Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/716 K.2023/208

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle, 12.07.2020 günü ...'in sevk ve idaresindeki davacıya ait ... plakalı araç ile seyir halinde iken ...'ın sevk ve idaresindeki ... sevk ve idaresindeki ....'ne ait ... plakalı aracın ani bir şekilde yoldan ana yola çıkması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı aracın ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalandığını, araç yeni bir araç olup hasar geçmişi bulunmadığını, kaza nedeniyle aracın ağır hasara uğradığını ve araçta oluşan değer kaybı nedeniyle de maddi zarara uğradığını,

değer kaybı bedelinin davacıya ödenmesi gerektiğini, Bafra 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyası kapsamında delil tespiti yapıldığını, sigorta şirketine başvuru sonrasında 17.03.2021 tarihinde 18.751,00 TL ödeme yapıldığını, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere, asgari 500,00 TL aracın onarımı için gereken parça bedeli (KDV dahil),250,00 TL onarım ve işçilik bedeli (KDV dahil), 250,00 TL değer kaybının davalılar ..., ....

İçin kaza tarihi olan 12.07.2020 tarihinden, davalı ... A.Ş yönünden temerrüt tarihi olan 09.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans haddi faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, davaya esas olmak üzere açılan Bafra 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı tespit dosyasındaki yargılama giderleri de dahil olmak üzere tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle, ... plakalı aracın trafik poliçesi ile davalı şirkete sigortalı olduğunu, poliçede verilen maddi teminat tutarının araç başına 41.000 TL olduğu, davacının talebi doğrultusunda aracında meydana gelen hasarın incelendiğini ve 18.751 TL 17.03.2021 tarihinde davacı tarafa ödendiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı şirketin yasal faizden sorumlu tutulabileceğini beyanla davanın reddine, aksinin kabulü halinde ise sorumluluğun poliçe teminatı ile sınırlandırılmasına, faiz isteğinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ve Bafra Yapıtaş İnşaat ...Ltd.Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle, öncelikle kaza tespit tutanağını kabul etmediklerini, kazanın ... plakalı aracın hızlı olması sebebiyle meydana geldiğini, 30.000 TL değer kaybı ve 49.880 TL onarım parça bedelini kabul etmediklerini, davalının sadece kusuru oranında olan kısmından sorumlu olduğunu beyanla trafik kaza tespit tutanağını kabul etmemekle birlikte, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Toplanan Deliller,

Arabuluculuk son tutanağı, kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, Bafra 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyası, Trafik Bilirkişi ve Makine Mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 04.07.2022 tarihli bilirkişi raporu, Trafik bilirkişi tarafından düzenlenen 13.10.2022 tarihli bilirkişi raporu, bedel artırım dilekçesi ve tüm dosya kapsamı.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dava, trafik kazası sebebiyle oluşan bakiye hasarın ve değer kaybının tazminine yönelik maddi tazminat istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi ile, 12.07.2020 tarihli trafik kazası sebebiyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybı zararı ve onarım bedeli tazmini talep edilmiş, talep miktarı 23.12.2022 tarihli bedel artırım dilekçesi ile artırılmıştır.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı vazedilmiştir. Somut olayda. Davalı ...

A.Ş'ne ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısı, davalı ...'a aracın kaza tarihindeki sürücüsü, davalı ...:'ne aracın işleteni olması nedeni ile husumet yöneltildiği anlaşılmaktadır. Buna göre, uyuşmazlık, 2918 sayılı KTK ve 6098 sayılı TBK hükümleri ile ZMMS Genel Şartları'nın Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih ve 2019/40-2020/40 sayılı kararı uyarınca TBK'ya aykırı olmayan hükümlerine uygun şekilde çözüme kavuşturulmalıdır.

... A.Ş tarafından dosyaya sunulan Zorunlu Trafik Sigortası poliçesinin incelenmesinde, ... plakalı aracın 15/08/2019-15/08/2020 tarihleri arasında araç başına maddi 39.000, kaza başına maddi 78.000 TL bedelle sigortalandığı anlaşılmıştır. Kaza tespit tutanağının incelenmesinde; kazanın oluşumunda sürücü ...'in 2918 Sayılı K.T.K'nın 52/1-A, diğer sürücü ...'ın 57/1-B kuralını ihlal ettiği, diğer sürücü ...'ın kazanın oluşumunda herhangi bir kusur ve ihlali olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Bafra 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyasında Makine Mühendisi bilirkişi tarafından yapılan 06.11.2020 değerlendirmede, davaya konu ... plaka sayılı aracın onarımı için parça bedeli olarak KDV dahil 49.880 TL, onarım, işçilik bedeli olarak KDV dahil 5.000 TL bedel ödenmesi gerektiği, aracın kaza öncesinde kaza tarihi itibari ile 160.000 TL rayiç bedelle 2.el araç alım satım piyasasında satılabileceği, kaza sonrasındaki onarılmış haliyle 30.000 TL değer kaybına uğrayarak ikinci el araç alım satım piyasası koşullarında 130.000 TL rayiç bedelle alınıp satılabileceği,

aracın onarımı sırasında değiştirilmesi gerekli olan hasarlı parçaların temini için parça bedeli olarak 49.880 TL, onarım işçiliği bedeli olarak 5.000 TL olmak üzere toplam olarak 54.880 TL onarım bedeli ödenmesi gerektiği, 30 günlük tamirat ve onarım süresinde araç kiralanması halinde kira bedeli olarak eş değer bir araç için 2.600 TL ücret ödenmesi gerektiği tespit edilmiştir.

... tarafından 17.03.2021 tarihinde davacı adına 18.751,00 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce trafik bilirkişi ve Makine Mühendisi bilirkişiden alınan 05.07.2022 tarihli raporda özetle, hasar yönünden yapılan değerlendirmede, 06.11.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre parça tutarının KDV dahil 49.880,97 TL olduğu, piyasada faaliyet gösteren bakım ve onarım servislerinde konu ile ilgili yapılan araştırmalar sonucunda 06.11.2020 tarihli bilirkişi raporunda kalem edilen orjinal parça bedellerinin piyasa şartlarına uygun olduğu, ancak orjinal parça bedellerinde iskonto uygulanmadığı,

piyasa şartlarında bu düzeyde bir hasarın onarımında yaklaşık %20 oranında iskonto uygulanacağı, dolayısıyla reel piyasa şartlarına göre gerçek hasar tutarının bilirkişi raporunda tespit olunan orjinal parça toplam tutarı üzerinden %20 iskonto uygulanarak 39.904,78 TL olacağı, işçilik tutarı olarak da ekspertiz raporunda tespit edilen işçilik tutarının (5.370 TL+%18 KDV)=6.336,60 TL KDV dahil esas alınarak toplam hasar tutarının KDV dahil 46.241,378 TL olacağı,

yapılan piyasa araştırmalarına göre aracın kaza tarihi 2020 itibariyle 2011 model olması ve hasar durumu göz önüne alındığında monte edilen yeni parçalardan dolayı bir kıymet kazanma tezilinin ve hasarlı parçalarında bir sovtaj değerinin olmadığı kanaatine varıldığını, değer kaybı yönünden yapılan değerlendirmede, davacının aracının Türkiye Sigorta Birliğince ilan edilen kasko değer listeleri değerlendirildiğinde hasar geçmişi olmaksızın piyasa değerinin yaklaşık 150.000 TL olacağı, dava konusu kazadan önce 2 adet hasar kaydı bulunduğunu,

tramer kaydının nicelik olarak değerlendirildiğinde mevcut hasar geçmişi ile aracın piyasa değerinin 140.000 TL olacağı kanaatine varıldığı, dava konusu kazada aldığı hasar tutarının araç değerinin yaklaşık %33 üne tekabül eden oranda olduğu, ilgili tebliğe göre değer kaybının 2.394 TL olarak belirlendiği, reel piyasa şartlarına göre yapılan değerlendirmede, hasarsız piyasa değerinin 360.000 TL, onarımına müteakip aracın değerinin ise yaklaşık 300.000 TL olduğu,

güncel değerler üzerinden aracın dava konusu kazadaki onarımına müteakip tramer kayıtları da değerlendirildiğinde dava konusu hasarın %14 oranında bir değer kaybına sebep olacağı, dolayısıyla 140.000 TL hasarsız piyasa değeri üzerinden dava konusu hasarın onarımına müteakip yaşayacağı değer kaybının kaza tarihi itibariyle reel piyasa şartlarına göre 20.000 TL olacağı kanaatine varıldığı sonuç olarak ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın 2918 sayılı K.T.K'un 84-h Trafik Kanun ve kuralını ihlal ettiği, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'in 52/1a maddesini ihlal ettiği,

davacının maliki olduğu ... plakalı araçta meydana gelen hasarın orjinal parça ve işçilik dahil onarım tutarının KDV dahil 46.241,38 TL, onarımına müteakip yaşayacağı değer kaybının kaza tarihi itibariyle ilgili tebliğe göre 2.394 TL, piyasa şartlarına, yani objektif (reel) esasa göre 20.000 TL olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Trafik bilirkişi tarafından düzenlenen 13.10.2022 tarihli raporda özetle, 12.07.2020 günü sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile Bafra istikametinden Samsun istikametine seyir halinde iken kaza mahalline geldiğinde aracın ön kısımları ile gidişe göre yolun sağında kalan tali yoldan çıkıp kavşağa ilerlemekte olan ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol arka kısımlarına çarpması sonucu yine aynı istikametten seyreden ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön taraflarına çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği,

... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KT.K 84/h maddesinde yer alan kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak kuralını ihlal ettiğinden %75, ... plakalı araç sürücüsü ...'in aynı kanunun 52/1-a maddesinde yer alan kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmamak kuralını ihlal ettiğinden %25 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün herhangi bir kural ihlali olmadığı tespit edilmiştir. Alınan bu rapor olayın oluşuna uygun olmakla ve yerinde görülmekle hükme esas alınmıştır.

Davacı vekili 23.12.2022 tarihli bedel artırım dilekçesi ile 30.930,03 TL nin davalılar ... ve .... Yöünden kaza tarihi olan 12.07.2020 tarihinden, ... yönünden temerrüt tarihi olan 09.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Hasar bedeli istemi yönünden;

Toplanan delillerden; kazanın gerçekleşmesinde ... plakalı araç sürücüsünün %75, ... plakalı araç sürücüsü ...'in %25 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araçta orijinal parça kullanılmak ve iskonto uygulanmamak şartıyla kaza tarihindeki serbest piyasa rayicine göre KDV dahil 46.241,38TL tutarında hasar oluştuğu anlaşılmaktadır. Davalı sigorta şirketi vekili itiraz ileri sürmüş ise de.

Yargıtay 17. HD.nin 05.03.2015 tarih ve 24664/3863 sayılı kararında da belirtildiği üzere, davacıdan aracının eşdeğer parçalarla onarımını kabul etmesi beklenemeyeceğinden ve aracın orijinal parça kullanılarak tamiri gerektiğinden, ayrıca Yargıtay 17. HD.nin 04.04.2016 tarih ve 14700/4229 sayılı kararında ifade edildiği üzere yedek parçaların rayiç değerinde sigorta şirketinin yedek parça tedarikçisi ile yaptığı anlaşmalar gereği uygulanan iskonto oranı esas alınarak indirim uygulanmasına olanak bulunmadığından,

yine Yargıtay 17.HD.nin 04.04.2016 tarih ve 14700/4229 sayılı kararında da kabul edildiği üzere davacı lehine KDV dahil edilerek hasar tazminatına hükmedilmesi gerektiğinden, bu yöndeki itirazlara kıymet verilmemiştir.

Hal böyle olunca, davacıya hasar onarım bedeline ilişkin olarak davacıya ait araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak 34.681,03 TL tutarında tazminat ödenmesi gerektiği değerlendirilmiş, davadan önce rücuen ödenen toplam 18.751,00 TL'nin tenziline göre davacının bu yöne ilişkin bakiye zararının 15.930,03 TL olduğu kaanatine varılmıştır.

Değer kaybı tazminatı yönünden;

Değer kaybı tazminat sorumluluğu ve kapsamının belirlenmesine ilişkin 6098 sayılı TBK'daki genel esaslara aykırı olan Genel Şartlar'ın ilgili hükümlerinin uygulanması mümkün değildir.

Trafik kazalarından kaynaklı değer kayıplarına ilişkin tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur. Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmış ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir.

Mahkememizce açıklanan yönteme uygun olarak hazırlanan hüküm kurmaya ve denetime elverişli görülen bilirkişi raporu ile tespit edilen davacıya ait aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa değeri ile kazadan sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki farkın, yani somut olayda 20.000-TL'nin davacının gerçek zararı olduğu, davacının kendi kusuruna denk gelen miktarı davalılardan talep edemeyeceği, davacının (20.000,00*75/100) 15.000,00 TL değer kaybı zararını isteyebileceği anlaşılmıştır.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde , “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı KTK’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifadeye yer verilmiştir.

Somut olayda; davacının 66.241,38 TL zararının oluştuğu, davadan önce davalı sigorta şirketince 18.751,00 TL hasar onarım bedeli ödemesi yaptığı, davacıya ait araç sürücüsünün kazanın gerçekleşmesinde %25 kusurlu olduğu, buna göre davacının kusur oranına göre 30.930,03 TL'lik bakiye zararının bulunduğu davalı işleten ve sürücünün KTK ve TBK kapsamında zararın tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davadan önce sigorta şirketince hasar onarım bedeline ilişkin olarak yapılan 18.751,00 TL dikkate alındığında sigorta şirketinin bakiye teminat limitinin 41.000-18.751,00=22.249,00 TL olduğu, sigorta şirketinin sorumluluğunun bu miktar ile sınırlı olduğu anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine 29/01/2021 tarihinde başvuru yapıldığına ilişkin evrakların dosya içerisine sunulduğu anlaşılmakla, davalı sigorta şirketi yönünden 8 iş günü sonrasına tekabül eden 11/02/2021 tarihinden , ddavalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 12/07/2020 tarihinden itibaren temerrüde düştüğü anlaşılmakla bu tarihten itibaren faiz işletilmesi gerektiği değerlendirilmiş, sigortalı aracın şirket adına kayıtlı olduğu ve ticari kullanıma mahsus olduğu anlaşılmakla avans faizine hükmedilmiştir.

6125 sayılı kanunun 18/A-13 maddesi gereği davacının davadan önce arabuluculuk başvurusu yaptığı, davalıların görüşmelere katıldığı, anlaşma sağlanamadığı görülmekle, tespit edilen ve Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin sadece sigorta şirketi ve .... yönünden davanın ticari nitelik arz etmesi nedeni ile davalılardan yargılama gideri olarak tahsili ile hazineye irat kaydına karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imza Hakim · ¸e-imza