Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/2368 K.2026/402

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/04/2024 tarih ve 2022/528 Esas - 2024/215 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: usulsüz düzenlenen kaçak elektrik tüketimi tespit tutanaklarının hukuka aykırı olduğu ve müvekkili şirketin iş bu tutanaklara dair davalı tarafa borcu olmadığının tespiti ile elektrik enerjisinin yokluğunda müvekkili olan şirketin hem üretimi duracağından hem de var olan mallarının bozulmasına sebep olacağından geri dönülemez bir zarara yol açmaması adına yargılama süresince elektriğinin kesilmemesine ilişkin tedbir kararı verilmesini talep ettiği, somut olayda müvekkili olan şirketin üretim alanı sucuk imalatı olup elektrik enerjisinin varlığı şirketin faaliyeti için zorunluluk arz ettiğini,

zira elektrik enerjisinin yokluğunda hem üretimi duracak hem de var olan malların bozulmasına sebep olacağından müvekkil şirket için geri dönülemez bir zarara yol açacağının açıkça ortada olduğunu, bu nedenle madde içerisinde yer alan ''gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi'' şartının gerçekleştiğinin görüldüğünü, HMK Madde 390/3'te yer alan yaklaşık ispat kuralı çerçevesinde müvekkilin tedbir talep etmedeki haklılığı tartışmasız olduğunu, zira müvekkil şirket usulüne uygun şekilde 13.04.2022 tarihinde abonelik sözleşmesi yaparak halihazırda elektrik enerjisi,

sayaç ve kendisine ait abonelik sözleşmesi bulunan iş yerinde faaliyete başladığını, bu durumun kaçak tutanağının usule aykırı tutulduğuna dair yaklaşık ispatı yerine getirdiği kanaatinde olduğunu, elektriğin davacının işletmesi için olmazsa olmaz koşulu olduğu gözetildiğinde, kesintinin davacının ticari işletme faaliyetinin durmasına sebep olabileceği, bu haliyle davacının ağır ekonomik kayıplara uğrayacağı, tarafların karşılıklı menfaatleri esas alındığında yargılama süresince çekişme konusu elektriğin kesilmesinin davacı aleyhine ağır zararlar doğuracağı, davanın sonuna kadar, en azından dava konusu miktarla ve tesisatla sınırlı olarak,

davacının işletmesinde elektrik kesintisinin önüne geçmek gerektiği, ihtiyati tedbir isteminde hukuki yarar bulunduğu, müvekkil şirket ile ... Dağıtım A.Ş.

Arasında 13.04.2022 tarihinde ... tesisat ve ... tüketici hesap numaralı abonelik sözleşmesi gerçekleştirildiğini, müvekkilinin, usulüne uygun bir şekilde kullanımının karşılığının faturalandırmasını beklerken kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğinden haberdar olduğunu, müvekkilinin 13.04.2022 tarihinde yaptığı abonelik sözleşmesi olması sebebiyle (a) bendi çerçevesinde herhangi bir kaçak kullanımı olmadığını, Zira (a) bendi kapsamında bir kaçak elektrik tutanağı düzenlenebilmesi için arada sözleşme veya anlaşma olmaması gerektiğini,

müvekkilinin ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmediğinden (b) bendi kapsamına giren bir kaçak elektrik tüketimi bulunmadığını, müvekkilinin elektrik enerjisi tüketiminin doğru tespit edilmesini engelleyecek herhangi bir müdahalede bulunmadığından (c) bendi kapsamında kaçak elektrik tüketimi bulunmadığını, zira tutulan kaçak tutanaklarında elektrik enerjisi tüketimi hesaplanabildiğini,

davalı kurumca iddia edildiği üzere müvekkili tarafından herhangi bir kaçak kullanımın gerçekleştirilmediği/ müvekkilin abonelik başlangıç tarihi olan 13.04.2022 tarihi öncesinde yapılan kullanımlardan sorumlu tutulamayacağı bahse konu kaçak tüketimin müvekkil tarafından yapıldığının ispata muhtaç olduğu Müvekkili tarafından EPTHY madde 42 kapsamında kaçak elektrik kullanımı yapılmadığının ve bu nedenle davalı kuruma herhangi bir borcunun bulunmadığının ayrı ayrı tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerine tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE : ... nolu tesisatta davacı adına düzenlenen 20.05.2022 tarih ... nolu ve 26.05.2022 tarih ... nolu tutanaklara dair borçlu olunmadığının tespiti talep edildiğini, davacının abone olduğu ve ticaret sicil gazetesinde tescil ettirdiği iş yerinde mührü fek etmek suretiyle kaçak elektrik kullandığını,15.03.2022 tarih ... sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde, ... Hayv. Otomotiv Nak. San. Tic. Ltd. Şti. adresinin ... Mah. ... Sk. ...

Sanayi Sitesi Blok No:2C ... adresine taşındığı tescil edildiğini, taşınıldığı tescil edilen adresin dava konusu kaçak tutanakların düzenlendiği adres olduğunu, tutanak adresi ...

Mah. 3. CD. No:3/1 ..., adresi ise de tescil adresi ile tutanak adresindeki farklılıkların numarataj çalışmasından kaynaklanmakta olduğunu, dilekçe ekinde ... nolu tesisatın koordinat bilgileri sunulduğunu, söz konusu koordinatların davacı şirketin tescil adresini gösterdiğini, bu halde, davacı şirketin ... Hayv. Otomotiv Nak. San. Tic. Ltd. Şti.

Unvanıyla 15.03.2022 tarihinden itibaren adreste kullanıcı olduğunun sabit olduğunu, 15.03.2022 tarihinde taşınan şirket, aboneliğini yaklaşık bir ay sonra 13.04.2022 tarihinde aldığını, 15.03.2022-13.04.2022 tarih aralığında davacı adına sözleşme bulunmadığını, davacı şirketin kendi adına sözleşme olmaksızın adreste kaçak elektrik kullandığını, adresini tescil ettiren şirketin elektrik kullandığı bu sürede abonelik almayıp, bir ay sonra almasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bir aylık süreçte adreste elektrik kullanıldığını, 29.03.2022 tarih ... nolu,

08.04.2022 tarih ... nolu kaçak elektrik tespit tutanakları ile ...'ın ... nolu tesisatta mühür fekki nedeniyle kaçak kullandığı tespit edildiğini, bir başka ifadeyle 29.03.2022 ve 08.04.2022 tarihlerinde adreste elektrik kullanıldığı tespit edildiğini, 29.03.2022 ve 08.04.2022 tarihli tutanaklar her ne kadar dava dışı ... adına düzenlense de davacı şirketin bu tarihlerde adreste kullanıcı olması nedeniyle sorumlu olacağı hususunun açık olduğunu,

kaçak elektrik tüketimi tespit tutanaklarının düzenlenmesi ve faturalandırılmasının usul ve yönetmeliğe uygun olması ve davacının adreste kullanıcı ve abone olması nedenleriyle davanın esastan reddine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece"....Somut dava kaçak elektrik enerjisi tüketimine dayalı olarak davalı kurumca düzenlenen kaçak tutanağa ve bu tutanağa dayalı kaçak tüketim faturası nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkindir. Davacının ... tesisata ilişkin elektrik aboneliği 14/04/2022 tarihinde başlamıştır. Bu tesisatın elektrik enerjisi ise 08/04/2022 tarihinde kesilmiştir.

Dava konusu kaçak elektrik tutanağı "... tarafından kesilen elektrik enerjisinin yükümlülükleri yerine getirilmeden açılarak kullanılmasına" dayalı olarak düzenlenmiştir. Davacı tarafın aboneliği 14/04/2022 tarihinde başlandığından kendisinden önceki kaçak kullanımı ve bu kullanım nedeniyle elektrik enerjisinin kesildiğini bilmesi beklenemez.

Davalı taraf önceki abone ile davacı şirket ile arasında birlikte hareket etmek suretiyle muvazaalı davranıldığı savunması ispatlanmamıştır.

Buna göre davacı şirketin kendisinden önceki abone döneminde kesilen enerjinin önceki abone tarafından açılıp kullanılmaya devam etmesi dikkate alınarak kendi aboneliğinin başlangıcıyla birlikte kesilen elektriği açıp kullanmaya başladığı hususu ispatlanmadığından bilirkişi raporunda ki görüşten ayrılarak davanın kabulü gerektiği görüşüne varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Açılan davanın KABULÜ ile, 26/05/2022 tarihinde tutulan ... nolu tutanak için 16.623,14 TL ile, 20/05/2022 tarihinde tutulan ... nolu tutanak için 89.190,36 TL için davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, ..." karar verilmiştir.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: yerel mahkemenin gerekçesinin dayanaksız olduğunu, davalı şirket ... Hayv. Otomotiv Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 15.03.2022 tarih ... sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde ... Mah. ... Sk. ...

Sanayi Sitesi Blok No:2C ... adresine taşındığını tescil ettirdiğini, bu adresin dava konusu kaçak tutanakların düzenlendiği adres olduğunu, davalı şirketin 15.03.2022 tarihinden itibaren adreste kullanıcı olduğunu kabul ettiğini, yerel mahkemenin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'ne itibar etmeden karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı şirketin adrese 15.03.2022 tarihinde taşınmasına rağmen aboneliğini yaklaşık bir ay sonra 13.04.2022 tarihinde aldığını, 15.03.2022-13.04.2022 tarih aralığında davalı adına sözleşme bulunmadığını, dava dışı ... adına devam eden abonelik ile adreste elektrik kullandığını,

bunun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, 08.04.2022 tarihinde ... sayılı kaçak elektrik tutanağı düzenlenerek elektriğin kesildiğini, tespit sırasında ... abone olduğundan tutanağın onun adına düzenlendiğini, ancak Ticaret Sicili Gazetesi'ne göre 15.03.2022 tarihinden itibaren adreste olan davalının adresteki kullanımdan sorumlu olacağını, bu nedenle kendinden önceki abonenin borcundan sorumlu tutulmadığını, kendisinin kullanıcı olduğu dönemdeki elektrik kullanımından sorumlu tutulduğunu,

14.04.2022 tarihinde adrese gidildiğinde ... nolu görgü tespit tutanağı düzenlenerek ... ile eski kullanıcı ...'ın aynı kişiler olduğu ve muvazaa bulunduğu bilgisinin tespit edildiğini, davalı şirket ile ... arasında bağ olmasa dahi şirketin 15.03.2022 tarihinde tutanak adresine taşındığı tescil edildiğinden 15.03.2022 sonrası tescil adresindeki 29.03.2022 tarih ... nolu ve 08.04.2022 tarih ... nolu tutanaklardan sorumlu olacağını, davalı şirket ile ... arasında muvazaa olması halinde ise davalı şirketin ... adına olan tutanaklardan müteselsilen sorumlu olduğunu, dava dışı ...'ın 21.11.2023 tarihli beyanlarının ve ....

Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/595 E. Sayılı dosyasındaki çelişkili ifadelerinin gerçeği yansıtmadığını ve itibar edilmemesi gerektiğini, Ticaret Sicil Gazetesi'nin resmi belge olup aksinin resmi belge ile ispatlanması gerektiğini, tanık beyanıyla ispatlanamayacağını belirterek ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/528 E., 2024/215 K. sayılı dosyasında verilen kararın kaldırılarak yeniden yargılama yapılarak davanın reddine karar verilmesini, davanın İstinaf Mahkemesi’nde görülmesi mümkün değilse dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye iadesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı aleyhine hükmedilmesini 25.10.2024 tarihinde talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı tarafından düzenlenen kaçak elektrik tutanakları nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davalı ... görevlileri tarafından davacı hakkında 20/05/2022 ve 26/05/2022 tarihli kaçak elektrik tespit tutanaklarının düzenlendiği, davacının söz konusu tutanaklar nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemiyle açılan davanın mahkemece yapılan yargılaması neticesinde 02/04/2024 Tarih, 2022/528 Esas ve 2024/215 Karar sayılı karar ile "Açılan davanın KABULÜ ile, 26/05/2022 tarihinde tutulan ... nolu tutanak için 16.623,14 TL ile, 20/05/2022 tarihinde tutulan ... nolu tutanak için 89.190,36 TL için davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, " karar verildiği, karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna müracaat edilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması isteminde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Özel hukuk tüzel kişisi olan davalı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2021/4894 Esas ve 2021/10580 Karar; 2022/8164 Esas ve 2023/954 Karar sayılı ilamları da aynı yöndedir.).

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 25.03.2024 Tarih, 2024/83 Esas ve 2024/1218 Karar sayılı ilamında gerekçeleri belirtilmek suretiyle kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya dek geçerli belgelerden olmadığı, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğu, ispat yükünün kaçak elektrik kullandığı yönündeki tespite dayanarak davaya konu bedeli talep eden şirkete ait olduğu,

kaçak elektrik kullanımının çeşitli yöntemlerle yapılabilmesi nedeniyle tespit işlemleri için farklı usuller ve buna bağlı olarak yapılacak çeşitli işlemler öngörüldüğünden her uyuşmazlıkta somut olayın özellikleri ile bildirilen delillerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davaya konu 20/05/2022 ve 26/05/2022 tarihli kaçak elektrik tüketimi tespit tutanaklarının ... nolu tesisata yönelik olarak "kesilen elektriğin yükümlülükler yerine getirilmeden açarak kullanma" gerekçesi ile düzenlendiği, ... Tepsaş'ın 03.08.2022 tarih ve ... sayılı yazısında ... tesisat nolu ...

Mah. 3.Cad, no:3/1 ... açık adresli aboneliğin, 14.04.2022 tarihinde davacı şirket adına kayıtlı olduğu ve halen aboneliğin aktif olarak kullanımda olduğunun bildirildiği, davacı abone olduktan sonra, aynı gün 14.04.2022 tarihinde ... elamanlarınca tanzim edilen ... seri nolu görgü tespit/sayaç inceleme ve mühürleme tutanağında “yapılan çevre araştırmasında yan dükkanlara soruldu ... ile eski borçlu ... aynı kişiler olduğu bilgisine ulaşıldığı ve muvazaa vardır” şeklinde tespitlerin yapıldığı görülmüştür.

Davalı tarafça muvazaa iddiasında bulunulmuş ise de mahkemece bu hususta araştırma yapılmadığı, eksik inceleme ve değerlendirme ile hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

O halde mahkemece; Vergi Dairesine müzekkere yazılarak davacı şirketin vergi mükellefiyet başlangıç tarihi, yoklama ve bildirim fişleri, iş yerinde fiili faaliyetin hangi tarihte başladığı, aynı adreste önceki şirketin faaliyet ve terkin tarihinin tespit edilmesi, ayrıca davacı adına söz konusu adreste su aboneliği bulunup bulunmadığı ve varsa abonelik başlangıç tarihinin belirlenmesi, kolluk marifetiyle tutanak tarihinde fiili kullanımın kime ait olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir. Eksik incelemeyle davanın kabulüne karar verilmesi usul ve esas bakımından hukuka aykırıdır. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Ayrıca, Dairemizin 2025/477 Esas (.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/595 Esas 2025/40 Karar) sayılı dosyasında davanın taraflarının aynı olduğu, davanın konusunun işbu dosyaya konu kaçak tespit tutanaklarından sonra düzenlenen 04/07/2022 ve 09/08/2022 tarihli tutanaklar olduğu, 2025/477 Esas sayılı dosyanını neticelenmesinin işbu dosyaya (2024/2368 Esas) bağlı olduğu gözetilerek, çelişkili kararların önlenmesi ve usul ekonomisi ilkesi gereği daha sonra açıldığı anlaşılan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/595 Esas sayılı dosyasının işbu dosya ile birleştirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.

Belirtilen nedenlerle; mahkemece uyuşmazlığın esasına etkili gerekli deliller toplanmadan, yeterli inceleme yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır