Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/920 K.2023/359

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: SGK Başkanlığı tarafından davacıya karşı açılan Havza Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatı ile) 2016/177 Esas sayılı dosyasına konu alacakların Samsun İcra Müdürlüğü 2019/75360 E. sayılı dosyasına konu edildiğini, müvekkili şirketten ... isimli işçicinin şirkette çalışırken geçirmiş olduğu iş kazası nedeni ile kendisi ile ilgili sarf edilen geçici iş göremezlik ödeneği, hastane masrafı ve peşin sermeye değerinin talep edildiğini, davanın davalı sigorta şirketine ihbar edildiğini,

davacı tarafça iş bu dosyaya 41.252,00 TL nakit teminat ve Havza Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatı ile) 2016/177 E. sayılı dosyasının kesinleşmesi ile 3.886,44 TL ödeme yapılarak icra dosyasının infaz ettirildiğini, Havza Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatı ile) 2016/177 Esas sayılı dosyasına konu iş kazasının meydana geldiği tarihte dava konusu taleplere karşı davalı sigorta şirketinin 71952908 poliçe nolu Genel Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi ile ... nolu işveren mali sorumluluk poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalının ihtara rağmen ödeme yapmaması üzerine,

iş bu bedellerin tahsili için başlatılan Samsun İcra Müdürlüğünün 2021/37991 Esas sayılı dosya takibine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğini beyanla takibe yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesin karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin müvekkili şirket nezdinde 03/10/2013-30/09-2014 tarihleri arasında geçerli işveren mali sorumluluk sigortası poliçesi olduğunu, müvekkili şirketin iş bu poliçeden dolayı sorumluluğunun bedeni zararlarda şahıs başına 150.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, olay tarihinden itibaren faiz talebinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir

Toplanan deliller:

Dava dilekçesi ekinde sunulan arabuluculuk son tutanak aslı, ödeme dekontları, poliçe, ihtarname ve tebliğ evrağı, Samsun İcra müdürlüğünün 2021/37991 sayılı dosyası, Samsun İcra Müdürlüğünün 2019/75360 Sayılı dosyası, Havza Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/177 Esas sayılı dosyası, 23/09/2022 tarihli bilirkişi raporu, 20/02/2023 tarihli bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı ve sair belgeler

Dava işveren mali sorumluluk sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Sigorta poliçesi davacı ile davalı sigorta şirketi arasında düzenlenmiş olup hizmet akdinin ifası sırasında işçinin yaralanması nedeniyle doğan işçilik hakları geçici iş göremezlik ödemesi, sürekli maluliyete yönelik rücuya tabi peşin sermaye değeri ödemesi ve hastane masrafının dava dışı SGK tarafından dava dışı işçi ...'na ödendiği ve bu ödemenin rücusu istemi ile SGK tarafından davacı işverene ilişkin olarak Havza Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/177 esas ve 2019/171 karar sayılı dosyasının açıldığı ve bu dosyada verilen kabul kararının icrası kapsamında davacının Samsun İcra Müdürlüğünün 2019/75360 sayılı dosyasından yapılan 45.411,44 TL

ödemenin faizi ile birlikte davalıdan sigorta poliçesi kapsamında tahsili için başlatılan Samsun İcra Müdürlüğünün 2021/37991 sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemi ile davacının poliçe gereğince sigortalı işçinin haklarına halef olarak eldeki davayı açmıştır

Samsun İcra Müdürlüğünün 2021/37991 sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının Otat Gıda San ve Tic Ltd Şti borçlusunun Axa sigorta A.Ş olduğu, 60.003,91 TL borç üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 27/05/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 31/05/2021 tarihinde süresinde asıl borca ve ferilerine itiraz ettiği itirazın davacıya tebliğine ilişkin tebliğ evrakına rastlanılmadığından açılan davanın 1 yıllık hak düşürücü içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Havza Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/177 Esas ve 2019/171 karar sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının SGK, davalının Otat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, davanın davacı şirket bünyesinde çalışan ...'nun 28/11/2013 tarihinde meydana gelen iş kazası sebebi ile yaralanması sonucunda kurum tarafından yapılan ödemelerin işverenden tahsili istemine ilişkin olduğu, davanın Axa Sigorta A.Ş2ye ihbar edildiği, ihbarın yapıldığına ilişkin tebliğ mazbatasının dosyası içinde olmadığı vefakat ihbara 24/05/2019 tarihinde cevap verildiği,

davanın kabulü ile 20.009,85 TL peşin sermey değerinin, 1.835,12 TL geçici iş göremezlik ödemesinin ve 1.125,87 TL hastane masrafının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verildiği ve 22/12/2020 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Havza Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/177 Esas ve 2019/171 karar sayılı dosyasının icrası kapsamında açılan Samsun İcra Müdürlüğünün 2019/75360 Sayılı dosyasının incelenmesinde SGK tarafından iş bu davanın davacısı aleyhine 1.835,12 TL geçici iş göremezlik, 1.125,87 TL tedavi masrafı, 2.756,50 TL vekalet ücreti, 1.601,70 TL mahkeme masrafı, 20.009,85 TL rücuen tazminat, 7.720,88 TL faiz olmak üzere toplam 35.049,92 TL üzerinden takibe geçildiği davacı tarafından 15/08/2019 tarihinde 41.525,00 TL ile 16/02/2021 tarihinde 3.886,44 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacının taleplerinin teminat kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesi ve teminat kapsamında olması halinde icra takibine esas teşkil eden mahkeme kararı Samsun İcra Diaresi'nin 2019/75360 esas sayılı takip dosyası Samsun İcra Dairesi'nin 2021/37991 esas sayılı takip dosyaları dikkate alınarak dava tarihi itibariyle talep edebilecek anapara ve faiz tutarının belirlenmesi için dosya sigorta alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş bilirkişi 23/09/2022 tarihli raporunu dosyaya ibraz etmiş, raporun incelenmesinde; davaya mübrez İşveren Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesinin 03/10/2013-03/10/2014 tarihleri arası olduğu,

poliçe limitinin şahıs başına bedeli limit 150.000 TL kaza başına bedeli limit 150.000 TL olduğu, davacı tarafça ödeme yapılan Samsun İcra Müdürlüğü 2019/75360 E. sayılı icra dosyasına konu alacağa ilişkin davanın “Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından, gerçekleşen iş kazası nedeni ile işveren yerine sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği, hastane masrafları, değerleri gelirlerinin tahsili talebi ile açıldığı, davanın davacının iş yerinde çalışan işçilerden ...'nun 28/11/2013 tarihinde geçirdiği iş kazası sebebi maruz kaldığı maluliyeti nedeni ile sigortalıya yapılan kurum harcamalarının tahsiline dayandığı,

dava konusu ...'nun davacının çalışanı olduğu, davacı şirket tarafından iş bu dava neticesinde hükmedilen kurum alacakları, yargılama , gideri, harç ve masraflarının, vekalet ücretlerinin ödenmiş olduğu, davacı şirket tarafından Samsun İcra Müdürlüğü 2019/75360 E. sayılı icra dosyasına yapılan toplamda (41.525,0043.886,44-) 45.411,44 TL. ödemenin poliçe limiti dahilinde olduğu ” görülmekle,

davacı şirketin İşveren Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile dava konusu ... poliçe nolu işveren mali sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden talep hakkı bulunup bulunmadığı hususunda hukuki değerlendirme ve takdir hakkı Sayın Mahkemeye ait olduğu, Sayın Mahkeme tarafından davacının talep hakkı bulunduğuna kanaat getirilecek ise: Davacı tarafça ihtarda talep edilen faiz ticari avans faizi iken, ödeme emrinde talep edilen faiz yıllık 420,22 TL.

Merkez Bankası Bankalarca Mevduatlara Fiilen uygulanan azami faiz oranları faizi olup, faiz hususunda hukuki değerlendirme ve takdir hakkı Sayın Mahkemeye ait olmak kaydı ile, iki faiz türüne göre ayrı ayrı takip tarihi itibari ile alacak miktarı hesaplandığı,

takip tarihi itibari ile alacağın: 45.411,44 TL asıl alacak, 1.062,81 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 46.474,25 Tl asıl alacağa yıllık %16,75 ve değişen oranlarda işleyecek ticari avans faizi ile tahsilinin gerektiği, yıllık %20,22 TL merkez bankası bankalarca mevduatlara fiilen uygulanan azami faiz oranları faizi uyarınca hesaplamaya göre 45.411,44 TL asıl alacak, 1.282,99 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 46.694,43 TL asıl alacağa yıllık % 20,22 merkez bankalarca mevduatlara fiilen uygulanan azami faizi ile tahsilinin gerektiği, görüşü mütalaa edilmiştir.

Alınan bu rapor taraflara tebliğ edilmiştir.

Mahkememizce davalı vekilinin rapora karşı itirazının kısmen kabulüne karar verilerek Samsun İcra Dairesinin 2019/75360 E. Sayılı dosyasındaki işlemiş faiz icra masraf ve icra vekalet ücretinin bu şekilde hesaplanmasının ve sonuç olarak mahkememizdeki dava konusu Samsun İcra Dairesinin 2021/37991 E. Sayılı dosyasında talep edilebilecek asıl alacak ve ferilerin tespiti için dosya önceki bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişiden 20/02/2023 tarihli ek rapor alınmışsa da alınan rapor hükme elverişli olmadığından dikkate alınmamıştır.Bu husuta yargılamanın uzamasına mahal vermemek adına mahkememizce hesaplama yapılmıştır.

Sigorta sözleşmesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401/(1). maddesinde: "Sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir. Sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır.

Davacı ve davalı arasında 03/10/2013-30/04/2014 tarihleri arasında işveren mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlendiği, şahıs başına bedeni limitin 150.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

İşveren Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1.maddesi sigorta teminatının kapsamı; başlıklı olup poliçe, işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları sonucunda işverene terettüp edecek hukuki sorumluluk nedeniyle işverene bir hizmet akdi ile bağlı ve Sosyal Sigortalar Kanununa tabi işçiler veya bunların hak sahipleri tarafından işverenden talep edilecek ve Sosyal Sigortalar Kurumu'nun sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat talepleri ile yine aynı Kurum tarafından işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilecek rücu davaları sonunda ödenecek tazminat miktarlarını, poliçede yazılı meblağlara kadar temin eder.

Sigortacı ayrıca bu sigorta poliçesi ile ilgili bir dava açılması halinde hükmolunan mahkeme masrafları ile avukatlık ücretlerini ödemekle yükümlüdür.şu kadar ki hükmolunan tazminat sigorta bedelini geçerse sigortacı avukatlık ücreti de dahil dava masraflarını ancak sigorta bedeli nispetinde karşılamakla yükümlüdür ."şeklinde düzenlenmiştir. Benzer düzenlemeye taraflar arasında düzenlenen poliçenin teminatın kapsamı başlıklı bölümde de yer verilmiştir.

Tüm dosya kapsamından; dava konusu iş kazası niteliğindeki yaralanma nedeni ile SGK lehine hükmedilen kurum zararını müteselsilen ödemekle yükümlü sayılan davacının hükmedilen tutarı ferileriyle birlikte ödediği sabit olup geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve tedavi giderine ilişkin olarak kesinleşen hüküm kapsamında yeniden incelenemeyeceğinden bu hususta ayrıca araştırma yapılmamıştır.

Dava dışı iş kazası geçiren Havza Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/177 Esas ve 2019/171 karar sayılı dosyasında maluliyet incelemesi yapılan ...'ın davacının işçisi olduğu, kazanın iş yerinde meydana geldiği, asıl işveren-alt işveren ilişkisi içinde yer alan da dahil olmak üzere faaliyet alanı içinde iş yapan herkesin bu sigorta poliçesinin teminatı kapsamı içinde olduğu,

davacının iş kazası sonrasında SGK tarafından zarar görene yapılan ödemelere ilişkin olarak aleyhine açılan rücu davasında verilen karar sonucunda Samsun İcra Müdürlüğünün 2019/75360 Sayılı dosyasına 45.411,44 TL ödeme yaptığı, yukarıda belirtilen İşveren Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1.maddesi ve Havza Asliye Hukuk Mahkemesinin dosyasındaki alacak kalemleri dikkate alınarak talebin teminat kapsamı dahilinde olduğunun kabulü gerekmektedir. ( Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 23/09/2019 tarih 2018/1125 Esas 2019/5640 Karar sayılı ilamı, Kayseri BAM 6. HD 2022/1283 karar sayılı ilamı,

İstanbul BAM 12. HD 2018/509 esas 2018/1287 karar sayılı ilamı)

Buna göre, meydana gelen söz konusu kaza nedeniyle, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından, sigortalı kazazedeye bağlanan gelirler ve yapılan ödemeler sonucunda kurumun zararının giderilmesini yönelik açılan rücuen tazminat davasında hüküm altına alınan tutarın tahsili için başlatılan takipte davacı tarafça 15/08/2019 tarihinde 41.525,00 TL ile 16/02/2021 tarihinde 3.886,44 TL ( asıl alacak, işlemiş faiz, icra vekalet ücreti, tahsil harcı ve yapılan masraflar) ödeme yapılmış ise de sigorta şirketinin sorumluluğu davanın sigorta şirketine ihbar edildiği tarihten sonra başladığı,

bu sebeple Havza Asliye Hukuk Mahkemesince davacı aleyhine hükmedilen ödeme tarihinden itibaren faiz kararının iş bu davalı açısından nhüküm ifade etmeyeceği, davanın ihbar tarihine ilişkin tebligat Havza Asliye Hukuk Mahkemesinden celp edilen dosyada bulunmadığından davalının ihbara cevap dilekçesini verdiği 24/05/2019 tarihinde haberdar edildiğinin kabulü gerekmiştir.

TTK 1427/2. maddesinde "Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446'ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre on beş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez." hükmü düzenlenmiştir.

Bu durumda, riziko tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 1427/2.maddesi hükmüne göre 24/05/2019 ihbar tarihinden 45 gün sonrasına isabet eden 09/07/2019 tarihinde davalının temerrüde düştüğü anlaşılmıştır.09/07/2019 tarihinden Samsun İcra Müdürlüğünün 2019/75360 Sayılı dosyasının takip tarihi olan 31/07/2019 iş mahkemesince hükmedilen yasal faiz dikkate alınarak SGK lehine takdir edilen 22.970,84 TL üzerinden yapılan hesaplamada işlemiş faizin 126,34 TL olduğu, 2.756,50 TL vekalet ücreti, 1.601,70 TL mahkeme masrafı olmak üzere takipte kesinleşen miktarın 27.455,38 TL olduğu,

59,30 TL başvuru harcı, 27.455,38 TL üzerinden hesaplanan 4.118,30 TL icra vekalet ücreti, 6,50, TL masraf, 3.118,29 TL takip tarihinden ödeme tarihine kadar olan işlemiş faiz olmak üzere 34.757,77 TL ödemeden davalının sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Samsun İcra Dairesinin 2021/37991 E. Sayılı dosyasında14.592,47 TL işlemiş faiz talep edilmişse de davacı tarafından gönderilen ihtarnamenin tebliği ve bu ihtar ile verilen 15 günlük süre dikkate alındığında davalının 31/03/2021 tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilmiş ve 21/05/2021 tarihli takip tarihine kadar ticari avans faizi üzerinden yapılan hesaplamada davalının 824,77 TL işlemiş faizden sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Tarafların tacir olup işin ticari nitelik arz etmesi nedeni ticari avans faizi uygulanması gerektiği, takip talebinde belirtilen faizin uygulanmasının taraflarca kararlaştırılmadığı ve bu faizin uygulanmasını gerektirir bir durum olmadığı anlaşılmış ve davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Takibe konu alacak miktarı iş mahkemesi,nin kararının davalıya tebliği sebebi ile hesaplanabilir mahiyette olduğundan mahkememizce likit kabul edilmiş ve icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

7155 sayılı yasanın 23. maddesi ile değişik 6125 sayılı kanunun 18/A-13 maddesi gereği davadan önce davacının arabuluculuk başvurusu yaptığı, davalının görüşmelere katıldığı, anlaşma sağlanamadığı görülmekle, tespit edilen arabuluculuk ücretinin davanın kabul ret oranına göre taraflardan yargılama gideri olarak tahsili ile hazineye irat kaydına karar verilmiş, aşagıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸ Hakim · ¸