Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/415 K.2022/364

Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacı 01/04/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; şahıs firması sahibi olduğunu, ... tarafından adına düzenlenmiş olan çek koçanından ...numaralı çek ile ortağı olduğu ... adına, ... Bankası tarafından düzenlenmiş olan ... numaralı çekleri kaybettiğini, herhangi bir maddi kayıp yaşamamak için çeklerin iptalini talep ve dava etmiştir.

Dava; kıymetli evrak iptaline ilişkin çek iptali davasıdır.

Davanın HMK'nun 316 vd. maddelerinde düzenlenen basit yargılamaya tabi davalardan olması ve aynı yasanın 320/1 maddesine göre, "Mahkeme mümkün olan hallerde, tarafları duruşmaya davet etmeden, dosya üzerinde karar verir" hükmü gereğince duruşma açılmamıştır.

Kıymetli evrakın iptali müessesesi 6102 sayılı TTK'nın 651 vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, maddeye göre; "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."

TTK'nın 818/1-s maddesi delaletiyle yasanın 757 vd. maddelerinde ise çekin iptalini isteme hakkı sadece hamile tanınmış olup, keşidecinin bu yönde salahiyeti bulunmadığı Yargıtay müstakar uygulamaları ile yerleşik hale gelmiştir.

Zayi durumunda; keşideci, muhatabı ödemeden men için ihtiyati tedbir kararı alabilir, istirdat davası açabilir veya elinden çıkan çek bedelinin istenilmesi halinde borçlu olmadığının tespitini talep edebilir. Keşidecinin bu yollarla haklarını koruması mümkün olduğundan çek iptali davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı kabul edilir.

Somut olayda, zayi olduğu ileri sürülen çekin bizzat talep eden tarafından düzenlendiği ve onun zilyetliğinde iken yani henüz tedavüle konmadan kaybolduğu ifade edilmiş olup, keşideci tarafından iptal talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Tedavüle sunulmayan çek hakkında iptal davası açılamayacağından ve ayrıca iptal davasının çek hesabı sahibi tarafından açılmasında aktif husumet ehliyeti ve hukuki yarar bulunmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...