Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/682 K.2026/451

...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına yönelik olarak istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla Dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde çift taraflı trafik kazası meydana geldiğini, ... plaka sayılı araçta yolcu konumunda bulunan davacı ...'nın ağır bir şekilde yaralandığını, müvekkilinin yüzünde kazadan dolayı iz kaldığını, müvekkilinin maddi ve manevi olarak zarara uğradığını, müvekkilinin yüzünde kalıcı izin yarattığı ruhsal ve yaşamsal olumsuzluklar ile davalının kusur durumu, yolcu taşımadaki özensizliği, davacının kusursuz oluşu gözetilerek,

100.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi hariç olay tarihinden itibaren işletilecek avans faizi birlikte müteselsilen işleten ve sürücüye ödetilmesine karar verilmesini, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL tedavi giderleri olmak üzere toplam 300,00 TL maddi tazminatın davalı ...'nden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere tüm davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından 10.870,63 TL ödeme yapıldığını, mağdurun zararının giderildiğini, davacının müvekkil şirketten aldığı ödemenin iptali için 2 yıllık süre içinde iptali için başvuruda bulunabileceği ancak mevcut durumda iptal işlemi için öngörülen bu sürenin geçirilmesi sebebiyle davanın reddinin gerektiğini, müvekkil şirket tarafından yapılan ödeme davacının zararının tamamını giderdiğinden bakiye alacak bulunmadığını, davacının dava konusu taleplere ilişkin müvekkil sigorta şirketine yapılmış geçerli bir başvurusunun bulunmadığını,

davacı tarafın dava şartı olan zorunlu başvuruyu usulüne uygun olarak yapmadığından davanın reddinin gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığına, davanın usulden reddinin gerektiğini, ... plakalı aracın ...-... tarihleri arasında sigortalı olduğunu, araç işleteninin ve sürücünün kusursuz olduğu hallerde sigortacının da tazminat ödeme yükümlülüğü olmayacağını, hatır taşıması indirimi ve müterafik kusur indiriminin yapılması gerektiğini, davanın davanın usulden reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin sürücü olarak kullandığı araç meydana gelen kazadan dolayı davacının yarlanmasına ilişkin müvekkilinde kusur ve sorumluluk yüklenemeyeceğini, araç lastiğinin patladığı için aracın kontrolden çıkarak kaza yaptığını, davacının emniyet kemerini takmadığını, müvekkilinin alkol kullanmadığının tespit edildiğini, davacının maddi tazminata ilişkin taleplerinin reddini talep ettiğini, davacının manevi yöndün zarar gördüğüne dair doktor raporunun olmadığını, davacının fahiş manevi tazminat taleplerinin haksız olduğunu, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin kaza yapan aracın maliki olduğunu, işleteni olmadığını, müvekkilin söz konusu aracı "uzun süreli araç kiralama sözleşmesi" ile ...'na uzun süreli kiraya verdiğini, kiracı ....'nın sözleşme uyarınca kaza tarihinden aracın zilyedi durumunda olduğunu, işleten kiracı olduğundan müvekkili açısından davanın husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açtığı davasının feragat nedeniyle reddine, davacının davalı ... aleyhine açmış olduğu maddi ve manevi tazminat talepli davasının reddine, davacının davalı... aleyhine açmış olduğu maddi tazminat davasının kabulü ile 8.995,99 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 40.517,68 TL kalıcı iş göremezlik tazminatının ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı...'dan alınarak davacıya ödenmesine, davacının davalı... aleyhine açmış olduğu manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı...'dan alınarak davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili; davalı ...'ın kazaya sebep olan aracın mevcut lastiklerle yola gidemeyeceğini bilmesi gerektiğini, bu kadar çok sayıda yolcu taşınacağını bilen bir sürücünün bu şekilde yola çıkmaması gerektiğini biliyor olması gerektiğini, bu durumun ağır kusur olduğunu, aracın sürücüsü diğer davalı ...'ın açık kural ihlali nedeniyle asli kusurlu bulunduğunu, yerel mahkemece davanın ... yönünden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkemenin aldığı bilirkişi raporunda hesaplanan tazminat tutarlarının çok düşük olduğunu, hesaplamaya esas ücretin çok düşük tespit edildiğini,

müvekkilinin meydana gelen trafik kazası nedeniyle kafasında ve dudağından yaralanma nedeniyle dikiş atıldığını, sağ kolunda kırıkların meydana geldiğini, davacının gıda mühendisi olduğunu, kalıcı maluliyet hesabı yaparken güncelleme miktarının hesaba eklenmesi gerekirken güncelleme miktarının hesaptan çıkarıldığını, müvekkilinin maaş bordrolarının getirtilmediğini ve yerel mahkemece hükmedilen manevi tazminat tutarının çok düşük olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, yaralanmalı trafik kazası sonucu açılmış olan geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı ile tedavi gideri ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Kusura yönelik yapılan istinaf incelemesinde;

2918 sayılı KTK'nın 85 ve 86. maddeleri hükmü uyarınca, bir motorlu aracın işletilmesi bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. İşleten veya araç işleticisinin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir 3. kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.

Buna göre eldeki dosyaya baktığımızda davacının yaralanmasına sebebiyet veren aracın malikinin davalı..., araç sürücüsünün davalı ... olduğu, dolayısıyla araç işleteninin kim olduğu hususunda taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının yaralanmasına sebebiyet veren söz konusu kazadan kaynaklı davacının uğramış olduğu zarar nedeni ile davalıların sıfatı ile sorumluluklarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Yukarıda açıklandığı gibi işletenin sorumluluktan kurtulabilmesi için işleten veya araç işleticisinin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir 3. kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat etmesi gerekmektedir.

Dosyada, davacının yaralanmasına sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın sürücüsünün ... olduğu, olay günü aracın lastiğinin patlaması sonucunda kazanın meydana geldiği, kazaya lastiğin patlamasının sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır.

2918 sayılı KTK'nun 85/1. maddesinde; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenen ölmesi veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteninin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı düzenlemesine; aynı yasanın 86/1. maddesinde ise; işletenin, mücbir sebebten veya zarar görenin ya da üçüncü kişinin ağır kusurundan, zararlı sonucun ileri geldiğini ispat etmesi şartıyla sorumluluktan kurtulacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

İşleten, aracın trafiğe elverişli bir biçimde çıkarılmasını ve yeterli bakımının yapılmasını sağlamalıdır. Frenin veya lastiğin patlaması, rotun çıkması, gibi teknik arızalar, yasanın öngördüğü anlamda mücbir sebep olarak nitelendirilemez. Araçta teknik arıza olması, mücbir sebep değil umulmayan hal olarak kabul edilebilir. Çünkü genellikle bu nitelikteki teknik arızaları önlemek ve karşı koymak mümkündür.

Eğer karşı konulamıyorsa o işletme konusunda bir eksiklik hatta düzensizlik, bozukluk var ya da o konuda gerekli dikkat ve özen noksan demektir. Kusurun söz konusu olduğu hallerde, mücbir sebepten söz edilemez. İşleten araçtaki bozukluğun neden olduğu kaza sonucu oluşan zarardan sorumlu olacaktır (Benzer yönde Yargıtay 4. Hukuk Hukuk Dairesinin .../... Esas, .../... K sayılı kararı, .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı, .../... E, .../...

K sayılı kararı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve .../... E, .../... K. Sayılı kararı).

Dosyada bulunan kaza tespit tutanağında davalı sürücünün tam kusurlu olduğu belirtilmiş, mahkemece alınan ... tarihli bilirkişi raporunda kazaya karışan ... plaka sayılı minibüsün bakım ve onarımını yapmadan yaptırmadan trafiğe çıkmaya izin veren sorumlu işleten kişinin %100 oranında asli oranda kusurlu olduğu, araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığının belirtildiği görülmüştür.

Buna göre eldeki dosyaya baktığımızda sürücü konumunda bulunan davalının, zarar gören 3. kişi konumundaki davacının yaralanmasına neden olan kazadan kaynaklı olarak davacının uğramış olduğu zararın tazminin sorumluluğundan kurtulabilmesi için mücbir sebebin varlığı gerekmektedir. Aracının lastiğinin patlaması mücbir sebep değil, ancak umulmayan hal olarak kabul edilebilir. Bu durum ise tehlike sorumluluğunu üstelenen araç sürücüsünün hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır. Davalı araç sürücüsünün de kullandığı aracın lastiğini kontrol etmesi gerekirken etmediğinden araç maliki ile birlikte kusurlu olduğu anlaşılmakla mahkemece davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi hatalı bulunmakla davacı vekilinin bu yöndeki istinaf talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Hesap raporu yönünden yapılan incelemede;

Davacı vekili, davacının gıda mühendisi olarak çalıştığını, hesaplama yapılırken aldığı ücretin baz alınması gerektiğini, maaş bordrolarının getirtilmeden hatalı hesaplama yapılarak hüküm kurulmuş olmasının hatalı olduğunu savunmuştur.

Dosya kapsamı incelendiğinde, İlk Derece Mahkemesince ... Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevaben kurumun ... tarihli cevabi yazısı incelendiğinde, davacı ...'nın ... tarihi itibariyle ... ilinde İdare merkezi faaliyetleri iş kolunda faaliyet gösteren ... ... ünvanlı işyerinde sigortalı olarak çalıştığı, ... tarihinde geçirdiği trafik kazası nedeniyle kendisine dört adet iş göremezlik raporu karşılığı toplam 7.350,41 TL geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığı belirtilmiş ancak bordrolar gönderilmemiştir.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken ...'ne müzekkere yazılarak davacının kaza tarihinden geriye doğru 6 aylık ve kaza sonrası maaş bordrolarının gönderilmesinin istenilmesi, davalı sigorta şirketi yönünden yapılan feragatin ibra nedeniyle davalı işletenin sigorta limiti kadar borçtan kurtulduğu gözetilerek sonucuna göre yeniden hesap bilirkişisinden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı görülmekle davacı vekilinin bu yönlü istinaf taleplerinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Manevi tazminat miktarı yönünden yapılan istinaf incelemesinde;

6098 TBK'nın 56/2. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hakimin takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir etmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK ..., .../...-...). TMK'nun 4 üncü maddesine göre kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hakim hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.

Somut olayda; ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı ... sevk ve idaresindeki aracın içerisinde davacının yolcu olarak bulunduğu, maluliyet oranının %7 olduğu, alınan kusur raporuna göre trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücünün ve işletenin % 100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Buna göre eldeki dosyaya baktığımızda tarafların belirlenen ekonomik sosyal durumları, kusur oranları, kaza ve davanın tarihi, davacının maluliyeti, yaşı, paranın satın alma gücü, olay tarihi birlikte değerlendirildiğinde hükmolunan manevi tazminatın düşük olduğu ve artırılması gerektiği anlaşılmıştır. Bu nedenle davacı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

İlk Derece Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma yapıldığı, bu nedenle HMK' nın 353/1-a-6. bendine göre davanın esasıyla ilgili olarak gereken delillerin toplanmadığı anlaşıldığından açıklanan nedenlere dayalı davacı vekilinin istinaf taleplerinin, HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca kabulüyle kararın kaldırılarak dosyanın mahalline gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.