Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/1294 K.2024/984

... 2- ... - (T.C....) ... 3- ... - (T.C....)

VELİSİ : ... -(T.C....)

4- ... -(T.C....)...

VEKİLİ

Av. ... -... DAVALI : 1- ...-... VEKİLİ : Av. ... -

DAVALI

2- ... - (T.C....) ...

VEKİLİ

Av. ...-...

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

KARAR TARİHİ : 22/04/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 22/04/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 29/11/2019 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ. Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

07/10/2016 tarihinde sürücü ... idaresindeki ... plakalı motosiklet ile seyir halinde iken yaya ...'e çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıların desteği ...'in vefat ettiğini, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın davalı ... tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigorta şirketine başvuruda bulunduklarını, kısmi bir ödeme yapıldığını ancak yapılan ödemenin zararın altında olduğunu, kazanın gerçekleşmesinde sürücü ...'ın kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere her bir müvekkili için 5.000'er TL maddi tazminatın davalı ... açısından sigorta şirketine başvuru tarihinden,

davalı ... açısından kaza tarihinden itibaren işleyecek reoskant faizi ile birlikte tahsiline, 10.000'er TL manevi tazminatın ise davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek reoskant faizi ile birlikte tahsiline, sürücü ...'ın malvarlıkları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 27/02/2016-27/02/2017 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde sigortalandığını, müvekkili şirkete yapılan başvuru sonucunda davacılardan ... ve ...'e 11/07/2017 tarihinde 117.878,47 TL, ... ve ...'e 07/08/2018 tarihinde 71.917,42TL ödeme yapıldığını, davacıların ölenin desteğinden yoksun kalıp kalmadığının tespit edilmesi gerektiğini, müteveffanın ihmal ya da kusuru tespit edilerek müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacının faiz talebinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı ... vekili vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen olayda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, müteveffanın aniden yola fırlaması nedeniyle kendi kusurundan dolayı kazanın meydana geldiğini, davacıların ihtiyati tedbir talebinin kazanın müteveffanın kusuru nedeniyle meydana gelmesinden dolayı reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece Davacılardan ..., ... ve ...' in maddi tazminat taleplerinin reddine, Davacı ...'in maddi tazminat talebinin dava dilekçesindeki miktar esas alınarak kabulüne, 5.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsil edilerek bu davacıya ödenmesine, maddi tazminat alacağına davalı ... yönünden 07/03/2018 tarihinden itibaren, diğer davalı ... yönünden kazanın gerçekleştiği 07/10/2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, Davacıların manevi tazminat taleplerinin kabulüne, Davacıların her biri için 10.000,00'er TL olmak üzere toplam 40.000,00 TL manevi tazimatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsil edilerek davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacılar vekili; delilleri arasında ekonomik araştırma, işyeri kayıtları ve ölenin mesleği ve işyerine ait bilgiler sunulduğu halde sadece vergi dairesinden gelen 2015-2016 yılı beyannamelerindeki yıllık karın aylık ortalamasının asgari ücret altında kaldığından hareketle asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığını, oysa müteveffanın gelirinin daha yüksek olduğunu ve bu hususta yapmış olduğu iş ile ilgili tanıkları dinlenilseydi gelirin daha yüksek olduğunu ispat şanslarının olabileceğini, müteveffa asansör jeneratör alım satımı ve asansör bakımlarına dair apartmanlarla anlaşmalı olarak çalıştığını,

iş yeri kendi adına asansör jeneratör montaj ve bakım sözleşmeleri ile bakımını montajını yapan müteveffanın bu mesleki faaliyetinin teknik ve kalifiye elemanların yapabileceği işler arasında sayılması gerektiğini, bu sebeple bu tarz iş yapan iş yerleri ile ilgili emsal ücret araştırması yapılması gerektiğini, ayrıca destek hesabı yapılır iken destek miktarının kararın verildiği tarihe en yakın tarihte yapılması gerektiğini, oysa rapora itirazlarınin dikkate alınmadan kararın yıl sonunda verildiğini, yıl sonuna kadar geçen süreç içinde yeni bir hesaplama yapılmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Karara karşı davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müteveffa ...'in aniden yola fırlaması neticesinde arada çok kısa mesafe olması nedeniyle müteveffa ...'in kusuru neticesinde müessif olayın meydana geldiğini, müvekkilinin kusuru bulunmadığını, davacılara hükmedilen manevi tazminat takdirinin fazla olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 50, 53/3, 55 ve 56. maddeleri kapsamında, trafik kazasına dayalı açılan destekten yoksun kalınmasına ilişkin maddi-manevi tazminat davasıdır. İlk Derece Mahkemesince, davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulüne, diğer davacıların açtığı maddi tazminat davasının davadan önce yapılan ödemenin davacıların zararını karşıladığı gerekçesiyle reddine, manevi tazminat davasının kabulüne karar verilmiş, karar davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı ... vekilinin kusur raporuna yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Dava konusu kazaya ilişkin tutulan kaza tespit tutanağına göre ... plakalı motosiklet sürücüsü davalı ... tam kusurlu, müteveffa ise kusursuzdur.

Ceza Mahkemesi tarafından ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan 01.02.2019 tarihli kusur raporunda ve Yerel Mahkemece alınan 09.05.2019 tarihli kusur raporunda; ... plakalı motosiklet sürücüsü davalı ...'ın olay mahalli yaya geçidine hızını düşürerek yaklaşıp ilk geçiş hakkını bu geçidi kullanan ve geçidin yakın ilerisinden kaplamaya girip mesafe kat eden yayaya vermediğinden dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı nedeniyle asli ve %75 oranında kusurlu olduğu,

müteveffa yaya ...'in kaplamaya girmeden evvel yaklaşan araçların hız ve yakınlığına ilişkin gerekli ve yeterli kontrolleri yapması gerekirken dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı nedeniyle tali ve %25 oranında kusurlu olduğu belirtilmekle, raporların dosya kapsamına ve olayın oluşuna uygun olduğu gibi birbirleri ile uyumlu olduğu, kaza tespit tutanağı içeriği de dikkate alındığından rapora itiraz eden davalı yönünden kusur raporunun daha lehe olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

Davalı ... vekilinin manevi tazminat miktarına yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;

6098 TBK'nın 56/2. maddesi hükmüne göre “Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.”Aynı Yasanın 51.maddesinde de “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda; 07.10.2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıların oğulları, eşi ve babası olan 1972 doğumlu ...'in, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı motosiklet sürücüsü davalı ...'ın %75 oranında, müteveffa yaya ...'in %25 oranında kusurlu olduğu, tarafların belirlenen ekonomik sosyal durumları, olay ve davanın tarihi, ölenin yaşı, davacıların ölene yakınlığı paranın satın alma gücü ve TMK 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi birlikte değerlendirildiğinde hükmolunan manevi tazminatın yüksek tayin edilmediği kanaatine varılmakla davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılar vekilinin müteveffanın gelir durumuna ve hesap raporuna yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Davacılar vekilince yargılama aşamasında, müteveffanın asansör bakım ve tamir işleri ayrıca jeneratör alım satım işleri yaptığı, jeneratörlerin tamirlerini de yaptığı, kendi adına kayıtlı bir işyeri olduğu ve bağkurlu olduğu beyan edilmiş ise de dosyada müteveffanın ölmeden önceki sosyal ve ekonomik durumunun araştırılmadığı, bununla birlikte davacılar vekili tarafından sunulan beyan dilekçesinde tanıklarının isimlerini belirtildiği halde davacı tanıklarının dinlenilmedikleri anlaşılmaktadır.

Trafik kazası sonucu ortaya çıkan zararın tayininde zarar görenin elde ettiği gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır. Kişinin herhangi bir işi yoksa, zarar gören kişinin geliri asgari ücret kabul edilerek bu miktar üzerinden hesaplanacaktır.

Zarar gören kişi gelirinin asgari ücret üzerinde olduğunu, bir başka anlatımla herhangi bir işyerinde çalıştığı ya da bir meslek icra ettiği ve asgari ücret üzerinde bir gelir elde ettiğini iddia ediyorsa bunu ispat etmesi gerekmekte olup yerel mahkemede bedensel zararların tazmini davalarında zarar görenin zararını resen belirlemek durumundadır.

Bu nedenle zarar gören davacı asgari ücret üzerinde bir gelir elde ettiğini iddia etmiş ise çalıştığı iş yerinden trafik kazasının olduğu tarihteki ücret ve tüm gelirlerini gösterir ücret bordrolarını getirtilmelidir.

Kişi belirli bir iş yerine bağlı olmaksızın, mesleğini icra eden kişilerden ise ekonomik ve sosyal durumu ile ilgili zabıta araştırması yanında o meslek odasından veya TÜİK verilerine göre o mesleği icra edenlerin kaza tarihi itibarı ile ortalama ücretleri belirlenmelidir.

Müteveffa ...'in kaza tarihinden önce yaptığı işin ve gelir durumunun tespiti amacıyla sosyal ve ekonomik durum araştırması yapılması ve davacı tanıklarının dinlenilmesinin ardından, müteveffanın işyerinin geliri haricinde, varsa mesleğini bağımsız olarak yapmış olduğu çalışmasının bulunması halinde, gelir durumunun tespitine yönelik emsal ücret araştırması ve TÜİK verilerinin tespit edilerek müteveffanın asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğinin tespit edilmesi halinde hesap bilirkişisinden Anayasa Mahkemesinin 2019/40-2020/40 E.-K. sayılı 17/07/2020 günlü kararı,

Danıştay 8.D.'nin 2020/5413 sayılı dosyasında ZMMS genel şartlarının bazı maddelerine ilişkin verilen yürütmeyi durdurma kararı sonucu oluşan Yargıtay 17. H.D.nin kararları sonucu TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi kullanılmak sureti ile rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından davacılar vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar yönünden yapılan incelemede; Yukarda açıklanan nedenlerle, yerel mahkemece gelir durumuna yönelik araştırma yapılarak gerektiği takdirde hesap raporu alınarak karar verilmesi gerektiği halde eksik inceleme ile dolayısıyla deliller yeterince toplanmadan karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf taleplerinin, HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kabulüyle, kararın kaldırılarak dosyanın mahalline gönderilmesine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.