Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/2359 K.2023/2227

T.C. ADANA BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/... - 2023/2227 T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

.... HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/...

KARAR NO : 2023/2227

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGEADLİYEMAHKEMESİ KARARI

BAŞKAN : ... ... (...)

ÜYE : ... ... (...)

ÜYE : ... ... (...)

KATİP : ... ... (...)

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ

... Asliye Ticaret Mahkemesi

NUMARASI

2015/... Esas, 2022/... Karar

Asıl dosya tarafları;

DAVACI : **** ****

VEKİLLERİ

Av. ... ... - ... Cd. No:.../... ... Av. ... ... ...

DAVALI

... ... Pencere Kapı Aksesuar ve Metal San. Tic. A.Ş. - ... Mah. ... ... Caddesi No:... ... .../ ...

VEKİLLERİ

Av. ... ... ... - ... Av. ... ... - ... Av. ... ... ... - ... Mah ... ... Bul ... Apt No:.../... ... ... ... .../ ... Av. ... ... - ... ... Bulvarı .../...-... ... ... .../ ... Av. ... ... - ... Mah. ... ... Bulvarı ... Apt. No ... ... .../ ... : Av. ... ... ... - ... Av. ... ... -...

İHBAR OLUNAN

1- ... ... -... Mevkıı No:... ... Köyü ... Bucagı .../ ...

VEKİLLERİ

Av. ... ... ... - ... Av. ... ... -...

İHBAR OLUNAN

...- ... ... -numune Mah. 572 . Sok.no:79/... .../ ...

DAVA

İtirazın iptali (haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle)

Birleşen (... Asliye Tic. Mhk.'sinin 2015/... E. 2015/... K. sayılı) dosya tarafları;

DAVACI : **** ****

VEKİLLERİ

Av. ... ... - ... Cd. No:.../... ... Av. ... ... ...

DAVALI

... ... Pencere Kapı Aksesuar ve Metal San. Tic. A.Ş. - ... Mah. ... ... Caddesi No:... ... .../ ...

VEKİLLERİ

Av. ... ... ... - [...] Av. ... ... -... Av. ... ... ... - ... Mah ... ... Bul ... Apt No:.../... ... ... ... .../ ... Av. ... ... - ... ... Bulvarı .../...-... ... ... .../ ... Av. ... ... - ... Mah. ... ... Bulvarı ... Apt. No4/... ... .../ ... : Av. ... ... ... - ... Av. ... ... -...

DAVA

İtirazın iptali (Haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle)

Birleşen (... Asliye Tic. Mhk.'sinin 2020/... E. 2020/... K. sayılı) dosya tarafları;

DAVACI : **** ****

VEKİLLERİ

Av. ... ... - ... Cd. No:.../... ... Av. ... ... ...

DAVALI

... ... Pencere Kapı Aksesuar ve Metal San. Tic. A.Ş. - ... Mah. ... ... Caddesi No:... ... .../ ...

VEKİLLERİ

Av. ... ... ... - ... Av. ... ... -.... Av. ... ... ... - ... Mah ... ... Bul ... Apt No:.../... ... ... ... .../ ... Av. ... ... - ... ... Bulvarı .../...-... ... ... .../ ... Av. ... ... - ... Mah. ... ... Bulvarı ... Apt. No4/... ... .../ ... : Av. ... ... ... -... Av. ... ... - ...

DAVA

İtirazın iptali (Haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle)

KARAR TARİHİ : 23.11.2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ...

... Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/12/2022 tarih ve 2015/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacı vekili asıl davanın dava dilekçesinde özetle; davalı şirket adına kayıtlı ve ... ... sevk ve idaresindeki ... ...plakalı aracın 18/05/2008 tarihinde tek taraflı olarak meydana gelen trafik kazasında ... ... ile ... ...'in vefatına sebebiyet verdiği, kaza tarihinde kazaya karışan aracın ZMMS poliçesinin olmadığının tespit edildiğini, Sigortacılık Kanunun 14. ve **** **** Yönetmeliğinin 16. Maddeleri gereğine bu kazadan dolayı vefat eden ... ... mirasçılarına 102,863,00 TL 24/10/2011 tarihinde ve ... ... mirasçılarına 108.899,00 TL 24/032011 tarihinde T.C. ...

Bankası kanalıyla ödendiği, bu kazadan dolayı vefat edenlerin hastane gideri olarak 5.418,11 TL Sağlık Bakanlığına ödendiği, davacı şirketin ödeme zorunda kaldığı tazminat toplamı 212.180,11 TL olduğunu, davalılar hakkında ... ....

İcra Müdürlüğünün 2011/... esas sayılı dosyası ile müvekkilinin ödemiş olduğu 212.180,11 TL asıl alacağının takip tarihi olan 15/04/2011 tarihine kadar işlemiş ....141,67 TL faizle birlikte toplam 220.321,78 TL'nin tahsili için ilamsız icra takibine gidilmiş ise de davalı şirket hiçbir yasal dayanağı olmadığı halde gerçek dışı beyanlarla itiraz ederek icra takibinin haksız bir şekilde durmasına sebebiyet verdiğini, davalının ... .... İcra Müdürlüğünün 2011/...

Esas sayılı ilamsız icra takibine kötü niyetli olarak yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin devamına esas alınacak üzerinden %40'tan aşağı olamamak üzere icra inkar tazminatı ile talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... E. 2015/...

K. sayılı dosyanın davanın dava dilekçesinde özetle; davalı şirket adına kayıtlı ve ... ... sevk ve idaresindeki ... ...plakalı aracın 18/05/2008 tarihinde tek taraflı olarak meydana gelen trafik kazasında ... ...'in yaralanarak maluliyetine sebebiyet verdiğini, kaza tarihinde kazaya karışan aracın ZMMS Poliçesinin olmadığının tespit edildiğini, Sigortacılık Kanunun 14. Ve **** **** Yönetmeliğinin 16. maddeleri gereğine bu kazadan dolayı malul kalan ... ...'in müvekkili kurum aleyhine ...

44. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/... esas sayılı dosyası ile açmış olduğu tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kabulü ile ....769,83 TL'nin yasal faizi ile müvekkili kurumdan tahsiline karar verildiğini iş bu karara istinaden müvekkili kurum aleyhine başlatılan ...

21. İcra Müdürlüğünün 2014/... esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu ve müvekkili tarafından toplam 48.260,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin 5684 sayılı Sigortacılık yasası ile **** **** Yönetmeliğine göre rücuen tahsili hakkı tanınmış olduğundan ... ....

İcra Müdürlüğünün 2014/... esas sayılı dosyası ile söz konusu alacağın tahsili için davalı aleyhine icra takibi başlattıklarını, davalının haksız ve gerçeğe aykırı itirazı üzerine takibin durduğunu, davalı yanın ayni kazadan dolayı davalı şirket hakkında açılan ... .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/... esas (... Ticaret Mahkemesinin 2015/... esas) sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında da ileri sürüldüğünü beyan ederek davanın kabulü ile davalının ... ....

İcra Müdürlüğünün 2014/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... E. 2020/... K. sayılı dosyanın davanın dava dilekçesinde özetle.

18/05/2010 tarihinde davalı adına kayıtlı ve ... ... sevk ve idaresindeki ... ...plaka sayılı aracı ile sebebiyet verdiği tek taraflı trafik katasında ... ... ve ... ...'in ölümüyle sonuçlanan kazanın meydana geldiği, tanzim edilen aktüerya raporlarına göre vefat eden ... ... mirasçısı ... ...'e 26.871,10 TL ve ... ...'in mirasçısı olan ... ...'e 25.505,00TL olmak üzere toplamda 52.360,00TL tazminat ödendiğini, kazaya sebebiyet veren aracın yasa gereğince yaptırması gereken Z.

Mali Mesuliyet Sigorta poliçesini yaptırmaması sebebiyle TTK ve **** **** yönetmeliğinin 14/16 maddelerine istinaden ödemek zorunda kaldıkları toplam 52.376,00 tazminat ile takip tarihine kadar işlemiş 103,32 TL faizle birlikte toplam 52.479,32 TL'nin rucuen tahsili için davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2019/...

Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişilmiş ise de davalının bu takibe hiçbir yasal dayanak göstermeden haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz ettiğini, ve hakkındaki takibin durdurulmasına sebebiyet verdiğini, davalının yersiz ve mesnetsiz itirazının iptali davasının açılmasından önce yasa gereğince arabuluculuk bürosuna başvuruda bulunulduğunu, iş bu davanın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/...

Esas sayılı dosyası ile fiili ve hukuki irtibat ve dava ekonomisi bakımından tensiben birleştirilmesine karar verilmesini, davalının ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra takibine kötü niyetli olarak yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin devamına, esas alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili asıl dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığı, davanın yetki yönünden reddi gerektiğini, davanın itirazın iptali davası olduğunu, rucuen tazmin istemli olduğu, müvekkili firmanın merkezinin ... olmakla ... mahkeme ve icra dairelerinin yetkili olduğu,

takibin yetkisiz İcra Müdürlüğünde başlatıldığını, davanın da yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkilinin olayda üçüncü şahıs durumda olduğunu, ... ...plakalı aracın trafik sicil kaydında her ne kadar maliki ise de aracın işleteni olmadığını, araç işleteninin kiracı sıfatı ile ... ... olduğunu, davanın görev yönünden reddine, husumet yönünden reddine, davacıların tüm taleplerinin haksız ve mesnetsiz olmakla davanın esastan reddine, davanın kazaya karışan aracın işleteni olan ... ...'e ve kazada ölen ... ..., ... ... ve ... ... mirasçılarının açmış oldukları ... ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/... Esas sayılı davanın davanın bağlantı nedeniyle birleştirilmesine, davacının ödeme yapmakla ve davasının açmakta basiretli davranmamış olduğunu, takibin haksız ve kötü niyetli olduğunu, uğranan zarar ve ziyan karşılığı %40 dan az olmamak üzere lehlerine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve ücret vekaleten karşı yana yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... E. 2015/... K. sayılı dosyasına sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davaya konu kazaya karışan aracı kiraladığını, bu nedenle müvekkilinin meydana gelen kazada yaralanan kişileri davacı tarafından ödenen tazminatlar nedeniyle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, bu hususun asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... esas sayılı dosyada da savunulduğunu beyan ederek davanın Ticaret Mahkemesinin 2015/... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, asıl davanın ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar verildiği görüldü.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı asıl ve birleşen dosyalar davacı vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; kararın usulden reddi gerekirken esastan reddine karar verilmiş olmasının kaldırma sebebi olduğunu, davalı şirketin kazaya sebebiyet veren aracın uzun süreli olarak ... ...'a kiralandığına dair kiraladığını beyan ederek kira mukavelesini ibraz etmiş ve davanın usulden reddini talep etmiş ise de yasaya ve Yargıtay kararlarına göre kiraya verilen veya rehin edilen aracın kira veya rehin süresince malik tarafından değerin korunması için ZMMS'nin yaptırılması mecburiyetinin olduğunu, kiralayanın ZMMS yaptırmamasının kendisinin hatası olduğunu,

kiralayanın bu sigortanın yapılıp yapılmadığını kontrol mecburiyetinin bulunmadığını ayrıca bu kiralama işlemini tescil ettirmesi gerekenin kiralayan / davalı şirket olduğunu ve bu tescil işleminin davalı tarafından yapılmadığına göre taraflar arasında akdedilen kiralama sözleşmesinin .... şahısları bağlar bir tarafının bulunmadığını, gerek asıl dava ve gerekse birleşen davalarda ihbar edilenlerin hiçbirisinin davalı şirkettin araç kiralaması hususunda beyanları olmadığını bildirerek kararın kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Karara karşı asıl ve birleşen dosyallar davalı vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; davanın esastan reddine karar verilmiş ise de lehlerine vekalet ücreti takdiri hususunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olduğunu, bu nedenle asıl ve birleşen davalardan ayrı ayrı olmak üzere lehlerine vekalet ücretine takdir hükmedilmesinin gerektiğini beyan ederek kararın bu yönüyle kaldırılması ve talepleri doğrultusunda yeniden hüküm kurulmasını talep etmiştir. Asıl ve birleşen dosyalar davalı vekilinin ....09.2023 tarihli dilekçesi ile istinaf taleplerinden vazgeçtiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali (trafik kazası nedeniyle rücuen tazminat) davasıdır.

İlk derece mahkemesince, asıl ve birleşen davalar yönünden, davaların ayrı ayrı reddine karar verildiği görüldü.

Kararı, asıl ve birleşen dosya davacı vekili ve asıl ve birleşen dosya davalı vekili istinaf etmiştir.

Asıl ve birleşen dosya davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Somut olayda, ... ...plakalı aracın konu edildiği kira sözleşmesi incelendiğinde sözleşmenin 07/04/2010- 07/04/2012 tarihleri arasında ... yıllık olduğu taraflarının davalı ... ... Pencere Kapı Aksesuarları ve Metal Sanayi Tic. A.Ş ile dava dışı ihbar olunan ... ... olduğu tespit edilmiştir.Kazaya karışan ... ...plakalı aracın kayıt maliki ... ... Pencere Kapı Aksesuarları ve Metal Sanayi Tic. A.Ş'nin dava dışı ... ... ile ... yıllık kira sözleşmesi akdettiği sabittir.

Uyuşmazlık, kira sözleşmesinin .... kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanmanin kim tarafından gerçekleştirildiği noktasında toplanmaktadır.

Dosyada mevcut ... ...plakalı aracın konu edildiği kira sözleşmesinin ... yıllık olup uzun süreli kira sözleşmesi niteliğini taşıdığı, dava dışı ... ...'in madencilik alanında faaliyet gösterir şirket ortağı olup mütevveffaların maden işçisi oldukları gözönüne alındığında davalı ... ... Pencere Kapı Aksesuarları ve Metal Sanayi Tic.

A.Ş'nin artık araç üzerindeki fiili hakimiyetin kalmadığının ve bu sebeple ekonomik yönden de bu şirketin araçtan yararlanma olanağının kalktığının kabul edilmesi gerekir. Keza aynı kaza nedene ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi 09/05/2017 tarih, 2015/... esas ve 2017/... karar sayılı ilamının, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2020/... esas ve 2021/... karar sayılı ilamı ile temyizen incelenerek onandığı ve davalı ... ... Pencere Kapı Aksesuarları ve Metal Sanayi Tic.

A.Ş'ye karşı açılan maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden, davalının pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği dikkate alındığında; aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip araç kayıt maliki olan davalı ... ... Pencere Kapı Aksesuarları ve Metal Sanayi Tic. A.Ş'nin sorumlu tutulmaması gerekir.

Tüm dosya kapsamı dikkate alındğında davalı ... ... Pencere Kapı Aksesuarları ve Metal San. Tic.

Anonim şirketi her ne kadar aracın kayıt maliki ise de yukarıda ayrıntılı açıklanan gerekçelerle işleten sıfatını, uzun süreli kira sözleşmesi ile aracı kiralayana devrettiğinden hakkındaki davanın, gerekçe kısımda açıkça belirtiliği üzere pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi yerinde görülmekle, davacı vekilinin istinaf başvurusu haksız bulunmuştur.

Asıl ve birleşen dosyalar davalı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde; Asıl ve birleşen dosyalar davalı vekilinin ....09.2023 tarihli dilekçesi ile istinaf taleplerinden feragat ettiği görülmüştür.

6100 sayılı HMK'nın 349/.... maddesi; "Başvuru yapıldıktan sonra feragat edilir ise, dosya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmez ve kararı veren mahkemece başvurunun reddine karar verilir. Dosya, Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ve henüz karara bağlanmamış ise başvuru feragat nedeni ile reddolunur." şeklindedir.

Buna göre; dosyaya baktığımızda davalı vekili tarafından yapılan istinaf nedeni ile dosya Dairemize gelerek 2023/... Esas sırasına kaydı yapılmış ise de; davalı vekilinin sunmuş olduğu dilekçe ile istinaftan feragat etmiş olduğu görülmekle istinaf talebinin HMK 349/.... maddesi gereğince feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

İlk Derece Mahkemesince açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin taktirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, ilk derece mahkemesince davanın yazılı şekilde karar verilmiş olmasında, usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun ise HMK 349/.... maddesi gereğince feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.