Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/2701 K.2024/1838

... 1. Tüketici Mahkemesi ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığının merci tayini yolu ile giderilmesi talebi sonucu Dairemize gelen dosyanın incelenmesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... Mah. ... Cad. Neşe Apt Apt.

No: 200 Daıre: 6 .../... (... askı kodu) numaralı bağımsız bölümünü Türkiye Sigorta A.Ş nezdinde 13/06/2022 tarihinde ... poliçe numarası DASK Zorunlu Deprem Sigortası Poliçesi ile sigortalattığını, 06.02.2023 tarihinde meydana gelen deprem sebebiyle davacıya ait taşınmaz ağır hasar aldığını ve tam zayi durumunun gerçekleştiğini, taşınmaz üzerinde yapılan resmi incelemeler neticesinde ağır hasarlı olarak tespit edildiğini, davacının yaşanan deprem nedeniyle evinin ağır hasarlı kullanılamaz olmasından dolayı rizikoya karşı teminat altına alınan haklarını almak için Doğal Afet Sigortalar Kurumuna başvurduğunu,

Zorunlu Deprem Sigortası poliçesine ilişkin primini zamanında ödemesine rağmen işbu poliçeye ilişkin teminat miktarı ‘’kendisinin direktif ve talimatları dikkate alınmayarak ‘’ 17.11.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Tebliğe (Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimatı) göre 1508 Türk lirasına göre hesaplanarak 105.560,00 TL sigorta bedeli teminatı belirlendiğini, davacının başvurusu üzerine evin ağır hasarlı olmasına rağmen DASK tarafından eski tarifeye göre %2 lik muafiyet düşülerek 103.448,80-TL eksik ödeme yapıldığını,

davacıya yapılan bu eksik ödeme ve eski tarifeye göre belirlenen metrekare birim fiyatı üzerinden sigorta bedelinin hesaplanmasına hukuka aykırı olduğunu, Zorunlu Deprem Sigortası yapılan bir meskenin sigorta bedeli, 25.11.2022 itibarıyla bütün yapı tarzları için azami 640.000 TL olduğunu, buna göre DASK, en son 25 Kasım 2022 tarihinden itibaren metrekare bazında azami yeniden yapım maliyetini 3.016 TL ve bütün yapı tiplerinde azami teminat tutarını 640.000 TL olarak belirlendiğini, Söz konusu poliçe,

25.11.2022 tarihinden sonra da geçerliliğini korumakta olmasına rağmen davacı için 25.11.2022 sonrasındaki metrekare teminat bedeli olan 3016 Türk lirası teminat tarifesi uygulanmayıp tanzim tarihi itibariyle eski teminat tarifesi uygulandığını, davacının DASK poliçesinin geçerliliği korunmakta olup herhangi bir prim ödeme aksaması da yaşanmamış olduğunu, davacının konutuna tam koruma sağlamak amacıyla ‘’sigorta’’ hususunda gereken her teminatın sağlanması adına gereken direktif ve talimatları verdiğini, Doğal Afet Sigortaları Kurumu tarafından güncellenen teminat oranları ve miktarları konusunda bilgilendirilmediğini,

buna rağmen davacının poliçedeki tazminat miktarı güncel tarife belirlenmiş olmasına rağmen eski tarifedeki teminat miktarı üzerinden hesaplanarak davacının eksik ödeme yapıldığını, güncel mevzuatta zorunlu deprem sigortasında zeyilname yapılması gerektiğine dair herhangi bir düzenlemede mevcut olmadığını, bu nedenlerle Adli Yardım talebimizin kabulüne, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla;

davacının DASK poliçesinden kaynaklanan tazminatının 25.11.2022 tarihinden sonraki geçerli olan teminat miktarı ile hesaplanması ve tazminat miktarının bakiye kalan tutarının şimdilik 105.560,00 TL'sinin poliçe kaynaklı tazminatın riziko tarihi olan 06.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

... 1Tüketici Mahkemesi. "Tüm dosya kapsamının incelenmesinde, davacının davaya konu ... Mah. ... Cad. Neşe Apt Apt. No: 200 Daire: 6 .../... adresindeki taşınmazın maliki olduğu, ayrıca birleşen ... esas sayılı dosyasında davacının davaya konu ... Mah. 2. ... Sok. Umut Apt. No: 2 D:18 .../... adresindeki taşınmazın maliki olduğu, deprem tarihi itibariyle yurt dışında olduğu ve adına kayıtlı başkaca taşınmazlarının bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacının aktif taşınmaz kaydı dikkate alındığında tüketici işleminin amaç ve kapsımını aştığı, amacını aşan bu tasarruflarının ise kar amaçlı-gelir kaynağı-adi ya da yazılı kiraya verilmesi-yatırım amaçlı vb. nitelikte yapıldığının kabulü gerektiği; öte yandan tüketici işleminin, bizzat tüketim amaçlı tüketici ile satıcı arasında ki sözleşmeye dayalı olduğu gözetilmelidir.

Aksi halin kabulü ise bir tüketicinin kullanım amacı dışında, fazla sayıda konut alımı yaparak kazanç amacı gütmesi halinde her bir konut yönünden tüketici işlemi niteliğinde olduğunun kabulü gibi. 6502 sayılı TKHK'nun amaç, kapsam ve ruhunun yanlış yorumlaması ve uygulanması sonucunu doğuracaktır.

Öte yandan mesken olarak amacına uygun kullanıma konu edilen taşınmazlar dışında başkaca taşınmazların edinilmesi durumunda; bu durumun tek başına tacir sıfatını yüklemeyeceği, işlemin de ticari iş sayılmayacağı da gözetilmedir. Bu nedenle mahkememizce taraf tacir olduğundan ya da işlem ticari iş olduğundan bahisle Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna dair değerlendirmede de bulunulmamıştır.

Ticaret Mahkemelerinin görevli olmasına dair gerekçe ise; bu aşamada davacının tüketici olmadığı kabul edildiğinden davaya konu uyuşmazlık Sigorta Sözleşmesine dayalı olduğundan Sigorta Hukuku hükümlerinin uygulanma gerekliliği ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalar olup TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme ise Asliye ticaret mahkemeleridir.

Açıklanan nedenlerle görevli mahkemenin ...

Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, mahkememizin görevsiz olduğu, dava şartlarının bulunup bulunmadığının yargılamanın her aşamasında mahkemece re’sen gözetileceği, dava şartı noksanlığını belirleyen hakimin davayı usulden reddetmekle yükümlü olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/1. maddesinde, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğundan davanın usulden reddine dair...hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle dosyayı ...

Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmek üzere tevzi bürosuna göndermiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesi. "Davanın dayanağı zorunlu deprem sigorta sözleşmesi olup, uyuşmazlık, bir tarafı tüketici olan sigorta sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

6502 sayılı TKHK'nin 73/1. maddesindeki düzenlemede belirtildiği üzere, davacının tüketici konumunda olduğu, davacının taşınmazının birden fazla olması durumunun davacının ticari veya mesleki amaçlarla hareket ettiğini göstermeyeceği, davacının Gelir İdaresi Başkanlığı sorgusunda "potansiyel mükellef" olduğu, davacının ticari amacının da bulunmadığı, davacının tüketici sıfatının bulunduğu,

zorunlu deprem sigortası akdedilen taşınmazın mesken niteliğinde olduğu ve davalı Kurum ile aralarında akdedilen sigorta sözleşmesinin de bir tüketici işlemi olmasından dolayı, tüketici işleminden kaynaklanan bu uyuşmazlığa bakma görevi, 6502 sayılı TKHK madde 3, 73/1 ve 83/2 hükümleri uyarınca tüketici mahkemesine ait olduğu" gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı vererek dosyayı merci tayin talebi ile Dairemize göndermiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.

Açılmış olan dava, zorunlu deprem sigortasından kaynaklı tazminat talebine ilişkindir.

6502 sayılı yasanın 73/1. maddesinde 'Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir.' düzenlemesine yer verilmiştir. Aynı yasanın 3. maddesinin 1. fıkrasının (1) nolu bendinde 'Tüketici işlemi mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzer sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder' şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Somut olayda; davanın dayanağı zorunlu deprem sigortası sözleşmesi olup, uyuşmazlık, bir tarafı tüketici olan sigorta sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

6502 sayılı TKHK'nin 73/1. maddesindeki düzenlemede belirtildiği üzere, davacının tüketici konumunda olduğu, davacının taşınmazının birden fazla olması durumunun davacının ticari veya mesleki amaçlarla hareket ettiğini göstermeyeceği, ilgili Vergi Dairesinden gelen cevabi yazıdan da anlaşıldığı üzere; davacının potansiyel mükellef olduğu, davacı birden fazla bağımsız bölüm satın almadığı gibi ticari amacının da bulunmadığı, davacının tüketici sıfatının bulunduğu,

zorunlu deprem sigortası akdedilen taşınmazların mesken niteliğinde olduğu ve davalı Kurum ile aralarında akdedilen sigorta sözleşmesinin de bir tüketici işlemi olmasından dolayı, tüketici işleminden kaynaklanan bu uyuşmazlığa bakma görevi, 6502 sayılı TKHK madde 3, 73/1 ve 83/2 hükümleri uyarınca tüketici mahkemesine ait olduğu kanaatine varılmıştır.

Tüm bu sebeplerle, ... Tüketici Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılarak yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır