Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/51 K.2023/214

Taraflar arasındaki Alacak (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında Tarsus 4. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatı ile) ile Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının merci tayini yoluyla giderilmesi talep edilmekle dosya kapsamı incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ve eşi ... ...'nın narenciye alım satım işi ile uğraştığını, ... ...'nın ... ... isimli şahıs ile narenciye alım satım sözleşmesi yaptığını, müvekkilinin eşi ... ...'nın15/12/2021 tarihinde whatsapp konuşmalarında ... ...'a ödeme yapabilmesi için iban sorduğunda ... ...'ın "Sen buna yolla o bana 50.000 TL yolladı" diyerek davalı ...'ın iban adresini gönderdiğini, müvekkiline eşi tarafından gönderilen iban numarasına müvekkili tarafından 50.000,00-TL EFT yapıldığını, açıklama kısmına da "mandalina bedeli" yazdığını, bu olaydan sonra müvekkilinin gerek kendisi gerekse eşi vasıtasıyla davalı tarafa ve ... ...'a ulaşılamadığını,

ulaştığında ise bahanelerle geçiştirilmeye çalışıldığını, herhangi bir ürün tesliminin olmadığını beyanla, müvekkilinin ödemiş olduğu 50.000-TLalacağın arabuluculuk tarihinden itibaren faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesi talebi ile Tarsus Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine dava açtığı görülmüştür.

Tarsus 4. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatı ile) 07.07.2022 tarih ... Esas ...

Karar sayılı kararı ile; davacının talebinin davalı taraf ile narenciye alım satım sözleşmesi yapıldığı, davalı tarafa 50.000-TL ödendiği ancak karşılığında tarafına herhangi bir ürün teslimi olmamasından kaynaklı olarak uğradığı zararın tazmini için davalıdan alacağını talep ettiği anlaşılmış olmakla, dava dilekçesinde davanın "Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla" açıldığı, dosya içerisine sunulan sözleşmede tarafların ticari işini oluşturan narinciye alım satımına ilişkin protokol yaptıkları; iş bu alacak talebi konusunun TTK'nın 5.maddesi gereğince ticari davalardan olduğu,

bu hususların değerlendirme konusunda görev ve yetkisinin Asliye Ticaret Mahkemesinde olduğu anlaşıldığından ve Ticaret Mahkemesi ile Asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olması ve davanın Asliye Ticaret Mahkemesi sıfat alanına girdiği,

HSK'nın 07.07.2021 tarihli ve 608 sayılı kararı ile "Mersin Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Mersin ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine" yönelik hususunun irdelendiğinde kamu düzenine ilişkin olduğu ve yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak mahkemelerinin "Asliye Ticaret Mahkemesi" sıfatı olmadığından dava dilekçesinin usulden reddi ile dosyanın Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi yönünden görevsizlik kararı verilerek dosyanı Mersin Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği anlaşılmıştır.

Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 29.11.2022 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile. Somut olayda Adana Vergi Dairesine, Adana Esnaf ve Sanatkarlar Odasına ve Adana Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere verilen cevabi yazılardan, davacının tacir kaydının bulunmadığı ve vergi yükümlülüğü doğrultusunda tacir sayılamayacağı anlaşılmıştır.

Bu durumda 6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesi uyarınca görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, TTK'nın 5/3 maddesine göre Asliye Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkisi görev ilişkisidir.

Görevle ilgili düzenlemelerin kamu düzenine ilişkin olduğu, taraflar ileri sürmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği ve görev hususunun dava şartı olduğu nazara alınarak HMK'nın 114/1-c,115/2 maddesi gereğince mahkemelerinin eldeki dava bakımından görevsiz olduğuna dair usulden ret kararı verilerek, görevli mahkemenin Tarsus 4. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna dair karar vererek her iki mahkeme arasında oluşan görev uyuşmazlığının çözümü için merci tayini ile dosyanın dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

T.T.K.nun 14.maddesine göre “bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı yasanın 17.maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.

Somut olayda Vergi Dairesine, Esnaf ve Sanatkarlar Odasına ve Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere verilen cevabi yazılardan, davacının tacir kaydının bulunmadığı ve vergi yükümlülüğü doğrultusunda tacir sayılamayacağı anlaşılmıştır. Bu durumda 6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesi uyarınca görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, Görevle ilgili düzenlemelerin kamu düzenine ilişkin olduğu, taraflar ileri sürmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği ve görev hususunun dava şartı olduğu nazara alınarak görevli mahkemenin Tarsus 4. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılmıştır.Açıklanan gerekçeler doğrultusunda Tarsus 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlemek gerekmiştir.

HÜKÜ M

... · Başkan · ... ... · Üye · ... ... · Üye · ... ... · Katip · ...