Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/90 K.2024/184

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 10/10/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ. Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 10/09/2021 tarih saat 21.30 sıralarında Adana İli, Yüreğir İlçesi ... Mahallesi, ... Karayolu üzerinde sürücü ... ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile Adana merkez istikametinden Asri Mezarlık istikametine, sol şeritte seyir halinde ilerlerken, kaza mahalli olan, 7.Orman Bölge Müdürlüğü Önü, Kozan Bağlantı Yolu Kavşağına geldiğinde, aracının sol önü ile,

gidiş istikametine göre sağdan sola doğru karşıya geçmeye çalışan yaya ... ...'a çarptığını, yayanın ağır şekilde yaralandığını, tedavi gördüğü Şehir Hastanesinde 16.09.2021 günü saat 08.30 itibariyle ex olduğunu, ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, hayatını kaybeden ... ...'un imam nikahlı eşi müvekkili ... ...'nin desteğini kaybettiğini, dava şartı olan arabuluculuğa başvuru yapıldığını, Adana Arabuluculuk Bürosunun ... sayılı dosyasında anlaşmaya varılamadığını, müvekkilinin imam nikahlı eşinin vefatı sonucunda eşinin desteğinden yoksun kaldığını,

müvekkili için fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatın kaza tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek ticari avans faiziyle müştereken ve müteselsilen sorumluluk çerçevesinde davalıdan tazmin ve tahsiline, harç ve giderler ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığından, dava şartı noksanlığı nedeniyle başvurunun usulden reddinin gerektiğini, kusur yönünden ATK Trafik İhtisas Dairesi nezdinde incelenmesini, müteveffa ... ...'un %100 kusurlu olduğundan davanın ve tazminat talebinin reddinin gerektiğini, kazaya karışan aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe teminatı ile sınırlı olup bedeni zarar halinde maddi tazminat taleplerinin şahıs başına sınırlı poliçe teminat limitleri ile sınırlı olduğunu,

davacının gerçek gelirinin tespit edilmesi gerektiğini, davacı tarafından destekten yoksun kalma tazminatı talep edilmiş ise de talep edenlerin müteveffanın destek olduğunun ispatlanması gerektiğini, dosya kapsamında hesaplama yapılacak ise söz konusu hesaplamanın %1,8 teknik faizli peşin değer hesabı ile hesaplama yapılması gerektiğini, SGK'dan gelir sağlayıp sağlamadığının tespitinin gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğinden bahisle müvekkili şirket hakkında ihbar olunan sıfatıyla aleyhe hüküm kurulmamasına, esasa girilmesi halinde davanın reddine, aksinin kabulü halinde;

sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, birlikte kusur durumları gözetilerek varsa bu hususlarda resen indirim yapılmasına, SGK nezdinde alınmış bir ödeme olup olmadığının sorgulanmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece "somut olayda TBK nun 53 md. gereğince ölüm nedeni ile davacı tarafından, müteveffa ... ...'un kaza tarihinde dini nikahlı eşi olduğunun iddia edilerek, destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği, desteklik ilişkisi için resmi evliliğin şart olmayıp, tazminat talep eden ile desteğinin eylemli ve düzenli olarak karı-koca gibi birlikte yaşamaları, hayat birliğinin gelecekte de devam edeceğine dair ciddiyet ve süreklilik taşıması ayrıca ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığının davacı tarafça ispat edilmesi gerektiği,

dosya kapsamında dinlenen tanık beyanına göre davacı ile desteğin arasındaki birlikteliğin her ne kadar imam nikahlı olarak pandemi döneminden beri devam ettiği belirtilmiş ise de tarafların müşterek çocuklarının bulunmaması ve çok uzun olmayan bir zaman diliminde birlikte yaşamış olmaları nedeniyle hayat birliğinin gelecekte de devam edeceğine dair ciddiyet ve süreklilik unsurunun varlığının kabul edilemeyeceği, kaldı ki bu koşul gerçekleşse de desteğin ev hanımı olduğu, çalışmadığı, davacının çalıştığı ve evin geçimini sağladığının tanık beyanıyla ve mahkememizce yaptırılan sosyal ekonomik durum araştırması ile de sabit olduğu,

buna göre davacının, ölen desteğin maddi yönden düzenli ve eylemli olarak yardımına ihtiyacı olduğunun ve davacının destek ile hayatının olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de desteğin bu yardımı sağlayacak durumda olduğunun davacı tarafça ispatlanamadığı" gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle.

Yerleşik Yargı Kararlarına göre, resmi evlilik bulunmasa dahi destek tazminatı istenebileceğinin kabul olunduğunu, Medeni Kanun uyarınca evlilik bağı kurulmasa bile, karı koca diye birleşen, bu amaç ve duygu ile yaşamlarını sürdüren kişiler için bakım yükümlülüğünü yerine getirenin davranışının destek sayılması gerektiğini, doktrinde ve Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarında kabul edilmiş bir olgu olduğunu, ihtiyaç olgusunun ''salt maddi cihetten'' anlaşılmasının hatalı olup destekten yoksun kalınmadığı yönünde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkemenin gerekçeli kararında eşlerin birlikteliğinin uzun sürmemesi,

müteveffanın çalışmıyor oluşu gibi etkenleri ''destek'' kriterinin var olmaması sebebiyle davanın reddedilmesi olarak düşünürken yüksek yargı makamları tarafından söz konusu hallerin indirim olarak kabul edildiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacı vekili istinaf etmiştir.

İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesinde yapılan yargılamada; tarafların bildirdikleri bir kısım deliller toplanmış, Adana CBS'sinin ... sayılı soruşturma dosyası ile Adana 11. Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası UYAP'tan celp edilmiş, kusur raporu alınmış, müteveffanın nüfus kaydı UYAP'tan dosya arası edilmiş, tanık ifadesi alınmış, giderek yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Destekten yoksun kalma tazminatı Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesinde düzenlenmiştir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir.

Hukuk Genel Kurulu'nun 21.04.1982 gün, 979/4-1528 E., 412 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi;BK.nun 45.maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de nafaka hakkındaki hükümlere dayanır, sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır.

O halde destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür.

Somut uyuşmazlıkta davacı ... ..., desteğin imam nikahlı eşi olduğunu iddia etmiştir. Dosya içeriğinden özellikle bu kapsamda, 05/10/2023 tarihinde ifadesi alınan tanık beyanı ile Adana CBS'nin ... sayılı soruşturma dosyasında davacı (müşteki) ...'un şikayeti birarada değerlendirildiğinde; davacı ile desteğin birlikte yaşadıkları, müteveffanın davacı ...'a eylemli olarak destek olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemenin aksine kabulü usul ve esas bakımından hukuka aykırıdır.

Öte yandan ilk derece mahkemesince müteveffanın (desteğin) ev hanımı olduğu, çalışmadığı, buna göre davacının ölen desteğin maddi yönden düzenli ve eylemli olarak yardımına ihtiyacı bulunmadığı da belirtilerek dava reddedilmiş ise de; davacının ölen imam nikahlı eşi çalışmıyor olsa da, ev hanımı olup muhtemel ömrünün sonuna kadar ev işlerini yapması sağ kalan eşine destek niteliğinde olduğundan, asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiği varsayılarak davacının yoksun kaldığı destek zararının hesaplanması gerekir ( Y. 17. HD.'nin 13/04/2016 gün ve 2014/11907 E ve 2016/4719 K sayılı ve 8/09/2009 gün ve 2009/3998-5723 E ve K sayılı kararları).

Buna göre tarafların tüm delilleri toplanarak sonucu çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve esas bakımından hukuka aykırı olmakla; davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazları yerindedir.

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden yargılama yapılmasına yönelik olarak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.