Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/203 K.2024/452

Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)

KARAR TARİHİ : 14/03/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 14/03/2024

Taraflar arasındaki Menfi Tespit davasında ... Asliye hukuk ile .... Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının merci tayini yoluyla giderilmesi talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça, müvekkili ... hakkında ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası kapsamında haksız olarak icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin müvekkiline değil muhtara teslim edildiği için müvekkilinin icra takibinden haberi olmadığını, müvekkilinin icra takibi açıldığını 10.06.2023 tarihinde öğrendiğini, öğrenmesi üzerine de itiraz ettiğini ancak yasal süreler geçtiği için icra takibinin durmadığını, müvekkilinin davalıya böyle bir borcunun bulunmadığını, davalı tarafın borcun sebebi olarak gösterdiği kazada müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, davalı taraf icra takibinde borcun dayanağı olarak sigortalısı olarak bulunan ...

Plaka sayılı araç ile müvekkilinin ... tescil sayılı iş makinesinin karıştığı trafik kazasında sigortalısının aracının uğradığı zararın yarısının müvekkilinin karşılaması gerektiğini belirterek müvekkiline borç yüklemeye çalıştığını, ancak müvekkilinin gerçekleşen kazada herhangi bir kusuru bulunmadığını, gerçekleşen kazada trafik polisleri tarafından hatalı bir şekilde trafik tespit tutanağı tutulmuş ve hem müvekkiline hem de davalı tarafın sigortalısı olan ...'a kusur yüklendiğini, bu kusur durumuna göre %50 oranında müvekkilinin %50 oranında ... kusurlu bulunduğunu, ancak müvekkilinin herhangi bir şekilde kusuru bulunmadığını,

müvekkilin belirtilen kazada kusurunun bulunmaması nedeniyle icra takibine konu borç haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle Davamızın kabulüne, İcraya konu olan işlemde müvekkilimizin davalıya borçlu olmadığının tespitine, Müvekkilimiz aleyhine başlatılan hacizlerin kaldırılmasına, müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile takibe konu olarak müvekkilimizden alınmış ve alınacak bütün miktarın kendisine geri ödenmesine,

Alacaklı olmadığını bildiği halde haksız ve kötü niyetli olarak icra takibine girişen davalı aleyhine takibe konu alacak miktarının %20’sinden az olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

... . Asliye Hukuk Mahkemesi davanın mutlak ticari dava olduğundan davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. .... Asliye Ticaret Mahkemesi, davanın haksız fiile dayalı rücuan tazminat davası olduğundan bahisle görevsizlik kararı vermiştir. Somut olayda uyuşmazlık 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 1472. maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın haksız fiile sebebiyet veren davalıdan rücuan tahsili isteminden kaynaklanmaktadır.

TTK'nın 1472. Maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz'i halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücu davası, aslında bir tazminat davası olup, aynı zamanda şahsi nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsi ve rücuu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'i haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanuni halefi olacağı, ilke olarak 31/03/1954 gün ve 1953/18 E - 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.

17/01/1972 gün ve 1970/2 E. - 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücu davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def'ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanununun 44. maddesine (TBK m.52) de dayanabileceği;

sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.

Öte yandan bu tip davalarda görevli mahkeme, davacı ile davalının sigortalısı arasındaki temel ilişki dikkate alınarak belirlenmelidir. Dava dışı sigortalı aracın kullanım şekli hususi olup, sigortalı da tacir olmadığından, sigortalı ile zarar verdiği iddia olunan davacı arasındaki ilişki Borçlar Kanununda düzenlenen haksız fiilden kaynaklandığından davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek karara bağlanması gerekmektedir. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2018/5 E. 2018/4524 K.)

Sonuç olarak, bu haliyle davacı ve davalı arasında sigorta ilişkisi bulunmadığı, dava dışı sigortalının tacir olmadığı bu sebeple uyuşmazlığın ticari nitelikte değil, haksız fiile dayalı olduğu anlaşıldığından, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılarak yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır