Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/1313 K.2024/991

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 09.02.2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına yönelik olarak istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla Dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 02/08/2017 tarihinde ... Sigorta A.Ş. Şirketi tarafından sigortalı, ... Temizlik Hizmet Organizasyon İnş. San. Ve tic. Ltd. Şti. Üzerine kayıtlı, ...

Belediyesi Başkanlığının temizlik işlerinde kullanılan sürücü ... idaresindeki ... plakalı çöp kamyonu ile seyir halinde iken sürücü ... idaresindeki bisiklet ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını, kazanın oluşumunda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, dava tarihinde önce sigorta şirketi yapılan başvuru sonucunda 7.973,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin gerçek zararı karşılamadığını belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla 50,00 TL geçici,

50,00 TL kalıcı iş gücü kaybından dolayı 100,00 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden 18/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 01/10/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; 50,00 TL olan sürekli iş göremezlik tazminat taleplerini 25.913,73 TL 'ye yükselttiklerini beyan etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 28/01/2017-2018 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacı tarafın yapmış olduğu başvuru sonucunda 18/12/2019 tarihinde 7.973,00 TL ödeme yaptıklarını, tarafların kusur oranlarının ve davacının maluliyetinin tespiti için ATK'ndan rapor alınması gerektiğini, geçici iş göremezlik talepleri yönünden müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Belediye Başkanlığı Vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davalı ... Temizlik Hizmet Organizasyon İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ve alt yükleniciler müvekkili kurumdan iş aldıkları dönemlerde, çalıştırdıkları işçilerden dolayı doğan her türlü sorumluluktan, ihale sözleşmeleri ve Borçlar Kanunun hükümleri doğrultusunda aslen sorumlu olduğunu, yasal hükümler ve yargısal kararlar doğrultusunda taşeron firmaların çalıştırmış oldukları işçiler nedeniyle doğan zararlardan müvekkili kurumun sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Temizlik Hizmet Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; görev itirazında bulunarak görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, soruşturma aşamasında alınan kusur raporunda sürücü ...'in asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, raporun yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadan, davacının kaza esnasında kasksız ve korumasız şekilde bisiklet kullanması hususuna değinilmeden düzenlendiğini, bu nedenle raporu kabul etmediklerini, tarafların kusur oranlarının ve davacının maluliyetinin tayini için Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, maddi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne; 25.913,73 TL kalıcı iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden 31/10/2019, diğer davalılar yönünden 02/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne; 6.000,00 TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketi dışındaki davalılardan 02/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili; davalılar kazanın gerçekleşmesinde asli kusurlu olduğu gibi müvekkilinin 9 ay gibi çok uzun bir süre iyileşme tedavisi gördüğünü, bir çok ameliyat geçirdiğini, aynı zamanda kalıcı maluliyeti sebebiyle maluliyet oranında gündelik işlerini yapmakta zorlandığını ve acısının devam ettiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarının dosyadaki tespitlere göre orantısız bir şekilde düşük olduğunun açık olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Karara karşı davalı ... Belediye Başkanlığı vekili; davaya konu kazaya karışan ... plakalı ... marka çöp kamyonunun ... Belediyesi adına kayıtlı olmayıp ... Belediyesinin hizmet alımı nedeniyle sorumluluk alanında iş yaptığını, araç sahibi ... Temizlik ... Ltd. Şirketi olup müvekkili kurumun ne araç işleten ne de çöp kamyonu sürücüsü ile hukuki bir ilişkisinin olmadığını, bu nedenle davanın ...

Belediyesi yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili kurum açısından zamanaşımının dolmuş olması nedeniyle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, yasal hükümler ve yargısal kararlar doğrultusunda taşeron firmaların çalıştırmış oldukları işçiler nedeniyle doğan zararlardan müvekkili kurumun sorumluluğunun bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarının fahiş olup usul ve yasaya aykırı olduğunu,

kusur raporunda davacı bisiklet sürücüsü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47/1-b maddesine göre "Kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçmek" kuralını ihlal ettiğini ayrıca kask gibi koruyucu ekipmanları bulundurmadığından meydana gelen kazada müterafik kusur bulunmakta olup bu nedenle kusur oranının yeniden değerlendirilmesi için İTÜ Trafik Kürsüsü ya da Karayolları Fen Heyeti ya da ...

Trafik İhtisas Dairesi tarafından rapor düzenlenmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 50, 54, 55 ve 56. maddeleri kapsamında, trafik kazasına dayalı açılan maddi-manevi tazminat davasıdır.

İlk derece mahkemesince, maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davacı vekili ile davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin oluşan zarardan sorumlu olmadıkları ve husumete ilişkin istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Davalı ... Belediye Başkanlığı ile diğer davalı şirket arasında davalı Belediye sınırları içinde çöp toplama işlerinin yapılması konusunda bir sözleşme yapıldığı, bu sözleşme kapsamında asıl iş sahibinin davalı belediye başkanlığı olduğu, davalı şirketin çöp toplama sırasında 3. Kişilere vermiş olduğu zararlardan kaynaklı olarak sözleşme kapsamında sorumlu olduğu gibi davalı belediyenin de asıl işveren sıfatı ile söz konusu zarardan davalı şirket ile birlikte sorumlu olduğu davalılar arasındaki rücu iç ilişkinin davacıların tüm zararının karşılanmasından sonra ortaya taraflar arasında görülecek olan rücu davasında değerlendirilebileceğinden davalının kendilerine husumet yöneltilemeyeceğine ilişkin istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin zamanaşımına ilişkin istinaf başvurusunun incelenmesinde;

2918 sayılı KTK.nin 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar." denilmektedir.

Aynı kanunun 109/2. maddesinde ise, "Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda açıklandığı gibi 2918 sayılı yasanın 109/2. maddesi gereğince davacının trafik kazası neticesinde yaralanmış olduğu anlaşılmakla olayda ceza zamanaşımı dikkate alınacaktır. Bu durumda TCK'nun 89 ve 66. maddeleri nazara alındığında 8 yıllık zamanaşımı süresi dikkate alınmalıdır.

Bu açıklamalara göre, kazanın 02/08/2017 tarihinde meydana geldiği, 2918 sayılı yasanın 109/2. maddesi ve 5237 sayılı yasanın 89 ve 66. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde 8 yıllık zamanaşımı süresinin 02/08/2025 tarihinde dolacağı, davanın ise 23/12/2019 tarihinde zamanaşımı süresi dolmadan açılmış olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin kusur durumuna ve müterafik kusura yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Savcılık tarafından alınan 09.12.2017 tarihli kusur raporu, ceza mahkemesi tarafından alınan 13.07.2018 tarihli kusur raporu ve Yerel Mahkeme tarafından alınan 18.06.2020 tarihli bilirkişi raporunun birbiri ile uyumlu olarak düzenlendiği, raporların olayın oluşuna ve denetime elverişli olduğu görülmekle; davalı ... plakalı araç sürücüsü ...'in %70 oranında asli kusurlu olduğu, davacı bisiklet sürücüsü ...'in %30 oranında tali kusurlu olduğuna yönelik kusur durumunun hükme esas alınmasının yerinde olduğu kanaatine varılarak, davacının bisiklet sürücüsü olması ve yaralanmasının bacak ve kalça bölgesinde olması dikkate alınarak müterafik kusur oluşturabilecek yönde bir eyleminin bulunmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.

Davacı vekilinin ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin manevi tazminat miktarına yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Türk Borçlar Kanunu'nun 56/1. maddesi. "Hakim bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir." hükmünde olup.

02/08/2017 tarihinde, sürücü ... idaresindeki ... plakalı araç ile bisiklet sürücüsü davacı ...'in çarpışması sonucunda davacının yaralandığı, kaza sebebiyle davacının %30, davalı sürücünün %70 oranında kusurlu olduğu, davacının kaza sebebiyle bacağında ve kalçasında kırık oluştuğu, ATK 2. İhtisas Kurulu'dan alınan 25.06.2021 tarihli rapora göre davacının maluliyetinin %8 oranında olduğu ve iyileşme süresinin 9 ay olduğu,

Ceza Mahkemesi'nce ve Mahkemesi'nce alınan kusur raporları, tedavi evrakları, maluliyet raporu ve tüm dosya kapsamından anlaşılmış olmakla, tarafların kusur durumu, davacıda meydana gelen yaralanmanın ağırlığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın meydana geldiği tarih, davacının yaşı, paranın satın alma gücü ile manevi tazminatın mahiyeti nazara alınarak,

mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının takdire göre düşük tayin edildiği ve bir miktar arttırılması gerektiği kanaatine varılmakla, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun kabulüne, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

KAMU DÜZENİ YÖNÜNDEN YAPILAN İNCELEMEDE

HMK 26.maddesi hükmüne göre, mahkeme tarafların iddia, savunma ve talepleri ile bağlıdır. Kural olarak mahkemenin talepten fazlasına veya başka bir şeye hükmetmesi olanak dışıdır. Açılan bir davada hakim istenilenden fazlasına veya başka bir şeye hükmedemez. Öğreti ve uygulamada taleple bağlılık olarak adlandırılan bu kural sadece sonuç istem yönünden değil, sonuç istemi oluşturulan her bir alacak kalemi yönünden de uygulanır.

Dava konusu uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde maddi tazminat taleplerinin sadece davalı sigorta şirketine yöneltildiği anlaşılmaktadır.

Islah dilekçesinde maddi tazminatın tüm davalılardan tahsili talep edilmiş ise de dava dilekçesi ile kendisine karşı maddi tazminat davası açılmayan davalılar ..., ... Temizlik Ltd. Şti ve ... Belediye Başkanlığı yönünden ıslah dilekçisi sunulması geçersiz kabul edilerek bu davalılar yönünden ıslahın hiç yapılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekmekle maddi tazminat davasında kurulacak hükmün sadece dava dilekçesi ile kendisine karşı talep yöneltilen sigorta şirketi yönünden kurulması gerekmektedir.

Her ne kadar davacı vekili tarafından bu yönde yapılan yanlışlığın düzeltilmesi amacıyla tashih talepli dilekçe sunulmuş ise de Yerel Mahkemece tashih talebinin reddine karar verildiği görülmekle, söz konusu hatanın kamu düzeni ilkesi gereğince istinaf aşamasında düzeltilmesine karar vermek gerekmiş ve hükmolunan maddi tazminatın davalı sigorta sigorta şirketinden tahsili ile buna yönelik yargılama gideri ve vekalet ücretine dair kısımların düzeltilmesine karar verilmiştir.

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar da dahil edilmek üzere, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

HMK 353/1-b-2 maddesine göre" Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilebileceği düzenlenmiştir. Dosya kapsamına göre yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığı, davacı vekilinin ve davalı ...

Belediye Başkanlığı vekilinin(kamu düzeni gereğince) istinaf başvurusu haklı görülmekle hükmolunan manevi tazminat miktarının arttırılmasına ve maddi tazminat davasının davalı sigorta şirketi yönünden kısmen kabulüne karar verilerek bu yönde yeniden hüküm kurulmak suretiyle HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.