Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/29 K.2022/25

Mahkememizde görülen Çek İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden, dilekçesi ile özetle: ...tarihli, ...-TL bedelli çekin keşide edilip müşteriye gönderilmek üzere kargoya verildiğini, ancak kargoda iken kaybolduğunu ve müşteriye ulaşmadığını, kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde talep edenin zarara uğrayabileceğini beyanla, çek üzerine ödeme yasağı konulmasını ve iptalini talep etmiştir.

Talep, çekin zayi sebebiyle iptaline ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 647/1. maddesi, "Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır."; 651/2. maddesi, "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."; 818. maddenin atıf yaptığı 757/1. maddesi ise "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmünü haizdir.

Senedin iptaline karar verilebilmesi için, senedin ziyaı sırasında veya ziyaın öğrenildiği tarihte senet üzerinde hak sahibi bulunmak gerekir. Kıymetli evrak hukukunda senet üzerinde hak sahibi olmaktan anlaşılan, senede malik bulunmaktır (Bkz: Erol Ertekin, İzzet Karataş, Uygulamada Ticari Senetler, 3. Bası, syf. 47 vd.).

Emre yazılı senetlerin devri konusunda, kıymetli evrakın devrinde şart olarak aranan zilyetliğin devrinin gerçekleşmiş olması icap eder (Bkz: Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, 19. Bası, syf. 45).

Somut olayda, talep dilekçesindeki anlatıma göre, iptali talep olunan çek, talepte bulunan tarafından müşterisi emrine keşide edilmiş ve müşteriye teslim edilmek üzere kargoya verildikten sonra taşıma esnasında kaybolmuştur. Yukarıda da işaret edildiği üzere, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açmasına cevaz yoktur (Bkz: Yargıtay 11. HD.nin 05.06.2017 tarih ve 4688/3402 sayılı kararı). Bu sebeple talebin reddi gerekmektedir.