Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/523 K.2026/256

... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı taraf aleyhine belirsiz alacak ve manevi tazminat istemli dava açmıştır. Dilekçeye göre; ... plakalı aracın ZMM sigortası davalı tarafından düzenlenmiştir. Aracın işleteni davalı...’dir. ... tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu ... plakalı aracın davalı ... idaresindeki sigortalı araçla kaza yapması sonucu davacı yaralanmıştır.

Kazadan dolayı davacının uğradığı zararın karşılanmadığı ileri sürülerek fazlaya ilişkin haklar saklı olmak üzere 10.000 TL maddi tazminatın (2.620 TL tedavi gideri ve 7.380 TL kalıcı çalışma gücü kaybı ile geçici iş görmezlik zararı) tüm davalılardan ve 20.000 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki diğer iki davalıdan müteselsil olarak kaza tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; ... plakalı aracın .../... dönemi ZMM poliçesi davalı tarafından düzenlenmiştir. Tedavi gideri poliçe teminatı dışında kalmaktadır. Kusur ve maluliyet raporlarının Adli Tıp Kurumundan aldırılması gerektiği belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle;... tarihli dilekçe ile davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; davalı şirket uzun dönem araç kiralama işiyle iştigal etmektedir. Dava konusu kaza, bu şekilde ...’ye kiralanmış araçla gerçekleşmiştir. Kaza yapan araç, uzun süreli kiralandığından davalının işleten sıfatının bulunmadığı belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili; Davalı ... davaya cevap vermemiştir. Davalı vekili ... tarihli dilekçede; davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle olayda müterafık kusurlu olduğunu belirterek tazminattan %20 indirim yapılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, 1- Mahkememizce verilen ...tarih...-... sayılı hükme karşı davacı tarafın yaptığı istinaf başvurusunun reddedilmiş olması, davalılardan ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmamış olması nedeniyle hükmün bu iki taraf yönünden kesinleşmesi nedeniyle davalı ...’ya karşı açılan dava yönünden yeniden hüküm tesisine yer olmadığına. 2- Davalı ...’ye karşı açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine.

3- Davalı ...’a karşı açılan tedavi gideri istemine ilişkin davanın reddine. 4- Davalı ...’a karşı açılan geçici iş görmezlik ve kalıcı maluliyet tazminatına ilişkin davanın kabulü ile 22.757,00 TL’nin ... tarih .../...-.../... sayılı ... aleyhine verilen hükme konu tutarla tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Davalı ...’un hükmedilen bu tutarın ... tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizinden sorumlu olmasına.

5- Davalı ...’a karşı açılan manevi tazminata ilişkin davanın kısmen kabulü ile 10.000 TL’nin ... tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili; kaza tarihi ve içinde bulundukları ekonomik şartlar göz önüne alındığında 20.000 TL manevi tazminatın bile çok düşük bir miktar olarak kaldığını, davalılara karşı vekalet ücreti ödenmesi kararının hatalı olduğunu, mahkemenin tedavi giderleri taleplerinin kabul edilmesi gerekirken reddedilmesinin hatalı olduğunu, yasal hasım haline gelen ...’nın davaya dahil edilmeyişinin eksik inceleme mahiyetinde olduğunu, Mahkeme davalı ... yönünden maddi manevi tazminat taleplerinin reddedilmesinin yerinde olmadığını belirterek mahkeme kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılarak, yeniden yapılacak yargılama sonucu itirazları neticesinde davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davalı ... vekili; ... Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Kurulunca düzenlenen maluliyet raporunun açık ve denetime elverişli olmadığı, hatalı ve eksik inceleme yapıldığını, raporun taraflarına tebliğ edilmediğini, bu yönde yapılan itirazların dinlenilmediğini, aktüerya raporunun kabul edilemeyeceğini, geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatları ZMMS kapsamında olduğundan tarafımızdan talep edilmesi doğru olmadığı, davacı tarafın dava öncesi davalı şirkete başvuru yapmadığını, müterafik kusur indirimi olarak tazminat miktarı üzerinden %20 oranında indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin istinaf dilekçesi mahkeme tarafından reddedilmiş, bu karar davalı vekili tarafından istinafa taşınmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, yaralanmalı trafik kazasına dayalı açılan maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, verilen karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

... tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu ... plakalı aracın, davalı ... idaresindeki ... plakalı, sigortalı araçla kaza yapması sonucu davacının yaralandığı gerekçesiyle eldeki dava açılmıştır.

Mahkemece ... tarihli kararla, tedavi gideri isteminin reddine, geçici işgörmezlik ve kalıcı maluliyet tazminatına ilişkin davanın kabulü ile; 22.757,00 TL'nin müteselsil olarak davalılardan alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen tutarın ... tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizinden davalılar ... ile ...'nin ve dava tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizinden davalı ... müteselsil sorumlu olmasına karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dairemizin ... tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile; tedavi giderlerine yönelik davacı istinafının reddine, davalı ...'nin işleten sıfatının devam edip etmediğinin araştırılması gerektiğine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yeniden yapılan yargılama neticesinde;

"1- Mahkememizce verilen ... tarih...-... sayılı hükme karşı davacı tarafın yaptığı istinaf başvurusunun reddedilmiş olması, davalılardan ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmamış olması nedeniyle hükmün bu iki taraf yönünden kesinleşmesi nedeniyle davalı ...’ya karşı açılan dava yönünden yeniden hüküm tesisine yer olmadığına.

2- Davalı ...’ye karşı açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine.

3- Davalı ...’a karşı açılan tedavi gideri istemine ilişkin davanın reddine.

4- Davalı ...’a karşı açılan geçici iş görmezlik ve kalıcı maluliyet tazminatına ilişkin davanın kabulü ile 22.757,00 TL’nin ... tarih .../...-.../... sayılı ... aleyhine verilen hükme konu tutarla tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Davalı ...’un hükmedilen bu tutarın ... tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizinden sorumlu olmasına.

5- Davalı ...’a karşı açılan manevi tazminata ilişkin davanın kısmen kabulü ile 10.000 TL’nin ... tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Fazlaya ilişkin istemin reddine." karar verilmiş hükmü davacı vekili istinaf etmiştir.

Davacı vekilinin tedavi giderine yönelik istinafının incelenmesinde:

İlk derece mahkemesince ilk hükümde tedavi giderine yönelik talep reddedilmiş ve dairemizce kararın bu yönden yerinde olduğuna hükmedilmiştir. Bu sebeple ve aynı gerekçe ile davacı vekilinin tedavi gideri ile ilgili istinafı yerinde bulunmamıştır.

Davalı ... hakkındaki davanın reddine ilişkin istinafın incelenmesinde;

Davalı ... vekili, kaza yapan aracın uzun süreli olarak ...’ye kiralandıktan ve doğal olarak işleten sıfatı değiştikten sonra kazanın olduğunu savunmuştur. 2918 sayılı KTK 3. maddesinde “İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir, ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten” olarak tanımlanmıştır.

Mahkemece ortadan kaldırma kararımız doğrultsunda... ve ...nun ticari defterlerinin incelenmesinden her iki şirketin ticari defterlerinin mevzuata uygun bir şekilde açılış/kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, her iki şirketin kayıtlarına göre ... plakalı araç uzun süreli kiralama sözleşmesi ile ...na kiralandığı, sözleşme uyarınca düzenlenen faturaların her iki şirketin defterlerinde kayıtlı olduğu, buna göre aracın kaza anındaki işleten sıfatının ... şirketinde bulunmadığı anlaşılmış olup mahkemece bu davalı yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olması yerindedir. Davacı vekilinin bu yöndeki istinafı haksızdır.

Manevi tazminatın miktarına yönelik yapılan incelemede:

6098 TBK'nın 56/2. maddesi hükmüne göre “Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” Aynı Yasanın 51.maddesinde de “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hakimin takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir etmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK ..., ...)

Somut olayda ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı ...'ın sürücüsü olduğu aracın, davacının yolcu olduğu araca çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazasında davacıda %4,3 oranda kalıcı iş göremezlik oluşacak şekilde yaralanma meydana geldiği, mahkemece alınan kusur raporuna göre trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücünün asli ve tam oranda kusurlu olduğu, buna göre eldeki dosyaya baktığımızda tarafların belirlenen ekonomik sosyal durumları, kusur oranları, kaza ve davanın tarihi, davacının yaşı ve davacıda meydana gelen yaralanmanın niteliği, paranın satın alma gücü, olay tarihi birlikte değerlendirildiğinde hükmolunan manevi tazminatın düşük olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle davalı vekilinin bu yöndeki istinafının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Yukarıda açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönüyle kısmen kabulü ile, HMK 353/1-b-2. maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.