Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/426 K.2022/345

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 22/06/2015 tarihinde Adana - Osmaniye istikametinde davalı ... şirketince sigortalanan araçta yolcu olarak seyahat etmekte iken ... plakalı araç sürücüsünün tek taraflı trafik kazası yapması neticesinde müvekkilinin sağ diz kemiğinin parçalandığını, müvekkilinin diz kemiğinden ameliyat olduğunu, diz kemiğine vida ve platin atıldığını, müvekkilinin geçici ve sürekli iş gücü kaybına ve uzuv zafiyeti kaybına uğradığını,

müvekkilinin kaza sonucu yaralanması sebebiyle Çukurova Üniversitesi Ana Bilim Dalınca düzenlenen ... tarihli sağlık kurulu raporunda müvekkilinin % 14.3 sürekli iş gücü kaybı, 75 gün de geçici iş gücü kaybı olduğunun rapor edildiğini, müvekkilinin geçici ve sürekli iş kaybının daha fazla olduğunu, çalışma gücü kaybında da artış olduğunu, sağ dizinin fonksiyonunu önemli ölçüde yitirdiğini, davalı ... şirketine başvurmaları sonucunda hasar dosyası açıldığını ve sigorta şirketinin 8.750,00 TL ödeme yapmayı teklif ettiğini ancak bu miktarın taraflarınca kabul edilmediğini,

uyuşmazlık konusunda anlaşılabilmesi için arabulucuya başvurulduğunu anlaşma sağlanamadığını belirterek fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL maddi tazminatın davalı ... şirketine başvuru tarihinden bir ay sonrasından itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davanın 6100 sayılı HMK.'nun 114/1-c maddesi delaleti ile 115/2. maddesi gereğince görevsizlik nedeniyle usulden reddine, dosyanın görevli Dörtyol 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili süresi içerisinde verdiği istinaf dilekçesinde; Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun kararının 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanacağını, daha önce açılmış olan davaların davanın açıldığı mahkemede görülmeye devam edileceğini, söz konusu davada görevli mahkemenin İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek usul ve yasaya aykırı görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasında meydana gelen yaralanmadan kaynaklı tazminat istemine ilişkindir. Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerini belirleyen 07.07.2021 gün ve 608 sayılı kararına göre yapılan incelemede;

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kanunî hâkim güvencesi” başlığını taşıyan 37’nci maddesi. “Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.” hükmünü öngörmektedir. Bilimsel çevrelerde ve uygulamada, kanunî hâkim güvencesi, uyuşmazlığı yargılayacak ve çözecek olan mahkemenin o uyuşmazlığın doğmasından önce kanunen belli olması olarak kabul edilmektedir.

1982 tarihli Anayasa’yı kabul eden Danışma Meclisi’nin Anayasa Komisyonu’nun gerekçesinde “…bu suretle davanın olaydan sonra çıkarılacak bir kanunla yaratılan bir mahkeme önüne getirilmesi yasaklanmakta, yani kişiye yahut olaya göre kişiyi yahut olayı göz önünde tutarak mahkeme kurma imkânı ortadan kaldırılmaktadır. Bu ise tarafsız yargı merciinin ilk gereğidir.” denilmektedir (Özbudun, E.: Türk Anayasa Hukuku, Ankara 2005, 8. Baskı, s: 118-119).

Dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte bazen yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 04.04.2019 tarih 2017/11-10 E. 2019/401 K.)

Öte yandan, dava açılmasının usul hukukuna dair sonuçlarından biri de görevli mahkemenin belirli hale gelmesi olup; kural olarak dava tarihinden sonra görev ve yetkiye etki eden değişikliklerin mevcut davalar bakımından önem taşımayacağı anlamına gelmektedir. (Timuçin Muşul, Medeni Usul Hukuku, Savaş Kitabevi Ocak 2012 s. 121 vd.) Bunun doğal sonucu olarak belirtmek gerekir ki, usul kuralları ve bu kapsamda yer alan görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, aksine düzenleme yoksa derhal uygulanacağından, yapılan görev kuralı değişikliklerinin kanunda istisna niteliğinde geçiş hükümlerine yer verilmediği müddetçe eldeki davalara da uygulanması gerekir.

Bunun en temel örneği, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 1. Maddesidir. 6100 sayılı HMK'nun maddesinde “Bu kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri, kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda uygulanmaz” hükmüne yer verilmiştir. Yasakoyucu, bu hüküm ile, yapılan kanun değişikliğinden görülmekte olan davaların görev bakımından etkilenmemesi ve yargılamanın mümkün olan en hızlı şekilde sonuçlandırılmasını amaçlamıştır.

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerini belirleyen 07.07.2021 gün ve 608 sayılı kararına göre Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresi Mersin ili mülki sınırları olarak belirlenmiş ve bu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. İdari işlem niteliğindeki bu karar ile, kararın yürürlüğe girmesinden önce açılmış bulunan derdest davaların da devredilmesine dair özel bir madde hükmü taşımadığı gibi bu değişikliğin de ancak kanunla olabileceği Anayasa'nın gereğidir.

Tüm bu anlatılanlara göre, görevi kanunla belirlenmiş ve davanın açıldığı tarihte de bu görevi sabit hale gelmiş mahkemenin, dosyayı, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07.07.2021 gün ve 608 sayılı derdest davalara uygulanması mümkün bulunmayan yargı çevresinin değiştirilmesine dair kararının dayanak gösterilmesi suretiyle Dörtyol 1. Asliye Hukuk Mahkemesince 11/12/2019 tarihinde açılan davada görevsizlik yönünde hüküm kurulmasında usul ve yasaya uyarlık bulunmadığından davaya bakmakla görevli mahkemenin Dörtyol 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatı ile) olduğu kanaati ile İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesince verilen

görevsizlik kararı yerinde görülmekle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.