Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2021/1757 K.2022/2346

2- ... 3- ... 4- ... VEKİLLERİ : Av.... DAVALILAR : 1- ... VEKİLİ : Av... 2- ... VEKİLİ : Av... 3-... DAVA : Tazminat

KARAR TARİHİ : 06/12/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :...

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/04/2021 tarih, 2017/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

21/05/2016 günü ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’nun sevk ve idaresindeki aracın sürücüsü ... olan ... plakalı araca çarpması sonucunda ... plakalı araçta bulunan araç sürücüsü ...’ın ve eşi ...’ın vefat ettiğini, araçta bulunan müvekkilleri ve müteveffaların müşterek çocukları olan ...’ın ve ...’ın ağır yaralandıklarını, olayla ilgili kaza tespit tutanağında, savcılık dosyasında aldırılan raporda ve ceza dosyasında ATK'dan aldırılan raporlarda %100 ve 1. dereceden olmak üzere ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nun kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davalı ...'ın ceza dosyasından hüküm giydiğini,

davacılardan ...’ın ise kesi ve kırıklarla kazayı atlattığını bu nedenlerle trafik kazasında yaralanarak beden gücü kaybına uğrayan ... ve ... yönünden toplanacak delillere göre maddi tazminat tutarı belirlenerek şimdilik 20.000,00 TL (fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere) işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden, sigortacı yönünden sigorta limitini aşmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, sigorta şirketi hariç olmak üzere davacılardan ... için anne ve babasının vefatından dolayı 100.000,00 TL, kazada kendisinin ağır yaralanmasından dolayı 30.000,00 TL,

davacılardan ... için anne ve babasının vefatından dolayı 100.000,00 TL, kazada kendisinin yaralanmasından dolayı 20.000,00 TL, müvekkillerinden ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 410.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte işleten ve sürücüden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Grup İçecek Gıda Loj. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, bu nedenle öncelikli olarak davanın dava ön şartı yokluğu nedeniyle reddine, davanın görevsiz mahkemede açılmış olması nedeniyle davanın görev yönünden reddine, davanın maddi tazminat yönünden alacakların sigorta poliçesi ile güvence altına alınmış olması dolayısıyla reddine, müvekkili şirketin kazanın oluşumunda ve zararın artmasında kusuru bulunmaması dolayısıyla manevi tazminat talebinin reddine, kusur yönünden fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini, aksi halde davacı anne ile ilgili destek tazminatı talebi bakımından dilekçesinde belirttikleri şekilde hesaplama yapılarak hüküm tesis edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacılar ... ve ...'ın maddi tazminat davası yönünden davacılar vekili tarafından sunulan feragat dilekçesi nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacıların manevi tazminat davalarının kısmen kabul kısmen reddi ile;

davacı ...'ın annesinin ölümünden kaynaklı 25.000,00 TL, manevi tazminat, babasının ölümünden kaynaklı 25.000,00-TL manevi tazminat, kendisinin yaralanmasından kaynaklı 15.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 65.000,00 TL, davacı ...'ın annesinin ölümünden kaynaklı 25.000,00-TL, manevi tazminat, babasının ölümünden kaynaklı 25.000,00-TL manevi tazminat, kendisinin yaralanmasından kaynaklı 10.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 60.000,00-TL, davacı ...'ın oğlunun ölümünden kaynaklı 25.000,00-TL, manevi tazminat, gelininin ölümünden kaynaklı 10.000,00-TL, davacı ...'ın oğlunun ölümünden kaynaklı 25.000,00-TL, manevi tazminat,

gelininin ölümünden kaynaklı 10.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 35.000,00-TL, davacı ...'ın kardeşinin ölümünden kaynaklı 15.000,00-TL, manevi tazminat, yengesinin ölümünden kaynaklı 5.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 20.000,00-TL, davacı ...'un kardeşinin ölümünden kaynaklı 15.000,00-TL, manevi tazminat, yengesinin ölümünden kaynaklı 5.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 20.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... Grup İçecek ...

Şirketi ile ...'dan olay tarihi olan 25/01/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine karar verildiği görüldü.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacılar vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; hükmedilen manevi tazminat miktarlarının düşük olduğunu, Yargıtayın emsal kararları gereğince daha fazla manevi tazminata hükmedilmesinin gerektiğini beyan ederek kararın kaldırılması ile yeniden hüküm kurulmasını ve taraflarına vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

Karara karşı davalı ... Grup İçecek Gıda Loj. San. Tic. Ltd. Şti. vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; davayı kabul anlamına gelmemek üzere, manevi tazminat yönünden hükmedilen bedelin, fahiş miktarda olup, müvekkili şirketi yıkıma uğratıcak nitelikte olduğunu, davacı tarafın, müteveffanın kardeşleri ve yeğenleri için de manevi tazminat isteminde bulunmuş olup;

müteveffanın ölenle aralarında manevi acı ve elem oluşmasını gerektiren bir ilişki olduğu ispatlanamadan tazminata hükmedilmiş olduğunu, davacı tarafın, kaza sonucu ... ve ...'ın yaralanması sebebiyle manevi tazminat talep etmişse de, özellikle ...'ın kazayı hafif atlattığı, kalıcı bir özürlülüklerinin bulunmadığının göz önüne alınması ile tarafların uğradığı tüm maddi zararın sigorta şirketi tarafından karşılandığının göz önüne alınması ve yaralanma sebebiyle ayrıca manevi tazminata hükmedilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu,

davacıların emniyet kemeri takmadıklarını ve bu nedenle kendi kusurları nedeniyle kazadan zarar gördüklerini ve lehlerine tazminata hükmedilemeyeceği veyahut uygun oranda indirim yapılmasının gerekmekte olduğunu, müteveffa ...'ın elinde kazadan öncesinde yaşadığı rahatsızlıklardan dolayı bir engeli bulunduğunu, engelli bir sürücünün normal bir sürücüye göre kaza yapma ve direksiyon hakimiyetini kaybetme ihtimalinin çok yüksek olduğunu ve bu nedenle de tazminata hükmedilmemesi veya müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 50, 53/1-3, 54/1-3, 55 ve 56. maddeleri kapsamında, trafik kazasına dayalı açılan destekten yoksun kalınmasından ve çalışma gücünün azalmasından veya yitirmesinden doğan maddi ve manevi tazminat davasıdır.

İlk derece mahkemesince, maddi tazminat talepleri yönünden davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına ve manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davacılar vekili ve davalı ... Grup İçecek Gıda Loj. San. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf etmiştir.

Davacılar vekili ve davalı ... Grup İçecek Gıda Loj. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin hükmedilen manevi tazminat miktarına ilişkin yapmış oldukları istinaf başvurusunun incelenmesinde;

6098 TBK'nın 56/2. maddesi hükmüne göre “Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.”Aynı Yasanın 51.maddesinde de “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Buna göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır.

Hakimin takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir etmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)

Somut olayda, 21/05/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı ...'nun sürücüsü, diğer davalı ... Grup ... Ltd. Şti.'nin işleteni olduğu aracın, davacılar murisleri olan ... sürücüsü, ... ile davacılar ... ve ...'ın içinde bulunduğu araca çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazasında; davacıların murisleri ... ve ...'ın vefat ettiği yine davacılar ... tüm vucudunda %37 oranında malul kalacak biçimde ve ...'ın ise tüm vücudunda %30 oranınında malul kalacak biçimde yaralandığı anlaşılmıştır

Dosya içinde mevcut alınan kusur raporlarına göre trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücü ve işletenin % 100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Buna göre eldeki dosyaya baktığımızda; davacı ...’ın kaza sonrası Mersin Üniversitesi hastanesine kaldırılıp bir süre yoğun bakımda kaldığı, tedavisi yapıldığı halde bu süreçte birkaç kez ameliyat geçirdiği dalağı alındığı anlaşılmıştır. Yine davacı ...'ın anne ve baba kaybının ardından geçirmiş olduğu ameliyat ve tedaviler çocuğun gelecekteki psikolojik yaşantısını, çevreyle kurduğu iletişimi, eğitim hayatını tarafların belirlenen ekonomik sosyal durumları, kusur oranları, kaza ve davanın tarihi, davacıların ölene yakınlıkları, davacıların ve ölenin yaşı, yine davacının yaralanma şekli paranın satın alma gücü, olay tarihi birlikte değerlendirildiğinde hükmolunan manevi tazminat miktarlarının düşük olduğu anlaşılmıştır.

Davacı ...’ın ise vücudunda kesi ve kırıklar oluşmuştuğu, sağlık raporları incelendiğinde davacı ...'ın psikolojisinin büyük oranda zarar gördüğü, kalıcı bir zararın oluştuğu bu acı ve elemin gelişme çağında atlatmasının mümkün olmadığı, yine davacı ...'ın anne ve baba kaybının ardından geçirmiş olduğu ameliyat ve tedaviler çocuğun gelecekteki psikolojik yaşantısını, çevreyle kurduğu iletişimi, eğitim hayatını tarafların belirlenen ekonomik sosyal durumları, kusur oranları, kaza ve davanın tarihi, davacıların ölene yakınlıkları, davacıların ve ölenin yaşı, yine davacının yaralanma şekli paranın satın alma gücü, olay tarihi birlikte değerlendirildiğinde hükmolunan manevi tazminatın miktarlarının düşük olduğu anlaşılmıştır.

Davacılar ...'ın ve ...’ın ise oğulları ve gelininin aynı anda ölümünden dolayı büyük üzüntü ve elem içerisinde olup, tarafların belirlenen ekonomik sosyal durumları, kusur oranları, kaza ve davanın tarihi, davacıların ölene yakınlıkları, davacıların ve ölenlerin yaşı, paranın satın alma gücü, olay tarihi birlikte değerlendirildiğinde hükmolunan manevi tazminatın düşük olduğu anlaşılmıştır.

Davacılar ... ve ...’in ise kardeşleri ile yengelerinin aynı anda ölümünden dolayı ve ayrıca çocukların durumundan dolayı ızdırap ve üzüntü duydukları ancak belirlenen ekonomik sosyal durumları, kusur oranları, kaza ve davanın tarihi, davacıların ölene yakınlıkları, davacıların ve ölenin yaşı, paranın satın alma gücü, olay tarihi birlikte değerlendirildiğinde hükmolunan manevi tazminatın yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu nedenle davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebinin reddine, davacılar vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Davalı ... Grup İçecek Gıda Loj. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin hükmedilen manevi tazminat miktarına müterafik kusurun dikkate alınmadığına ilişkin yapmış olduğu istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nın md. 52. maddesinde düzenlenmiştir. Zarar görenin kusurunun, zararın meydana artmasına etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir.

Somut olayda, davalı ...'nun sürücüsü, diğer ... Grup İçecek Gıda Loj. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin işleteni olduğu aracın, davacılar murisleri olan ... sürücüsü, ... ile davacılar ... ve ...'ın içinde bulunduğu aracın sürücüsünün (...) B sınıfı sürücü belgeli olduğu ve sürücü alkol kontrol sonucunun 0.00 (sıfır) promil olduğu, kaza esnasında istiap haddinin aşılmadığı, davacı veya desteklerin emniyet kemeri takıp takmadığının belirsiz olduğu ve fakat davacıların veya desteğinin kaza esnasında araçtan fırlama gibi emniyet kemerinin takılı olmadığının gösterir emarelerin de bulunmadığı,

öte yandan destek ...'ın sağ elinden kaynaklı engelinin bulunması kazaya sebebiyet verdiğini veya zararın artmasına sebep olduğu iddiasını kanıtlar somut emare veya delilin dosyaya yansımadığı anlaşılmakla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine ilişkin istinaf başvurusu haksız bulunmuştur.

Dava konusu davacılar ..., ..., ... ve ...'ın lehine hükmedilen manevi tazminat miktarında yanılgı bir değerlendirme yazılı şekilde karar verilmiş olmasının hatalı olduğu kanaatine varılmakla davacılar vekilinin tarafın istinaf kanun yolu başvurusunun duruşma yapılmadan bu yönüyle kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiği ve davalı ... Grup İçecek Gıda Loj. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin sair istinaf sebeplerinin HMK 352/1-b-1. maddesi gereğince reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.