Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/317 K.2024/523

Adana 11. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığının merci tayini yolu ile giderilmesi talebi sonucu Dairemize gelen dosyanın incelenmesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle,18.10.2016 günü saat 06.40 sularında ... yönetimindeki ... plakalı kamyonetin D400 karayolunu takiben ... kavşağı istikametinden şehir merkezi istikametine seyri sırasında olay mahalli trafik kavşağı tünel içerisine geldiğinde şahsın sevk ve idare hatasıyla aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek sola savrulduğunu ve orta refüjden karşı yol bölümüne geçerek karşı yoldan gelmekte olan sürücü ... yönetimindeki müvekkili ...'na ait ... plakalı otobüs ile çarpıştığını,

...'nın aracının sağ yan kesimleri ile tünel duvarına çarpması ile çarpıştığı müvekkiline ait otobüsün de savrularak önü tünel duvarına bakacak şekilde enlemesine yol içerisinde kalması ve akabinde yolda enlemesine duran müvekkilinin sevk ve idaresindeki otobüsün sağ yan kesimine şehir merkezi istikametinden gelmekte olan sürücü ...'ın kullandığı ... plakalı minibüsün sağ ön kesimiyle çarpması sonucunda ölüm ve yaralama ile sonuçlanan trafik kazasının meydana geldiğini, kazayla ilgili Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/...

Esas 2018/...

Karar sayılı dosyasıyla yapılan yargılamada alınan 16/02/2018 tarihli Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan kusur raporunda müvekkiline ait aracı kullanan ...'ın alt düzeyde tali kusurlu olduğu, müteveffa sürücü ...'nın ise dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketi ile asli kusurlu olduğunun ortaya konduğunu, mahkemece de bu rapor esas alınarak hüküm kurulduğunu ve verilen kararın kesinleştiğini, buna rağmen davalı/alacaklı **** ****'nın haksız bir şekilde söz konusu kazaya ilişkin yaptığı ödemelerin rücuen tahsili için Adana 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/...

Esas (2017/... Eski Esas) nolu dosyasıyla müvekkili hakkında haksız ve kötüniyetli olarak icra takibi başlattığını, müvekkilinin ve müvekkiline ait aracın sürücüsünün meydana gelen kazada kusurlu olmadığının alınan Adli Tıp Kurumu raporuyla, kazanın oluş şekliyle ve kesinleşmiş mahkeme kararıyla belirli olduğunu beyanla müvekkilinin davalı alacaklıya borçlu olmadığından takibin teminatsız olarak durdurulmasını, müvekkilinin Adana 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas (2017/...

Eski Esas) sayılı icra dosyasında borçlu olmadığının tespitini ve başlatılan icra takibinin iptalini, cebri icra tehdidi sebebiyle yapılan ödemelerin faiziyle birlikte müvekkiline iadesini, kötü niyetli olarak müvekkili aleyhine icra takibi başlatan davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Adana 11. Asliye Hukuk Mahkemesi ; "..güvence hesabına karşı açılmış olan davanın trafik kazasından kaynaklı menfi tespit davası olduğu, bu tür davalara bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemelerinde olduğu" gerekçesi ile görevsizlik kararı vererek dosyayı görevli gördüğü Adana Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerine göndermiştir.

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi; "...hak sahibi tarafından davalı Güvence Hesabı'na yapılan başvuru ardından davalı Güvence Hesabı tarafından yapılan ödemenin rücuan tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, icra takibi sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti talebinin Yargıtay kararları ve BAM ilamında da belirtildiği üzere Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği" gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı vermesi üzerine dosyayı merci tayin talebi ile Dairemize göndermiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası sebebiyle zararın Güvence Hesabı tarafından karşılanması sebebiyle davacının kusuru bulunmadığı ve borcunun olmadığına dair açmış olduğu menfi tespit davasıdır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1. maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren Yasanın 5/3. maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Güvence hesabı yönetmeliğini 16. Maddesinde ise güvence hesabının ödeme yapması durumunda ZMMS poliçesi yaptırmakla yükümlü olan ve fakat bu poliçeyi yaptırmayan kişilere karşı ödemiş olduğu miktarı rücu edebileceği düzenlenmiştir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 22.03.1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 3.7.1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır.

Buna göre eldeki dosyaya baktığımızda davalı güvence hesabı, ZMMS yaptırmakla yükümlü olduğu halde bu poliçeyi yaptırmayan kişinin ödemekle yükümlü olduğu zararı 3. Kişiye ödemiş ve bu 3. kişiye ödemek zorunda kaldığı bedeli de davacı gerçek kişilere rücu etmiştir. Bu durumda görevli mahkemenin tayininde sigortasız araç sürücüsü ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yukarıda anılan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi eldeki davada davacı gerçek kişi olup uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi'dir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 16/09/2021 tarih ve 2021/17896-4942 esas ve karar sayılı kararı ile aynı husustaki değişik Bölge Adliye Mahkemeleri arasında oluşan görüş farklılıkları giderilerek görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna yönelik içtihat tesis edilmiştir.

Somut olayda, davalı Güvence Hesabı Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde ödediği tazminatı sorumlu davalıya rücu etmektedir. Davalı Güvence Hesabının davacıya karşı alacağını tahsil amacıyla icra takibi başlattığı, takibin kesinleştiği, davacı tarafından borcu olmadığına ilişkin eldeki menfi tespit davasını açtığı görülmüştür.

Uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı, bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan, Adana 11. Asliye Hukuk Mahkemesi görevsizlik kararının kaldırılarak yargı merci olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Adana 11. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

2-Dosyanın merci tayini talep eden mahkemesine iadesine,

Başkan  e-imzalıdır Üye  e-imzalıdır Üye  e-imzalıdır Katip  e-imzalıdır