Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1460 K.2026/983

2-... 3-... 4-... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 1- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2- ... DAVALI : 3- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 4- ... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)

KARAR TARİHİ : 30/03/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 30/03/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın sahibinin ... olduğunu, ...'nin bu aracı sigortalayan sigorta şirketi olduğunu, sigorta poliçe numarasının ... olduğunu, ... plakalı aracın sahibinin ... olduğunu, ... 'nin de iş bu aracı sigortalayan sigorta şirketi olduğunu, sigorta poliçe numarasının ... olduğunu, ... plakalı aracın ...'nin sevk ve idaresinde iken ...'ın sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç ile çarpıştıklarını, trafik kazası sonunda ...'nin öldüğünü, ...'nin ...'nin eşi olduğunu, yani ...'nin kaza sonucu eşini kaybettiğini, ..., ... ve ...'nin ...'nin çocukları olduğunu,

kaza sonucu babalarını kaybettiklerini, Kaza sonrası ... kocasını kaybettiği için, ..., ... ve ...'nin de babalarını kaybettiği için madden ve manen yıkıldıklarını, bu nedenlerle ... yönünden, davalılar ... ve ...'in müştekeren ve müteselsilen 200.000TL manevi tazminat ödemesine, iş bu tazminata ... tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödenmesine,

fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile davalıların müştereken ve müteselsilen şimdilik 5.000 TL maddi tazminata kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, ... yönünden davalılar ... ve ...'in müştekeren ve müteselsilen 100.000TL manevi tazminat ödemesine, iş bu tazminata ... tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödenmesine,

fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile davalıların müştereken ve müteselsilen şimdilik 5.000 TL maddi tazminata kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, ... yönünden davalılar ... ve ...'in müştekeren ve müteselsilen 100.000TL manevi tazminat ödemesine, iş bu tazminata ... tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödenmesine,

fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile davalıların müştereken ve müteselsilen şimdilik 5.000 TL maddi tazminata kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, ... yönünden davalılar ... ve ...'in müştekeren ve müteselsilen 100.000TL manevi tazminat ödemesine, iş bu tazminata ... tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödenmesine, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile davalıların müştereken ve müteselsilen şimdilik 5.000 TL maddi tazminata kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili şirket merkezinin İstanbul olduğunu, yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatı talep eden davacıların talep hakkının bulunmadığını, araç ...'nin kendi kusurundan ölümü neticesinde destek görenlerin destekten yoksun kalma tazminatına hak kazanamayacağını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu, uyuşmazlığa konu kazada müteveffanın müterafik kusuru bulunması nedeniyle tazminattan indirim yapılmasını, davacıların faiz taleplerinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin aracını sağ şerit üzerinden konumun hız sınırı kurallarına uygun olarak sevk ettiğini, davacı müteveffanın ise sol şerit üzerinden aracını konumlandırarak devam ederken sağını kontrol etmeden sağ şeride aniden çıktığını, müvekkilinin sevk ve idaresindeki aracın kendi aracına çarpmasına sebebiyet verdiğini, müteveffanın kamyonetinin yol dışına savrularak takla attığını, müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkili yönünden talep edilen maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; ... plakalı aracın mülkiyetinde olduğunu, kendisinin bir sorumluluğunun bulunmadığını, müteveffa ...'nin kazada kusurlu olduğunu, pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN ... TARİHLİ KARARI: Davacılarının desteği ...'nin % 100 oranında kusurlu olarak sebebiyet verdiği kaza sonucunda vefat etmesi nedeniyle tazminat talebinde bulunmuşsa da, müteveffa kendi kusuruyla kazaya ve ölüme sebebiyet verdiğinden kusuruna denk gelen tazminat talebinin poliçe teminatı dışında olduğundan, kimse kendi kusuruna dayanarak hak ileri süremeyeceği dikkate alındığında davacıların davalılardan yansıma yoluyla maddi ve manevi tazminat talebinde bulunamayacağı kanaatiyle davacıların tüm talepleri yönünden davasının reddine karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacılar vekili.

Meydana gelen kazanın davalı tarafın kusuru nedeniyle oluştuğunu, trafik sigortası işletenler arasındaki kusur dağılımını dikkate almadan zararı karşılamak zorunda olduğunu, murisin ister kendi kusuru ister bir başkasının kusuru ile olsun ölmüş olmasının destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarar doğurduğunu ve bu zararın gerek kanun gerekse de poliçe kapsamıyla teminat dışı bırakılmış olduğunu, desteklerin kusurunun olmasının etkili bir unsur olarak kabul edilemeyeceğini ve destekten yoksunluk zararından kaynaklanan hakkın sigortacıdan talep edilmesinin olanaklı olduğunu,

trafik sigortacılarını işletenlerin arasında kusur dağılımını dikkate almadan zararı karşılamak zorunda olduklarını, kazaya etki edebilecek nedenler ve benzeri hususların yalnızca dosyada bulunan trafik polisi bilirkişi tarafından değerlendirilebilmesinin mümkün olmadığını, teknik eğitim almamış, mühendislik eğitimi almamış birinin trafik kazalarında bilirkişi olmasının mümkün olmadığını, teknik üniversite trafik kürsülerinden seçilecek veya Adli Tıp Kurumu bilirkişilerinden rapor alınmasının doğru olacağını, öncelikle yeterli ve kabul edilmiş bilirkişilerden kusur raporu alınmasını,

bu rapor alındıktan sonra tazminat bilirkişisinden rapor alınmasından sonra davalarının kabulüne karar verilmesinin gerektiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep ettikleri anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalan davacıların maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın reddine karar verilmiş, karar davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacılar vekilinin kusur oranlarına yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Olay tarihli kaza tespit tutanağı incelendiğinde, kazanın oluşumunda ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'nin 2918 sayılı KTK'nun 46/2C maddesindeki "aksine bir işaret bulunmadıkça trafiği aksatacak veya tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirmemek" kuralını ihlal ettiğinden kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'in kural ihlalinin bulunmadığı belirtilmiştir.

... Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma dosyasında alınan ... tarihli kusur raporunda, kazanın oluşumunda ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'nin ASLİ kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'in kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir. Yapılan itiraz neticesinde aynı dosyada bu defa ... Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan ... tarihli raporda, Sürücü (müteveffa) ...'nin ASLİ kusurlu olduğu, sürücü ...'in kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir.

Mahkemece alınan ... tarihli bilirkişi raporunda, ...

Plakalı Kamyonet Sürücüsü ...'nin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 46/2c maddesi ile bağlı yönetmeliğin 94/1c maddesinde belirtilen “Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmek,” ve yine aynı kanunun 52/b maddesi "hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğini görüş, yol hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak" kurallarını ihlal ettiği, sevk ve idare ettiği kamyoneti ile ... yolunu takiben ... istikametinden gelip ... şehir merkezi istikametine sol şeritte seyrettiği sırada ...

Petrol İstasyonu önlerine geldiğinde sağ yanlarında bulunan trafik akımını kontrol etmeden/dikkate almadan sağ şeride doğru şerit değiştirerek kendisi ile aynı istikamette sağ şerit üzerinde seyreden ... idaresindeki ... plakalı otomobilin sağ ön yan kısımlarına kendi aracının sağ arka teker kısımları ile çarpması neticesi kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği, kamera kayıtları izlendiğinde çarpışma esnasında aracının ön kısımlarının havaya kalkarak yoldan çıkıp taklalar atarak narenciye bahçesine doğru savrulduğunun ve toz bulutlarının yükseldiğinin görüldüğü,

kamera kayıtlarına göre sürücü ...” nin hızını yol ve trafik durumunun, gerektirdiği şartlara uydurmadığı, mahal hız sınırlarının Üzerinde araç sürdüğünün değerlendirildiği, seyrettiği yolda şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların varlığını dikkate almadığı, karayollarında seyir halinde iken şerit değiştirecek sürücülerin manevraları sırasında ön, arka ve yanlarda bulunan trafik durumu iç ve yan aynalardan ve gerekirse başını çevirip bakmalar ile kontrol etmeleri, dikkatli davranmaları 2918 sayılı yasa gereği olduğu,

ancak sürücü ...” nin bu hususu dikkate almayarak diğer aracın varlığına rağmen kontrolsüz şekilde sağa manevra yapması ile sebebiyet verdiği kazanın oluşumunda % 100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil Sürücüsü ...'in ... yolunu takiben ... istikametinden gelip ... şehir merkezi istikametine sağ şeritte seyri sırasında ...

Petrol önlerine geldiğinde sol şeritten kontrolsüz şekilde sağa şerit değiştiren ... plakalı kamyonetin sağ arka teker kısımlarının kendi aracının sol ön yan kısımlarına çarparak yol dışına çıkıp takla atmaları ile sonuçlanan kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir.

Mahkemece aldırılan raporun dosya kapsamına ve olayın oluşuna uygun olduğu gibi kaza tespit tutanağı ve ceza dosyasında alınan rapor ile ve ATK'dan alınan raporla da uyumlu olduğu, aralarında çelişki bulunmadığı anlaşıldığından davacılar vekilinin kusur oranına ilişkin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir. Davacılar vekilinin müteveffa tam kusurlu da olsa davacıların tazminata hak kazanacağına yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Davacılar vekilince; davacıların ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtığı, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacıya yansıtılamayacağı, dolayısıyla araç sürücüsünün kusurlu olması hâlinde, desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacıların zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı sigorta şirketlerinin sorumlu olduğu ileri sürülmüş ise de;

... tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” Şeklinde düzenlenmiştir.

Kapsama giren teminat türlerinin tanımlandığı A.5. maddesinin (ç) bendinde ise Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı “Üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek tazminattır.” Şeklinde ifade edilmiştir.

Genel Şartlar A.6. maddesinin (c) bendinde “İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri” ve (d) bendinde “Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri” Zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatının dışında kalan hallerden sayılmıştır.

Dava konusu trafik kazası Yeni Genel Şartlardan sonra; ... tarihinde yaşanmış olup müteveffanın kazanın oluşumunda % 100 kusurlu olduğu anlaşılmakla davanın reddine dair kurulan hüküm yerinde görülmüş, davacılar vekilinin bu yönlü istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

İlk Derece Mahkemesince açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin taktirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davanın reddine karar verilmiş olmasında, usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı anlaşılmakla, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.