Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/41 K.2025/2896

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesinin 14.09.2023 tarih ve 2022/... Esas, 2023/... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 15.11.2021 tarihinde ... İnşaat Proje Taahhüt San.Tic.Ltd.Şti’nin mülkiyetinde bulunan ve sürücüsü tespit edilemeyen ...plaka sayılı aracın, müvekkilİ ...

Limited Şirketi’nin mülkiyetinde bulunan ve sürücüsünün ... olduğu ... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı araca Hatay/İskenderun Akçay Mevkii’nde bulunan E-91 Karayolu Umut Kavşağı Trafik ışıklarında çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, çarpmanın etkisiyle müvekkili şirkete ait ... plaka sayılı araçta maddi hasar meydana geldiğini, İş bu maddi hasarlı trafik kazası dolayısıyla trafik kazası tespit tutanağı düzenlendiğini, ancak ...plaka sayılı araç sürücüsü kaza mahallini terk etmiş olduğundan dolayı kusur dağılımı yapılamadığını,

... ile ... plaka sayılı araç sürücülerinin beyanına göre ...plaka sayılı araç sürücüsü ışık ihlali yapmak suretiyle kazanın oluşumuna sebebiyet vermiş olup kazanın meydana gelmesinde tamamen asli kusurlu olduğunu, kazadan dolayı müvekkili şirkete ait ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar ve değer kaybının hesabının yapılması amacıyla Hatay 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2022/...

D.İş sayılı dosyasında delil tespiti yaptırdıklarını ve alınan bilirkişi raporuna göre meydana gelen kazadan dolayı ... Plaka sayılı araçta 20.707,25 TL hasar bedeli ile 10.000,00-TL değer kaybı bedeli oluştuğunun tespit edildiğini, bu nedenlerle ... plaka sayılı araçta kaza nedeniyle oluşan 20.707,25 TL hasar onarım bedeli ile 10.000,00 TL değer kaybı bedelinin taraflarına ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... sigorta vekili cevap diekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, kusur tespiti yapılamadığını, sırf davacı yanın beyanı ile sigortalı aracın kazaya karıştığının kabul edilemeyeceğini, somut delil olmaksızın işin esasına geçilmesinin hukuka uygun olmadığını, bu nedenlerle davacı yan hak sahibi olduğunu somut deliller ile ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; 20.707,25 TL onarım bedeli ve 10.000,00 TL değer kaybı tazminatından oluşan toplam 30.707,25 TL'nin davalı ... İnşaat Proje Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden kaza tarihi olan 15/11/2021; davalı sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 12/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde; davanın kabul edilmiş olması sebebi ile dava değeri nazara alınarak taraflarına 9.200,00 TL maktu vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca delil tespiti masraflarının yargılama giderlerinden sayılarak buna ilişkin ıslah dilekçesinde belirtilen taleplerinin reddedilmesi sonucunda karşı tarafa vekalet ücreti takdir edilmesinin de hatalı olduğunu belirterek kararın bu yönü ile kaldırılmasını talep etmiştir.

Karara karşı davalı ...

Sigorta A.Ş vekili istinaf dilekçesinde; kazanın davacı tarafın anlattığı şekilde olduğunun başvuran tarafından somut veriler ile ispat edilmediğini, sadece davacı tarafa ait araç sürücüsünün beyanına dayalı olarak tutulan tutanağın somut olayı ispata yeterli olmadığını, mahkemece alınan bilirkişi raporunda kusur tespitinin hatalı olduğunu, dosya içeriğinden hangi parçaların onarıldığı, hangi parçaların değiştirildiğinin tespit edilmediği gibi hasarlı olduğu iddia edilen parçaların kaza ile bağlantısı olup olmadığı,

kazadan önce orijinal olup olmadığının belli olmadığını, davacı tarafından aracın onarım yapılmadan önce zarar giderilmesi maksadı ile ihbarda bulunulmadığını, davacı taraf ticari işletme olup mal varlığındaki azalmanın ticari defterlere gider olarak işlediğini, bu nedenle gerçek zararın tespiti için davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini, davacı tarafından aracın onarımı için yapılan işlemler ve onarım için ödemiş olduğu ücretin somut olarak ispat edilmesi gerekirken bunun ispatının yapılmadığını,

Yargıtay kararları gereği fatura dosyasına sunulmadan yedek parça ve işçilik ücretinin KDV'sinden müvekkili şirketin sorumlu olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile araçta meydana gelen hasar bedeli değer kaybının tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı sigorta şirketinin kusur durumuna ve sigortalı sürücünün kazaya karışmış olduğuna dair istinaf başvurusunun değerlendirmesinde;

Davalı vekili her ne kadar sigortalı aracın kaza anında olay yerinde olduğuna ilişkin olarak herhangi bir delil bulunmadığını, bu nedenle ispatlanamayan davanın reddi gerektiğini belirtmiş ise de, olay sonrasında görevli polis memurları tarafından düzenlenen aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan kaza tespit tutanağı incelendiğinde, dosyamız davacısı şirkete ait olan aracın kaza mahallinde önünden geçmekte olan bir tır ve buna bağlı römorkun sürtmesinden kaynaklı olarak maddi hasara uğradığı belirlenmiştir.

Mahkemesince kusur durumunun tespiti bakımından mahallinde keşif yapılmış ve keşif sırasında kazaya karışan araç sürücüleri tanık olarak dinlenmiştir. Tanıklar beyanlarında kendilerinin kırmızı ışıkta beklediklerini, bu sırada kazaya karışan tırın önlerinden dönüş yapmak isterken davacı şirkete ait araca çarpmak sureti ile hasar verdiğini beyan etmişlerdir.

Şu halde, kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağı ile tanık beyanlarının birbiri ile uyumlu olduğu, kazanın sigortalı araç sürücüsünü hatalı bir şekilde aracın büyüklük ve genişliğini dikkate almaksızın sola dönüş yapmak istediği sırada ışıkta beklemekte olan davacıya ait araca çarpmak sureti ile hasar verdiği, dolayısıyla kazanın oluşumunda davalı sigortalı aracın tam kusurlu olduğu anlaşıldığından buna ilişkin istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.

Davalı sigorta şirketinin onarım bedeline ve KDV'den sorumlu olmadığına yönelik istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/...

Karar sayılı kararında ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/...karar sayılı kararında vurgulandığı gibi Davalı Sigorta şirketi tarafından yapılan tazminat ödemeleri zararın karşılanmasına yönelik olduğundan ve zararın telafisi (sigortalının durumunun riskin gerçekleşmesinden önceki duruma geri getirilebilmesi) için satın alınan mal ve hizmetler ile yapılan diğer giderler Katma Değer Vergisine tabi olduğundan, sigortalı veya tazminat talep eden diğer kişilerin katma değer vergisi mükellefi olup olmadıklarına (dolayısıyla yansıtma faturası düzenleyerek,

zararın telafisi için yapılan harcamaların KDV hariç kısmını sigorta şirketinden talep edebilecek ve ödenen KDV tutarını kendi ödeyecekleri KDV’den mahsup edebilecek durumda olup olmadıklarına) bakılmaksızın, katma değer vergisi dâhil toplam zarar dikkate alınarak tazminatın ödenmesi gerekmektedir, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın, onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin de zarar görene ödenmek zorunda olduğu kabul edilmiştir.

Bu açıklamalara göre eldeki dosyaya baktığımızda bilirkişinin zarar hesabını yaparken KDV dahil olarak zararı hesabı yapmış olması ve mahkemece buna uygun olarak karar verilmiş olmasında bir yanlışılık bulunmamaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu incelendiğinde bilirkişi raporunda davacının aracının onarımında orijinal parçalar kullanılmak sureti ile başvurana ait aracın markası, modeli, donanımı, kilometresi dikkate alınmak suretiyle ve piyasa ve emsal araştırılması yapılarak, araçta oluşan hasar miktarı, aracın hasar aldığı bölgeler, kullanım şekli ve değişen parçaların neler olduğu da göz önünde tutulmak suretiyle ayrıntılı değerlendirme yapıldığı bilirkişi tarafından araçta değişen onarılan parçalar servis faturası, araç fotoğrafları incelenerek raporun hazırlandığı,

değer kaybına ilişkin olarak ise davacıya ait aracın kaza tarihindeki rayiç değeri esas alınmak sureti ile, aracın marka ve modeli, yaşı, kilometresi, kullanım amacı, donanımı, aracın hasar aldığı bölgeler, geçmiş hasar kayıtları, vs değer kaybına etki edecek faktörler göz önüne alınarak hesaplandığı anlaşılmakla söz konusu bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun, denetime olanak veren açıklıkta olduğu, anlaşılmakla bu yöndeki istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.

Davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;

Davacı vekili kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T hükümleri uyarınca 9.200,00 TL maktu vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken 4.606,09 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Buna göre eldeki dosyaya baktığımızda mahkemece 20.707,25 TL onarım bedeli ve 10.000,00 TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplam 30.707,25 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verildiği, ancak karar tarihi olan 2023 yılı A.A.Ü.T hükümleri uyarınca kabul edilen kısım üzerinden davacı lehine 9.200,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde 4.606,09 TL vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olmuştur.

Bu yönü ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 2. maddesinin 3 nolu bendinin kaldırılmasına, hüküm fıkrasının 2. maddesinin 3 nolu bendinin " -Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T hükümleri uyarınca hesap olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine," şeklinde düzeltilmesine karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin tespit giderinin red edilmiş olması nedeni ile davalı lehine karşı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu yönündeki istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;

Davacı vekili tespit giderinin red edilmiş olması nedeni ile davalı lehine karşı vekalet takdir edilmiş olmasının hatalı olduğunu belirtmiş ise de, davacı vekilinin mahkemeye sunmuş olduğu 02.06.2023 günlü ıslah dilekçesi incelendiğinde hasar kaybı bedeli yönünden 20.707,25 TL değer kaybı yönünden 10.000,00 TL ve Hatay 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022 D.

İş sayılı dosyasında sarf edilen 1.250,00 TL bedel olmak üzere toplam 31.957,25 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile beraber davalıdan tahsili istenmiştir. Davacı vekili, açık bir şekilde yapılan yargılama giderini tazminat miktarına dahil etmiş ve bu miktarı faizi ile beraber davalıdan tahsilini istemiştir.

Şu halde, mahkemece davacının talep etmiş olduğu toplam tazminat miktarının bir kısmının kabulü ile reddedilen kısım için davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmiş olmasında bir yanlışlık bulunmamaktadır.

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

HMK 353/1-b-2 maddesine göre" Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilebileceği düzenlenmiştir. Dosya kapsamına göre yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak üzere kaldırılmasına, davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun ise HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.