Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/919 K.2021/795

Mahkememizde görülen Çek İptali davasının açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili dilekçesi ile özetle: Müvekkili şirket emrine düzenlenmiş Halkbank ... Şubesi'ne ait ... numaralı çek ile ... numaralı çekin ... San. ve Tic. Ltd. Şti.ye satın mal karşılığında anılan şirket tarafından keşide edilip müvekkili şirkete gönderilmek üzere kargoya verildiğini, ancak taşıma sırasında kaybolduğunu beyanla, çekler hakkında tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesini ve yürütülecek tahkikat sonucunda iptalini talep etmiştir.

Talep, çekin zayi sebebiyle iptaline ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 647/1. maddesi, "Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır."; 651/2. maddesi, "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."; 818. maddenin atıf yaptığı 757/1. maddesi ise "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmünü haizdir.

Senedin iptaline karar verilebilmesi için, senedin ziyaı sırasında veya ziyaın öğrenildiği tarihte senet üzerinde hak sahibi bulunmak gerekir. Kıymetli evrak hukukunda senet üzerinde hak sahibi olmaktan anlaşılan, senede malik bulunmaktır (Bkz: Erol Ertekin, İzzet Karataş, Uygulamada Ticari Senetler, 3. Bası, syf. 47 vd.).

Emre yazılı senetlerin devri konusunda, kıymetli evrakın devrinde şart olarak aranan zilyetliğin devrinin gerçekleşmiş olması icap eder (Bkz: Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, 19. Bası, syf. 45).

Somut olayda, zayi olduğu ileri sürülen çeklerin ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından talep eden şirket emrine düzenlenip talep edene teslim edilmek üzere kargoya verildiği, ancak talep edene ulaşmadan kargoda kaybolduğu anlaşılmakta olup, talep edenin henüz çeklerin zilyedi olmadığı ve buna göre çek üzerinde hak sahipliğinin bulunmadığı görülmektedir (Bkz: Gaziantep BAM 11. HD.nin 21.02.2017 tarih ve 97/82 sayılı kararı).

Talep edenin, çeklerin meşru hamili olmadığı anlaşıldığına göre, zayi nedeniyle iptal davası açmasına hukuken olanak yoktur ve talebin bu sebeple reddi gerekmektedir.