Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/835 K.2024/692

... 10. Asliye Hukuk Mahkemesi ile ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığının merci tayini yolu ile giderilmesi talebi sonucu Dairemize gelen dosyanın incelenmesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı/borçlu ... ... ile müvekkili arasında 28.12.2012 Düzenlenme tarihli 15.12.2012 ödeme tarihli 25.000,00 TL değerindeki keşideci ... ..., lehtarı müvekkili ... ... olan bonoya dayanan bir borç ilişkisi bulunduğunu, Davalı/borçlu ... ... müvekkilne bono düzenlemiş ancak bonoyu kararlaştırılan tarihte ödemediğini, yapılan harici görüşmelerle ödeme konusunda iyiniyet gösterildiğini ancak müvekkili tüm iyiniyetiyle beklemesine rağmen senet davalı borçlu tarafından ödenmediğini, bunun üzerine müvekkilinin davalı borçlu aleyhine ...

4. İcra Dairesi ... sayılı dosyası takip başlatmış olduğunu, davalının söz konusu takibe haksız şekilde itiraz etmiş ve takibin durmasına sebebiyet vermiş olduğunu belirterek bu nedenlerle davanın kabulü ile davalının ...

4. İcra Dairesinin ... sayılı icra takibi dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talebi ile ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine dava açıldığı görülmüştür.

... 10.Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.11.2022 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; davanın itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, takibin dayanağının kambiyo senedi olduğu, kambiyo senetlerine ilişkin hükümlerin TTK da düzenlendiği, TTK md. 4 uyarınca mahkemelerinin görevli olmadığı, dosyanın görevli ve yetkili Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 09.05.2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; taraflar arasında borç alış verişine istinaden bono düzenlendiği ileri sürerek alacak isteminde bulunduğundan, davada temel borç ilişkisine dayanıldığı anlaşılmaktadır. Söz konusu bono zamanaşımına uğramış olup, zamanaşımına uğrayan bono, temel ilişki yönünden yazılı delil başlangıcı teşkil eder.

O halde somut olayda gelen müzekkere cevabı uyarınca her ne kadar davacı tacir ise de davalının tacir olmadığı anlaşılarak tarafların sıfatına ve davanın niteliğine göre nispi ya da mutlak nitelikteki bir ticari dava söz konusu değildir. (Aynı yönde HGK'nın 09.11.2016 tarih 2014/19-1241 Esas 2016/1033 Karar sayılı ilamı, Ankara BAM 4 H.D 2021/3185 Esas 2021/3426 Karar, Antalya BAM 5 H.D 2022/3163 Esas 2022/2517 Karar).

6100 sayılı HMK’nın 353/1/a/3. maddesi gereğince, davada görevli mahkeme, asliye ticaret mahkemesi değil, genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesi olduğuna dair karşı görevsizlik kararı verildiği, her iki mahkeme arasında oluşan görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın merci tayini ile dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bonodan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanununun 4 üncü madde-sinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır.

Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinin 1 inci bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanunda düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır. Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1).

Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında; davacı tarafından davalıya 15.12.2012 vade tarihli 25.000 TL bedelli bono verildiğini ileri sürerek alacak isteminde bulunduğundan, davada temel borç ilişkisine dayanıldığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu bono zamanaşımına uğramış olup, zamanaşımına uğrayan bono, temel ilişki yönünden yazılı delil başlangıcı teşkil edeceği davanın da mutlak ticari dava sayılamayacağı, yine incelenen dosya kapsamından davanın nisbi ticari davalardan sayılmasını gerektirecek belgenin de mevcut olmadığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 2. Maddesinde, Hukuk Muhakemeleri Kanununda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunun belirtildiği, bu sebeple uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bu kapsamda ... 10.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Başkan Üye Üye Katip