Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1595 K.2025/1783

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/11/2023 Tarih ve 2022/360 Esas - 2023/646 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:müvekkilinin ... Mah. ... Sk. ... ... Sitesi 2.Blok No:2F ... adresindeki taşınmazı malikinden kiraladığını, müvekkilin dava konusu taşınmazda sanayide kullanım amacıyla plastik poşet, çanta, torba, çuval vb. ambalaj malzemelerinin toptan ticareti alanında faaliyet göstermek istediğini, bu amaçla gerekli kurumlara ... Mah. ... Sk. ... ...

Sitesi 2.Blok No:2F ... adresinde abonelik başlatmak için başvuruda bulunduğunu ve elektrik aboneliği dışındaki tüm abonelikleri aldığını, davalı şirket tarafından müvekkile tesisat numarası verildiğini, bu tesisat numarasının ... olduğunu, müvekkili adına vekaleten Av. ... tarafından davalı ...'ya elektrik aboneliğinin verilmesi amacıyla sözleşme yapılması için başvuru yapıldığını ancak davalı ... tarafından elektrik aboneliği için bir takım evrakların doldurulmasının istendiğini,

evrakların doldurulmasından kısa bir süre sonra elektrik aboneliğinin başlatılacağı bildirilmesine rağmen 12/05/2022 tarihinde davalı şirket tarafından vekil Av. ...'ın telefonla aranarak abonelik sözleşmesinin yapılmayacağının bildirildiğini, davalı şirketin tamamen keyfi ve hukuksuz bir şekilde elektrik aboneliği için sözleşme yapmaktan imtina ettiğini,

müvekkilinin davalı şirket tarafından elektrik aboneliği tesis edilmemesi nedeniyle elektrik kullanamayıp ciddi manada ekonomik kayba uğradığını belirterek davalı ... tarafından müvekkili şirket ile elektrik abonelik sözleşmesi yapılmaktan hukuka ayrkırı bir şekilde kaçınılması nedeniyle oluşan muarazanın giderilmesini ve müvekkili şirket ile davalı ... Mah. ... Sk. ... ...

Sitesi 2.Blok No:2F ... adresine elektrik bağlanması amacıyla elektrik aboneliği sözleşmesinin yapılmasını ve elektrik enerjisi verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle:Davanın haksız ve yersiz olduğunu, davacının dava konusu ... nolu tesisatla ilgili olarak farklı tarihlerde muvazaalı abonelik taleplerinde bulunulmuş olup; toplamda 2.385,352,00 TL ödenmemiş borç bulunduğunu, dava konusu tesisat için muhtelif tarihlerde farklı farklı kişiler aracılığıyla mevcut borçlardan kurtulmak için muvazaalı abonelik başvuruları yapıldığının tespit edildiğini, ... nolu tesisatla ilgili müvekkili şirket yetkililerinin saha ziyaretlerinde fiili kullanıcının, gerçek kullanıcının tesisattaki ilk kullanıcısı olan ...

Geri Dönüşüm Ambalaj Plastik Sanayi Ltd.Şti'nin faaliyet gösterdiğinin tespit edildiğini, davacı ... adına talep edilen abonelik evraklarında müvekkili şirkete iletilen ekli evrakın sonundaki kira kontratında da mülk sahibinin ... Geri Dönüşüm Ambalaj Plastik Sanayi Ltd Şti olduğunun görüldüğünü, ... Geri Dönüşüm firmasının bu adreste faaliyet gösterdiğine dair 10.05.2022 tarihli ... adına kaçak tutanakları bulunduğunu, Ticaret Sicil Gazetesine göre ...

Geri Dönüşüm Ambalaj Plastik Ltd Şti'nin hisselerinin tamamının 21.09.2021 tarihinde ...'dan ...'a devredildiğini, ... nolu tesisattaki elektrik enerjisini flilen kullanan ...

Geri Dönüşüm Ambalaj Plastik Sanayi Ltd Şti.olduğu, davacı ... adına yapılan ilk abonelik başvuru tarihinin 29.04.2022 olduğu, davacı ... adına abonelik talebinde bulunan vekilleri Av. ... ve Av. ...'in müvekkil şirkete abonelik evrakları olarak teslim ettiği “İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı” (EK-1) ve “Çevre İzin ve Lisans Belgesi “ belgelerinin sahte olduğunun ilgili kurumlardan araştırıldığı ve sahte olduğunun teyit edildiğini, ...'ın 1990 doğumlu olup, herhangi bir eğitimi ya da mesleki bir sertifika ya da belgesi olmayan biri olduğunu,

bu işyerini açıp faaliyet gösterecek ekonomik güce de sahip olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece".... Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; dava konusu elektrik tüketim aboneliği talep edilen ... tesisat nolu aboneliğin ilk kez kayıtlı abonesi olan ...

Geri Dönüşüm şirketinin sahibi olduğu anlaşılan ...'un şirketteki hissesini ...'a devretmesine rağmen bu tarihte kayıtlı abonenin farklı bir isim ... adına, sonrasında yine farklı bir isim olan ... adına iş yerini çalıştıran ile kayıtlı abone isimlerinin farklı oldukları, aynı zamanda 10/05/2022 tarihinde tanzim edilen kaçak tutanağının ilk kayıtlı abone olan ...

Geri Dönüşüm firması müdürü ve ortağı olan ... adına düzenlendiği, kısa süre önce 25/04/2022 tarihinde davacının abonelik başvurusunda bulunduğu, fiilen iş yerini bu tarihte halen ... Geri Dönüşüm Ambalaj Plastik Ltd. Şti.'nin kullandığı, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 24/5c mad. yönetmelik hükümleri uyarınca gerekli olan bilgi ve belgelerin sunulması kaydıyla, yeni başvuru sahibiyle perakende satış sözleşmesi düzenleneceği öngörülmüştür.

Yönetmeliğin mad.

24/6 hükmünde "görevli tedarik şirketi yeni başvuru sahibinden söz konusu kullanım yerinin kullanım hakkına sahip olduğunu belgelemesini ister" düzenlemesi mevcut olup, davacının abonelik başvurusunda sunmuş olduğu belgelerin bazılarının sahte olduğu, davacıdan talep edilen güvence bedelinin 51.840,00 TL olacağı, ayrıca ödenmeyen iki döneme ait 392.578,90 TL ve 470.097,20 TL faturaların bulunduğu hususları dikkate alındığında davacının abonelik sözleşmesi yapmakta iyiniyetli olmadığı, davacının ödenmeyen faturaları da dikkate alındığında davacının ...

Geri Dönüşüm Ambalaj Plastik Sanayi Ltd. Şti.'nin borcunu ödememek amacı ile bu yola muvazaalı olarak başvurdukları anlaşılmış olup; davanın reddine...." karar verilmiştir.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: 25/04/2022 tarihinden itibaren dava dosyasına konu iş yerinin müvekkili tarafından kiralandığını ve kendi işi için kullanıldığını, bu sebepten ötürü "... Geri Dönüşüm Ambalaj Plastik San.

Ltd.Şti" ile müvekkili arasında kira sözleşmesi ve iş yerinin boş devredilmesinden başka herhangi bir ilişki söz konusu değilken ilk derece mahkemesinin keşif dahi yapmadan böyle bir karara varmasının hem hukukun somut veri ve delillere dayanması gerçeğine hem de hakkaniyete açıkça aykırı olduğunu, eksik inceleme yapılmak suretiyle iş yerinin doğal olarak davaya konu "..." tesisat numaralı aboneliğin müvekkili tarafından değilde, önceki şirket tarafından kullanıldığı kanısına varılması,

nihayetinde de varsayıma dayalı davanın reddine karar verilmesinin tarafınca kabul edilemeyeceğini, bu nedenle İstinaf incelemesi neticesinde mahkemece eksik inceleme sonucu verilen kararın kaldırılarak dosyanın etkin bir araştırılma yapılmak suretiyle karara bağlanması için ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, belirtilen sebeplerden dolayı istinaf incelemesi neticesinde gerekçeli kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini çünkü, gerek belirtilen savcılık soruşturma dosyasının (...

CBS 2022/48390-93 Soruşturma) mevcut dosya kapsamına celp edilmemesi, gerekse evrakların sahte olmasına dair tek bir somut kanıtın dosyada bulunmamasından dolayı istinaf mahkemesince dosya üzerinden eksik inceleme yapıldığı gerekçesi ile ilk derece mahkemesine dosyanın iadesi gerektiğini, istinaf incelemesi süresince müvekkilin iş düzeninin bozulmaması ve telafisi güç durumlar ile karşılaşılmaması için iş yerine ait "..." tesisat numaralı aboneliğin devam etmesini, açıklanan istinaf gerekçeleri neticesinde ve ayrıca mahkemenizce re'sen gözetilecek nedenlerle.

İstinaf incelemesi neticesinde davanın kabulüne karar verilmesini, veyahut ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak belirtilecek sebepler doğrultusunda mahkemesine iade edilmesini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Elektrik aboneliği yapılması istemine ilişkin muarazanın giderilmesi davasıdır. İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacının ... Mah. ... Sk. ... ... Sitesi 2.Blok No:2F ... adresindeki taşınmazı malikinden kiraladığını, müvekkilinin dava konusu taşınmazda sanayide kullanım amacıyla plastik poşet, çanta, torba, çuval vb. ambalaj malzemelerinin toptan ticareti alanında faaliyet göstermek istediğini, elektrik aboneliği tesisi için davalı şirkete başvurduğunu, başvurusunun reddedildiğini belirterek adına abonelik sözleşmesi tesis edilmesi ve buna ilişkin muarazanın men'i istemi ile ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/360 Esas sayılı dosyası üzerinden dava açtığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde 02/11/2023 Tarih, 2022/360 Esas ve 2023/646 Karar sayılı karar ile "Davanın Reddine" karar verildiği, davacı vekilinin süresi içinde istinaf kanun yoluna müracaat ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması isteminde bulunduğu anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince dosyanın elektrik elektronik bilirkişi ve sözleşmeler konusunda uzman bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişiler tarafından sunulan 04/10/2023 tarihli raporlarında "Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 35.(8) maddesi uyarınca her ne kadar önceki dönem borçlarının yeni tüketicinin üstlenmesinin talep edilemeyeceği belirtilse de, dava konusu olayda, dava konusu elektrik tüketim aboneliği talep edilen ... tesisat nolu aboneliğin ilk kez kayıtlı abonesi olan ...

Geri dönüşüm şirketinin sahibi olduğu anlaşılan ...'un şirketteki hissesinin büyük kısmını ...'a 21.09.2021 tarihinde devir etmesine rağmen, bu tarihi kapsayan 10.08.2021 - 30.09.2021 tarihleri arsında davalının kayıtlı abonesinin farklı bir isim ... adına, sonrasında yine farklı bir isim olan ... adına olduğu dolayısıyla iş yerini çalıştıran ile kayıtlı abone isimlerinin farklı oldukları tespit edildiği, aynı zamanda 10.05.2022 tarihinde tanzim edilen kaçak elektrik tutanağının ilk kayıtlı abone olan ...

Geri Dönüşüm firması müdürü ve ortağı olan ... adına düzenlendiği de görüldüğünden ve bu tarihten çok kısa süre önce 25.04.2022 tarihinde davacımın abonelik başvurusunun bulunduğu anlaşıldığından, fiilin halen işyerini ... Geri Dönüşüm Ambalaj Plastik Ltd.

Şti'nin kullandığı kanaatine varıldığı, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin m. 24/5.c hükmünde Yönetmelik hükümleri uyarınca gerekli olan bilgi ve belgelerin sutulması kaydıyla, yeni başvuru sahibiyle perakende satış sözleşmesi düzenleneceğinin öngörüldüğü, yönetmeliğin m. 24.6 hükmünde “görevli tedarik şirketi, yeni başvuru sahibinden söz konusu kullanım yerinin kullanım hakkına sahip olduğunu belgelemesini ister” düzenlemesi mevcut olup, davacının abonelik başlangıcında sunmuş olduğu belirtilen ve davalı tarafından talep edilen belgelerin bazılarının sahte oldukları tespit edildiğinden,

davacının yeni abonelik talebinin Yönetmelikteki şartları taşımadığının anlaşıldığı, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin m. 26/1 hükmünde görevli tedarik şirketi ile sözleşme imzalayan tüketicinin güvence bedelinin, tesisin veya kullanım yerinin gücü dikkate alınarak, tüketici prupları itibarıyla kW başına belirlenen birim bedel üzerinden hesaplanacağının öngörüldüğü, davaya konu olayda alınması yukarıda arz edilen yönetmeliğin 25.1 maddesine göre zorunlu olan ve normal koşullarda işyerinin kurulu gücü baz alınarak hesap edilen güvence bedeli hesaplandığı,

birim bedel ( 2022 yılı için) : 129,60 TL/Kw , Kurulu güç : 400 Kw , Güvence bedeli : 51.840 TL.

Tedaş mahkeme kararı ile yapmak zorunda olduğu elektrik aboneliği nedeni ile, yukarıda arz edilen güvence bedeli yerine muvazaalı olarak yapıldığını tespit ettiği önceki abonelere ait ödenmeyen toplam borcun 2.385.352 TL olması nedeni sistemsel hesaplarla belirlediği 1.826.667 TL'yi alacak olarak kaydettiği, davacı tarafından bu bedelin fahiş olarak hesaplandığı gerekçesi ile ödenmediği, belirtilmişse de, abonelik sonrasındaki 2 döneme ait 392.578,90 TL ve 470.097,20 TL tutarlı normal elektrik faturalarının da davacı tarafından ödenmediği anlaşıldığından, alınan 100.000,00 TL bedelli teminatın oldukça yetersiz kaldığının anlaşıldığı,

abonelik talebinin muvazaalı olduğunun kabul edilmesi halinde, davacı adına düzenlenen aboneliğin feshedilebileceği; aksi kanaate varılması halinde davacı tarafından ödenmeyen faturaların ödenilmesini müteakip, en az bir güncel fatura döneminde tahakkuk eden fatura bedeli kadar teminat alınarak aboneliğin devam ettirilebileceği " belirtilmiştir.

Muvazaa, mülga 818 sayılı BK’nun 18. maddesinde ve olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı yasanın 19. maddesinde düzenlenmiş olup, yasa metninde “Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradelerinin esas alınacağı” belirtilmiştir. Buna göre; muvazaa nedeniyle hakları ihlal olunan ve zarar gören 3.kişiler tek taraflı veya çok taraflı hukuki işlemlerin geçersizliğini ileri sürebilecektirler.

Muvazaa iddiası, muvazaalı işlemin tarafları dışında, işlemin butlanını talep etmekte doğrudan doğruya veya dolaylı şekilde hukuki menfaati bulunan kişiler tarafından ileri sürüldüğünde, tanık dahil her türlü delil ile ispat edilebilir. (Bknz; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2023/523 Esas ve 2023/1796 Karar)

Somut olayda; davacının ilk kez 25/04/2022 tarihinde abonelik başvurusunda bulunduğu, ancak davalı tarafından 10/05/2022 tarihinden tanzim edilen kaçak elektrik tutanağının ilk kayıtlı abone olan ... Geri Dönüşüm firması müdürü ve ortağı olan ... adına düzenlendiği, bu haliyle fiili olarak abonelik tesisi istenilen iş yerini ... Geri Dönüşüm Ambalaj Plastik Ltd.

Şti.'nin kullandığı, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 24/5c md. hükümleri uyarınca gerekli olan bilgi ve belgelerin sunulması kaydıyla, yeni başvuru sahibiyle perakende satış sözleşmesi düzenleneceği öngörülmüş olup, Yönetmeliğin mad.

24/6 hükmünde "görevli tedarik şirketi yeni başvuru sahibinden söz konusu kullanım yerinin kullanım hakkına sahip olduğunu belgelemesini ister" düzenlemesine istinaden davacı tarafça sunulan belgelerin yönetmelik şartlarına uymadığı anlaşılmakla davanın reddine dair hüküm tesis edilmesinde usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf itirazlarına itibar edilmemiştir.

Mahkemece, hukuki nitelendirmenin, davadaki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirildiği, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun bulunduğu, taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaların tartışılarak gerekçeli kararın oluşturulduğu, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edildiği, mahkemenin karar gerekçesiyle hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olduğu ve mahkeme hükmünün yasal unsurları taşıdığı,

ilk derece mahkemesince verilen kararda usul ve yasaya aykırılığın bulunmadığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanun gereğince karar tarihi itibari ile davacıdan tahsili gereken 615,40 TL İstinaf karar harcından başlangıçta tahsil edilen 269,85 TL İstinaf maktu karar harcının mahsubu ile bakiye 345,55 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Artan gider avansının bulunması halinde, karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Temyizi kabil olan bu kararın, 6100 sayılı Kanunun 359/4. maddesi gereğince Dairemiz tarafından tebliğe çıkartılmasına,

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır