yazıya cevap verilmiştir.

Mahkememizin 06/06/2022 tarihli ara kararı gereği dosya aktüerya uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından 30/09/2022 tarihli kök rapor ve 11/01/2023 tarihli ek rapor aldırılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat davasıdır. Tüm dosya kapsamından, davalı ... A.Ş.'nin T-45523455-0-0 poliçe nolu ZMMS poliçesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, davalı ...'ın maliki olduğu ... plakalı aracın davalı ... sevk ve idaresinde iken davacı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile çarpışması sonucunda 27/12/2013 tarihinde trafik kazasının meydana geldiği, kaza sonrasında davacının yaralandığı, kaza sebebiyle davacının geçici ve kalıcı iş göremezliğe ilişkin maddi zararları ile manevi zararının tazmini talebiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 14/11/2019 tarihli kararında; alınan raporlar ve toplanan deliller kapsamında kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'ın tamamen kusurlu olduğu, davacının %18,2 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 6 aya kadar uzayabileceği, davacının döner ustası olduğu, sosyal ve ekonomik durum araştırması,

SGK hizmet dökümündeki çalıştığı iş kolu, tanık beyanları dikkate alınarak ilgili meslek odasından alınan emsal ücrete ilişkin alt sınır dikkate alınarak PMF yaşam tablosuna göre yapılan hesaplama sonucu 270.594,49 TL maddi zararının bulunduğu anlaşılmakla talebinin kabulüne karar verilmiş, davalı ...'ın kararı istinaf ettiği görülmüş, Samsun BAM 3. HD'nin 2020/132 Esas, 2020/346 Karar sayılı kararı ile başvurunun esastan reddine karar verildiği, davalı ...'ın temyizi üzerine Yargıtay 4. HD'nin 2021/9616 Esas, 2021/3200 Karar sayılı ilamı ile "davacı tarafından kararın temyiz edilmediği de dikkate alınarak,

usuli kazanılmış haklar gözetilerek (tazminata esas alınan gelir, esas alınan asgari ücret yılı, işlemiş/işleyecek dönem tarihleri gibi) davacının muhtemel bakiye yaşam süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi suretiyle tazminat miktarının hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmek... davacının kaza tarihi itibariyle bir restorantta döner ustası olarak çalışmakta oluğunu iddia ettiği, dosyada buna ilişkin tanık beyanlarının mevcut olduğu,

mahkemece davacının döner ustası olduğu kabul edilerek hesaplanan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin rapor hükme esas alınmak suretiyle karar verildiği, ancak dosyadaki SGK hizmet dökümlerine göre davacının kaza tarihinden sonra döner ustası olarak çalışmaya başladığının görüldüğü, buna göre mahkemece davacının kaza tarihindeki geliri ve mesleği ile ilgili olarak yeterli araştırma yapılmaksızın karar verilmesinin doğru olmadığı anlaşılmıştır.

Şu halde; davacının döner ustası olarak hangi tarihten itibaren çalışmaya başladığı araştırılmalı, buna ilişkin kaza tarihinden geriye doğru çalıştığı yerden maaş bordroları getirtilmeli, gerekirse Sosyal Güvenlik Kurumundan davacının geliri ile ilgili resmi belgeler getirtilip, ilgili meslek odalarından da emsal ücret araştırması yapılarak davacının gerçek geliri tam ve doğru olarak belirlenmelidir." denilerek mahkememiz kararının kaldırıldığı anlaşılmıştır.

Yargıtay bozma ilamı çerçevesinde davacı vekiline müvekkilinin SGK kayıtlarına göre kaza tarihinden hemen önce ve sonra çalıştığı tespit edilen işyerlerinin tebliğe yarar adreslerini bildirmek üzere süre verilmiş, davacı vekilince bildirilen işyerleri ile yine mahkemece tespit edilen meslek odalarına emsal ücret araştırması hususunda müzekkere yazılmış, gelen cevaplar akabinde dosya bozma ilamı da nazara alınarak tazminat hesabı yapılması amacıyla aktüer bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan 30/09/2022 tarihli raporda özetle;

tanık beyanları, gelen emsal ücret araştırmaları sonucunda davacının kaza tarihinde asgari ücret üzerinde gelir elde ettiği hususunda belge bulunmaması sebebi ile asgari ücret esas alınarak hesaplama yapıldığı, hesaplama yönteminde TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yönteminin kullanıldığı, davacı tarafça ilk kararın temyiz edilmemiş olması ve kazanılmış haklar çerçevesinde yapılan hesaplamada davacının 5.071,77 TL geçici iş göremezlik, 122.430,86 TL sürekli iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 127.502,63 TL zararının bulunduğu tespit ve kanaati bildirilmiştir.

Rapor taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekilince rapora itiraz edilmiş, davacının itirazları çerçevesinde ek rapor düzenlenmesi amacıyla dosya önceki bilirkişiye verilmiş, alınan 11/01/2023 tarihli raporda asgari ücret, sosyal ekonomik durum araştırması, ve gelen emsal ücret araştırmaları çerçevesinde seçenekli hesaplama yapılmış, buna göre asgari ücreti kabul edilmesi halinde 127.502,63 TL, davacının sosyal ekonomik durum araştırmasında belirttiği ücrete göre 634.963,10 TL, emsal ücretlere göre 413.108,52 TL, TÜİK yazısı verilerine göre 169.578,50 TL zararı bulunacağı tespit ve değerlendirmesi yapılmıştır.

Rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca rapora karşı itiraz dilekçesi sunulmuş ise de raporun dosya kapsamına uygun olduğu, seçenekli hesaplama yapılarak tüm varyasyonların tespit edildiği, ek rapora alınmasını gerektirir bir husus bulunmadığı anlaşılmakla itirazların reddine karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, tanık beyanları, Yargıtay bozma ilamı ve emsal içtihatlar nazara alınarak yapılan değerlendirmede; davacının kaza tarihi olan 27/12/2013 tarihinde SGK kaydının ve vergilendirmeye esas kazancının bulunmadığı, bu kapsamda tanık beyanlarının tek başına yeterli olamayacağı, beyanların belgelerle desteklenmesi gerekeceği, aksi halde gelir vergisi kurumunun kamusal yararının hiçe sayılmış olacağı ve davacının haksız şekilde zenginleyebileceği, davacı yanın bildirmiş olduğu yerlerde fiili çalışmasının bulunduğuna ilişkin yazılı delillerini dosyaya ibraz edemediği,

gelen oda cevaplarında ücretlerin işçi-işveren arasında düzenlendiği, ancak asgari ücretin altında olamayacağının belirtildiği, davacının sosyal ekonomik durum araştırması sırasında kolluğa verdiği kazanç bilgisinin hükme esas alınamayacağı, gelen cevabi yazılar çerçevesinde davacının kaza tarihinde asgari ücret üzerinde gelir elde ettiğine ilişkin iddiasını yazılı deliller ile ispat edemediği anlaşılmış, düzenlenen 30/09/2022 tarihli aktüer raporu çerçevesinde davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Mahkememizin 14/11/2019 tarihli kararının davalılar ... ve ... A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmediği, bu davalılar yönünden kesinleştiği anlaşılmakla karar verilmesine yer olmadığı yönünde hüküm kurulmuştur. Yine davalı ... vekilince manevi tazminat miktarına ilişkin olarak da temyiz talebinde bulunulmuş ise de, Yargıtay bozma ilamında sayılan bentler haricindeki temyiz itirazlarının reddine karar verilmekle manevi tazminata yönelik verilen hükmün de kesinleştiği anlaşılmış, karar verilmesine yer olmadığı yönünde hüküm kurulmuştur.