Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/3124 K.2024/3144

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/10/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili ... ilçesi sınırlarında 01/11/2023 tarihi saat 10:57'de davalı sürücü ... idaresindeki, diğer davalı ...

Yol Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ait ... plakalı kamyon sürücü ... idaresindeki müvekkiline ait ... plakalı otomobilin sol ön kısmıyla çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 01/11/2023 tarihli trafik kaza tespit tutanağında kazanın oluşumunda ... plakalı kamyon sürücüsü ...'in tamamen kusurlu bulunduğu,

... plakalı otomobil sürücüsü ...'in ise kazada herhangi bir kural ihlalinin olmadığı görüş ve kanaatine varıldığını, kaza tarihi ve saatinde davalı araç sahibi şirketin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının bulunmadığını, daha sonra arttırılmak üzere belirsiz alacak davası (HMK m. 107) olarak şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının bulunduğunu, davacının, aracında meydana gelen hasara binaen gerçekleşen değer kaybının tahsili talebi ile işbu davayı açtığını ancak ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı bulunan davacıya 78.506,88 TL tazminat ödemesi yapıldığını, söz konusu yapılan ödeme ile ilgili dekont ve belgelerin ... Sigorta A.Ş.' nden celbini talep ettiğini, sigorta şirketi tarafından davacıya yapılan tazminat ödemesi nihayetinde sigorta şirketine ulaştığı, 62.806,00TL üzerinden sulh olunmuş ve ... Sigorta A.Ş. Vekili Av. ...'na tarafımızdan ... Hasar Numaralı dosya için 62.806,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, davacının açmış bulunduğu işbu davada davacının hukuki yararı bulunmadığını bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece davanın 6325 sayılı kanunun 18/A-2 son cümlesi ile TTK'nun 5/A maddesi hükümleri ve HMK 114 ile 115/2 maddelerine göre dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; Sadece usule ilişkin bir karar verildiğini, tarafların maddi hukuka ilişkin iddia ve savunmaları hakkında herhangi bir karar verilmediğini, dolayısıyla taraflardan birinin haksızlığında söz edilmesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 14. fıkrasının uygulanmasının mümkün kabul edilmemesi gerektiğini belirterek usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili istinaf etmiştir.

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Davacı vekili tarafından ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında; 01.11.2023 tarihinde gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazasında davalı sürücü ... idaresindeki, diğer davalı ... Yol Asfaltlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ait ... plakalı kamyonun müvekkiline ait ... plakalı otomobile çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda ... plakalı kamyon sürücüsü ...'in tam kusurlu olduğunu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'in ise kazada herhangi bir kural ihlalinin olmadığını ileri sürerek müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 26/02/2024 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasında görevsizlik kararı verilerek dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Karar istinaf edilmeksizin 03.04.2024 tarihinde kesinleşmiş ve davacı vekilinin süresi içinde 04.04.2024 tarihli talep dilekçesi doğrultusunda dosya görevli ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilerek mahkemenin ... Esasına kaydedilmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde 06.10.2024 tarihinde "davacının ilk dava tarihi öncesinde zorunlu arabulucuya başvurmadığı, ... Asliye Hukuk mahkemesinin görevsizlik kararı sonrası arabulucuya başvurmuşsa da davanın açıldığı tarihi itibariyle dava şartı bulunmadığı" gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Ancak Davacı vekilinin ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verilmesi üzerine 01.03.2024 tarihinde arabulucuya başvurduğu görülmüştür. Davacı vekili ilk olarak davayı, -zorunlu arabuluculuk şartı bulunmayan- asliye hukuk mahkemesinde açmış ancak mahkemenin görevsizlik kararı sonrası dava ticaret mahkemesinde görüleceğinden ve ticaret mahkemesinde arabulucuya başvuru dava şartı olduğundan, dosya görevli mahkemeye gönderilmeden bu yöndeki dava şartını ikmal etmiştir. Bu durumda ilk derece mahkemesince, arabuluculuk başvurusunun dava şartı olmadığı asliye hukuk mahkemesinde açılan dava tarihine göre değerlendirme yapılmış olması hatalı olmuştur.

Nitekim emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 27/09/2022 tarihli, 2022/4240 E. ve 2022/6367 K. sayılı kararında;

"...Dava şartları, 6100 sayılı HMK.nun 115/1 maddesinde dava şartlarının mevcut olup olmadığı hususunun yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiğilinden araştırılması gerektiği belirtilmiş, anılan kanunun 114. maddesinin 1. fıkrasında dava şartları sayılmış, aynı yasa maddesinin 2. fıkrasında ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi ile getirilen düzenlemede, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması bir dava şartı olarak kabul edilmiştir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesine göre, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde, mahkemece davacıya son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunması aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Yine mahkemece gönderilen ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi, ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Dava açılmadan önce arabulucuya hiç başvurulmamış olması dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddini gerektiren bir husus olup, arabulucuya başvurulmuş olmakla birlikte anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin mahkemece verilen kesin süre içerisinde sunulmamış olması ise davanın usulden reddi yaptırımına bağlanmıştır.

İş bu davada, yukarıdaki kanuni düzenlemeler doğrultusunda davacı tarafından verilen görevsizlik kararı kesinleşmeden arabulucuya başvurulduğu ve son tutanagın bir örneğinin görevli asliye ticaret mahkemesinde davanın açıldığı tarih olan 28.2.2022 tarihinden önce dosyaya sunulduğu anlaşılmakla, mahkemece, dosyaya sunulu bu tutanağın ilk dava açılmasından önce sunulmadığı gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğundan reddine dair verilen karar usul veyasaya aykırı olup, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olduğundan somut davaya ilişkin yerinde bulunan kanun yararına temyiz itirazlarının kabulü ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." denilmiştir.

Somut olayda; davanın 03.02.2024 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, mahkemece 26.02.2024 tarihli kararla ticaret mahkemesinin görevli olduğunu belirterek görevsizlik kararı verildiği, görevsizlik kararı üzerine 01.03.2024 tarihinde arabulucuya başvurulduğu ve görüşme yapılamadan anlaşamamaya dair 08.03.2024 tarihinde tutanak düzenlendiği, verilen görevsizlik kararının 03.04.2024 tarihinde kesinleştiği ve görevli mahkeme olan .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasında 16.10.2024 tarihinde, açılan davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği, davacı vekilinin ... Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı kesinleşmeden arabulucuya başvurduğu ve anlaşamamaya dair 08.03.2024 tarihli tutanağı mahkemeye sunduğu anlaşılmış olup mahkemece yargılamaya devam edilerek esasa ilişkin bir karar verilmesi gerektiği halde anılan şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Bu nedenle davacı vekilinin istinafı yerindedir.

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, davacı vekilinin ... Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı kesinleşmeden arabulucuya başvurduğu ve anlaşamamaya dair 08.03.2024 tarihli tutanağı mahkemeye sunduğu anlaşılmış olup mahkemece yargılamaya devam edilerek esasa ilişkin bir karar verilmesi gerektiği halde eksik inceleme neticesinde karar verilmesi hatalı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanunun 353/1-a.6 maddesi uyarınca kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.