Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/1523 K.2025/1844

2- ... 3- ... 4- ... VEKİLİ : Av. ---

DAVALILAR : 1- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ ----

VEKİLLERİ : Av.--- Av. ---- 2- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ VEKİLİ : Av. 3- ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ VEKİLİ : Av. --- 4- ... --

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 11/09/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11/09/2025

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/12/2022 tarih ve 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararına yönelik olarak istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla Dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müteveffa Duygu Bolat'ın 08/12/2019 tarihinde yaya geçidinde karşıdan karşıya geçmek isterken, davalı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan 33 S 0037 plakalı aracın çarpması sonucunda ağır yaralandığı, tedavi gördüğü hastanede 05/01/2020 tarihinde vefat ettiği, kaza nedeniyle Mersin 21. Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılamada alınan bilirkişi raporuna göre sürücünün asli ve tek kusurlu olduğu, diğer davalı ....'nin araç maliki ve adam çalıştıran olarak müteselsilen sorumlu olduğu, olay nedeniyle davalı ...

Sigorta A.Ş.'ye e-posta yoluyla yazılı başvurulduğu, 2020/... Nolu Arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamadığı, aynı görüşmede diğer davalı ...ve işvereni .... ile de anlaşma sağlanamadığı, ayrıca aracın kasko sigortası bulunduğundan davalı ...

Sigorta A.Ş.'ye yazılı olarak başvurulduğu, 2020/85152 Nolu Arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamadığı, anne ve babanın şimdilik 1.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatı ile müvekkillerinin genç yaştaki yakınlarını kaybetmeleri ve derinden etkilenmeleri nedeniyle duydukları acıyı hafifletebilmek adına anne ve baba için 100.000,00'er TL, kardeşler için 50.000,00'er TL manevi tazminatın davalı ...ve işvereni ...Tic. Ltd.

Şti. yönünden olay tarihi, diğer davalılar sigorta ve kasko şirketleri yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müşterek ve müteselsilen tahsili ve ihtiyati tedbir konmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...cevap dilekçesinde özetle; olay günü tüm kurallara uyduğunu, görüş açısının başka araçlarca kapatıldığını, kazayı engelleyemediğini, müteveffanın ailesi ile iletişim kurmaya çalıştığını ancak reddedildiğini, olay nedeniyle tutuklu kaldığını, neticeten hapisle cezalandırıldığını, kararın kesinleşmediğini, kusura ilişkin yeniden rapor alınması gerektiğini, sigorta şirketi tarafından davacılara maddi tazminat ödendiğini, manevi tazminat taleplerinin ise zenginleştirecek nitelikte ve çok yüksek olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunarak dava dilekçesi ekindeki belgelerin tebliğ edilmediğini, müteveffanın ölümü nedeniyle davacılar ... ve ...'a ödeme yapıldığını, davalı şirketin bakiye sorumluluğu bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olacağını, davacıların elde ettikleri gelir ve tazminatların mahsubunun gerektiğini, Trafik Sigortası Genel Şartları uyarınca tazminat hesabında TRH 2010 tablosunun esas alınması gerektiğini,

KTK gereğince yeterli ve gerekli belgelerin eklenmesi suretiyle başvuru olmaması nedeniyle davalı şirketin temerrüdü oluşmadığından dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilebileceğini, müteveffanın gelir durumuna ilişkin somut belge ve delil sunulamaması halinde asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, davalı sigorta şirketinin manevi tazminat taleplerinden sorumlu olmadığını, sigortalının kusur oranının belirlenmesi için ATK Trafik İhtisas Kurulu'ndan rapor alınması gerektiğini, kazaya ilişkin ceza dosyasının celbi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketine başvuru şartının gerçekleşmediğini, davaya ilişkin delillerin tebliğ edilmediğini, araçta kusur olması halinde zararın öncelikle ZMMS'den karşılanacağını, poliçe limitini aşan kısım için kaskoya başvurulabileceğini, zararın tespit edilmesi gerektiğini, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, ceza dosyasında alınan kusur raporunun hukuk hakimini bağlamayacağını, müterafik kusur olması halinde indirim yapılması gerektiğini, SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini,

davalı sigorta şirketin temerrüdü oluşmadığından ancak dava tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini, Yargıtay kararları gereği TRH 2010 hesap tablosuna göre hesaplama yapılabileceğini, yetiştirme giderlerinin mahsubu gerektiğini, manevi tazminat yönünden kaskolu aracın İHMM klozunun 9025'i ile teminat altına alındığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait aracın karıştığı kaza nedeniyle diğer davalı ...hakkında hapis cezasına hükmedildiğini, davanın istinaf aşamasında olduğunu, ceza dosyasında kazadaki diğer araçların pasif kusur durumunun değerlendirilmediğini, kusur yönünden yeniden keşif yapıldıktan sonra ATK Trafik İhtisas Dairesince rapor düzenlenmesi gerektiğini, diğer davalı sigorta şirketince davacı yana ödeme yapıldığını, takdir edilecek manevi tazminatın da bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için yıkım olmaması gerektiğini, diğer davalı ...'ın tutuklu kaldığırı, ayrıca cezalandırıldığını, bu nedenle taraflara bir de manevi tazminat yüklenmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile; davalı ... Sigorta A.Ş.'ye yönelik davanın reddine, davacı anne ... için hesaplanan 137.579,49-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...

Sigorta A.Ş. yönünden 07/05/2020 tarihinden itibaren, diğer davalılar ...ve .... yönünden ise kaza tarihi olan 08/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, davacı baba ... için hesaplanan 67.933,65-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...

Sigorta A.Ş. yönünden 07/05/2020 tarihinden itibaren, diğer davalılar ...ve .... yönünden ise kaza tarihi olan 08/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, davacı ... için takdir edilen 70.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalılar ...ve ....’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... için takdir edilen 70.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalılar ...ve ....’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... için takdir edilen 30.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalılar ...ve ....’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... için takdir edilen 30.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalılar ...ve ....’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacılar vekili; hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğunu ve talepleri doğrultusunda tam kabulüne karar verilmesi gerektiğini, davalı ... A.Ş yönünden de manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini, Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere sigorta sözleşmelerinde bulunan klozlarda belirtildiği karar manevi tazminat tutarında sorumluluğunun bulunduğunu, ...

Sigorta A.Ş.'nin kaza tarihi itibariyle poliçe limiti 390.000 TL olup bakiye teminatın 200.065,97 TL olduğunu, maddi tazminat bakımından hükmedilen tutarın 205.513,14 TL' olduğunu, söz konusu 5.447,17 TL bakımından ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun olup davalı şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi ve müvekkilleri aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş vekili; teminat limiti gözetilmeksizin hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin poliçe sebebiyle sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ölümlü trafik kazasından kaynaklanan maddi (destek) ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı ... Sigorta şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davalı ... Sigorta şirketi vekilinin poliçe limitinin aşıldığı ve davacılar vekilinin poliçe limitini aşan kısım yönünden davalı ... Şirketinin sorumlu olduğuna yönelik istinafların incelenmesinde:

Davalı 33 S 0037 plakalı araç kaza tarihi itibariyle davalı ... Sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olup teminat limiti 390.000 TL'dir.

Aynı aracın davalı ... Sigorta şirketine ZMMS limitinin aşılması halinde geçerli 250.000 TL teminatla İMM sigortası bulunmaktadır.

Bu durumda davacılar öncelikle ZMMS limiti içinde alacağını alacak, limiti aşan kısım için İMM sigortacısına başvuracaktır.

Davalı ... Sigorta şirketi tarafından hak sahibi olan davacılara 07/05/2020 tarihinde 85.226,15 TL ve 104.707,88-TL olmak üzere toplam 189.934,03 ödeme yapılmış olup, bakiye teminat limiti (390.000-189.934,03=) 200.065,97-TL dir.

Mahkemece davacı anne için 137.579,49-TL ve davacı baba için 67.933,65-TL olmak üzere toplam 205.513,14-TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmiş olup bu miktar bakiye teminatın 5.447,17-TL üzerindedir. Başka deyişle davalı ... Sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatların toplamı (205.513,14-TL) poliçe limitinden düşüldüğünde bakiye teminat limiti 200.065,97-TL olup, bakiye poliçe limiti 5.447,17-TL aşılmıştır.

Bu durumda mahkemece anne ve babanın bakiye alacaklarının bakiye teminat limiti ile oranlanarak poliçe limitini aşan kısımların İMM sigortacısı ... şirketinden tahsiline karar verilmesi gerekirken poliçe limiti aşılacak şekilde davalı ... Sigorta aleyhine hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Bunun yanında, mahkemece İMM sigortacısı yönünden davanın reddine karar verilmişse de ZMMS limitini aşan 5.447,17-TL'den İMM sigortacısı ... Sigorta şirketi sorumlu olduğundan, davalı ... Şirketi yönünden davanın reddine karar verilmiş olması ve bu davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmiş olması da hatalı olmuştur. Davacılar vekili ve davalı ... Sigorta vekilinin istinafı yerindedir.

Davacılar vekilinin manevi tazminatın miktarına yönelik istinafının incelenmesinde:

6098 TBK'nın 56/2. maddesi hükmüne göre “Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” Aynı Yasanın 51.maddesinde de “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hakimin takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir etmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)

Somut olayda 08.12.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı UMU Ltd. Şti'nin işleteni, davalı Bünyamin'in sürücüsü olduğu 33 S 0037 plakalı aracın, davacılar Adem ve Hatice'nin kızı ve desteği Duygu Bolat'a çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazasında, davacıların desteği Duygu'nun vefat ettiği, mahkemece alınan kusur raporuna göre trafik kazasının meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu,

buna göre eldeki dosyaya baktığımızda tarafların belirlenen ekonomik sosyal durumları, kusur oranları, kaza ve davanın tarihi, davacıların ve ölenin yaşı, davacıların ölene yakınlıkları, paranın satın alma gücü ve olay tarihi birlikte değerlendirildiğinde hükmolunan manevi tazminatın düşük olduğu, davacıların talep ettiği manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Davacılar vekilinin ... Şti aleyhine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğine yönelik istinafının incelenmesinde:

Davacı vekili davalı ... AŞ'nin İMM sigortacısı olup manevi tazminattan da sorumlu olduğunu ileri sürmüştür.

Davalı ... AŞ davalı 33 S 0037 plakalı aracın İMM sigortacısı olup manevi tazminattan da sorumlu olduğu hususunda bir kuşku bulunmamaktadır. Fakat dava dilekçesinde bu davalıdan yalnızca trafik poliçesinin limitini aşan kısım için maddi tazminat talep edilmiş, manevi tazminat istenmemiştir. Davacılar vekilinin dava dilekçesinde yazılı olmayan bir talebi sonradan ileri sürmesi davanın genişletilmesi niteliğinde olup davalı ... vekili tarafından itirazla karşılanmıştır. Bu sebeple davalı ... Şirketi aleyhine bu davada manevi tazminata hükmedilemez. Davacılar vekilinin bu yöndeki istinafı yerinde değildir.

HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

Yukarıda açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davacılar ve davalı ... Sigorta A.Ş vekillerinin istinaf başvurusunun bu yönüyle kabulü ile, HMK 353/1-b-2. maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.