Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/503 K.2024/869

Av. ...

TALEP KONUSU

Mahkeme Kararının Kaldırılması

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 30/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : ...

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/01/2024 tarih ve 2021/... Esas 2024/... sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan esas incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Davacı şirket görevlilerinin 09/08/2016, 14/08/2016 ve 30/09/2016 tarihlerinde davalının adresinde yapmış oldukları kontrollerde davalının Perakende Satış Sözleşmesi imzalamadan ve sayaca konulan mührü feederek elektrik kullanmak sureti ile kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini, bu durumun aynı tarihli ..., ... ve ... seri numaralı Kaçak/Usulsüz Elektrik Tüketimi Tespit Tutanakları ile tutanak altına alındığını, söz konusu tutanaklara ilişkin tahakkuk eden bedelin davalı tarafından ödenmemesi üzerine davalı aleyhine ... ....

İcra Müdürlüğünün .../...

Esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine itiraz üzerine icra takibinin durduğunu, davalının borca itirazının hiçbir yasal dayanağı bulunmadığını, davalının kaçak elektrik kullandığının tutanaklarla sabit olduğunu, davalının faize ve takibin ferilerine ilişkin itirazlarını kabul etmediklerini, icra takibinde talep edilen faiz ve ferilerin tamamen yasal düzenlemelere göre yapıldığını, davalının takibe itirazında haksız ve kötü niyetli olduğunu, icra takibini uzatmak maksatıyla borca itiraz ettiğini ileri sürerek davanın kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptaline, takibin devamına,

icra dosyasına haksız olarak itiraz eden davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Dava dilekçesini kabul etmediklerini, davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davaya konu işyerinin davalıya ait olduğunu, ancak kontrollerin yapıldığı tarihlerde işyerinin dava dışı 3. şahıs tarafından kullanıldığını, bu işyerinin 01/12/2015 tarihinde imzalanan kira sözleşmesi ile 10 yıllığına ...'a kiralandığını, kontol yapıldığı tarihlerde bu işyerinin ... tarafından kullanıldığını ve işletildiğini, düzenlenen tutanakların davalı ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını,

her ne kadar kontroller yapıldığı sırada çevrede bulunan davalıya dava konusu tutanaklar imzalatılmış ise de tutanak düzenleyicilerinin farklı gerekçeler sunarak tutanakları davalıya imzalattıklarını, davalı her ne kadar tutanak düzenleyenlere işyerinin kiralık olduğunu, kaçak elektrik ile kendisinin alakasının olmadığını beyan etmiş ise de bu beyanları görevlilerce dikkate alınmayarak,

bir anlamda davalının iradesini yanıltarak tutanakların davalıya imzalatıldığını, 19/08/2016 tarihli tutanakta çalışan ... isimli şahsın imzasının bulunduğunu, davalının tutanak tarihlerinde işyerini işletmediğini, bu isimde bir çalışanı bulunmadığını, bu kişinin işyerini kiralayan ...'un çalışanı olduğunu, davacı tarafın sunduğu,

kendi görevlileri eliyle tanzim edilen tutanakların delil vasfı bulunmadığını, kaçak elektrik kullanımının bağımsız ve yeminli bilirkişiyer tarafından tespit edilmesi gerektiğini, davacının sunduğu delilleri kabul etmediklerini, davacının haksız ve kötü niyetli olarak itirazın iptali davası açtığını, davalının hiçbir kusurunun bulunmadığını, kaçak olarak kiracı tarafından kullanılan elektrik borcunun davalı şirketle hiçbir ilgisinin bulunmadığını, kira sözleşmesine göre sözleşmeyi imzalayan kişiye yöneltilmesi gerektiğini, bu durumun davacı şirket tarafından da bilindiğini,

bu durumu bilerek davalı aleyhine haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatıldığını, davacının işbu davada kötü niyetli olduğunu, başkasına ait bir kaçak elektrik kullanımını davalıdan tahsil etmeye çalıştığını, davacının kaçak elektriğin davalı tarafından kullanılmadığını bildiğini savunarak, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatan ve dava açan d avacı aleyhine % 20 oranında icra tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kötü niyetli olarak icra takibi başlatan ve dava açan davacının alacağının % 10'u nispetinde kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine,

yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, 846,50.-TL asıl alacak 48,59.-TL işlemiş faizi, 8,74.-TL faizin KDV si olmak üzere toplam 903,83.-TL alacak ve asıl alacağın takip tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi, gecikme faizinin KDV'si masraflar ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsili hakkında yapılan takibe borçlunun itirazının iptaline, takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, takip konusu alacak haksız fiil iddiasından kaynaklanmakla likit litelikte olmadığından her iki tarafın tazminat isteminin reddine" şeklinde karar verildiği görülmüştür.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalının davaya konu kaçak tutanak adresinde muhtelif tarihlerde yapılan denetimde davalının perakende satış sözleşmesi olmaksızın ve sayaca konulan mühürün fekedilerek kaçak elektrik tükettiğinin tespiti üzerine davalı aleyhine başlatılan ... ....İcra Müdürlüğü .../...

E. sayılı takibe davalının yapmış olduğu haksız itirazın iptalinin gerektiğini, davaya konu kaçak tespit tutanaklarının tanzim edildiği tarihlerde davalı firmanın fiili kullanıcı olduğunun bilirkişi raporuyla açıkça ortaya konulduğunu, müvekkili şirket görevlileri tarafından davalının işletmesinde 09/08/2016, 14/08/2016 ve 30/09/2016 tarihlerinde yapılan denetimde davalının perakende satış sözleşmesi olmaksızın ve sayaca konulan mührün fekedilerek elektrik tükettiğinin tespit edildiğini yine aynı tarihli ..., ... ve ... seri numaralı kaçak elektrik tüketim tespit tutanaklarının düzenlendiğini,

aldırılan 11.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda açıkça görüleceği üzere davalının kaçak elektrik tüketiminden sorumlu olduğunu ve müvekkili şirket tarafından yapılan kaçak tahakkuk hesabının hukuka uygun olduğunun ortaya konulduğunu, ancak yerel mahkemece raporda yapılmış olan tespitlerin aksine bir değerlendirme yapılarak yalnızca 903,83.-TL' den davalının sorumlu olacağı yönünde karar verilmesinin hukuka aykırılık teşkil edeceğini, bilirkişi raporunda yapılan değerlendirmenin usul ve yasaya uygun Yargıtay denetimine elverişli olduğunu, aksi yönde yapılmış olan değerlendirmenin kabulünün mümkün olmadığını,

dava dışı ... ile davalı şirket arasında yapılan kira sözleşmesine istinaden fiili kullanıcının davalı olmadığı gerekçesiyle diğer iki tutanaktan sorumlu olmayacağı yönünde yerel mahkemece kanaate varılmasının hatalı olduğunu, adi yazılı kira sözleşmelerinin her zaman yapılacak nitelikte olduğunu, sözleşmenin gerekçe gösterilerek sorumluluğun bertaraf edilmesinin mümkün olmadığını, kira sözleşmesinin vergi dairesine 02/03/2018 tarihinde bildirildiğinin 31.01.2022 tarihli ...

Vergi Dairesi Müdürlüğünün yazı cevabından da anlaşılacağını, davalı firma tarafından kötü niyetli bir şekilde kira kontratının dava ikame edildikten sonra bildirilmiş olduğunu, davalı tarafın bu kontrata dayanarak müvekkili şirketin alacağından kurtulmak gayesiyle hareket ettiğini dava dışı ...'un davaya konu kaçak tespit tutanağının tanzim edildiği adreste 01/12/2015-08/08/2016 tarihleri arasında faaliyette bulunduğunun dosya kapsamına sunulan yazı cevaplarından anlaşıldığını,

bu sebeplerle yerel mahkemece bu hususun gözardı edilerek davaya konu kaçak tespit tutanaklarının tanzim edildiği tarihlerde davalının fiili kullanıcı olduğunun da sabit hale geldiğini, davaya konu 19.08.2016 tarihli kaçak tespit tutanağında imzası olan ...'in davalı firma ya da ... 'un yanında çalıştığına dair kayda rastlanmadığı yönünde yerel mahkemece kanaate varıldığını, bu yönde yapılan tespitin davalı firmanın kaçak elektrik tüketiminden kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını,

kaçak tespit tutanağında imzası bulunan ...'in davalı firma uhdesinde çalıştığına dair kayda rastlanmadığı yönünde kanaate varılmış olması halinde bu yönde yapılmış olan tespitin davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, davalı firmanın bünyesinde çalışmayan birinin tutanağın altına imza atmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığını,

bu sebeplerle yerel mahkemenin davanın kısmen kabul kısmen reddi yönünde verilmiş olan kararının kısmen reddine ilişkin kısmının itirazlarımız doğrultusunda kaldırılarak yerel mahkemede yeniden yapılacak yargılama neticesinde talepleri doğrultusunda davalarının kabulüne karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

DELİLLER

Yazılı beyanlar ve tüm dosya kapsamı.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, kaçak elektrik tüketiminden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen de kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup,

İlk derece mahkemesince verilen kararın istinaf incelemesi sonucunda, ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin 14.10.2021 tarih ve .../... Esas ve .../... Karar sayılı ilamı ile. "Somut olayda; kaçak elektrik kullanılan sayaçta herhangi bir abonelik sözleşmesi bulunmadığına göre fiili kullanıcının tespit edilmesi önem arz etmektedir.

Davalı taraf fiili kullanıcı olmadığını, bu taşınmazı kira sözleşmesi ile kiraladığını savunmasına göre mahkemece bu hususta yeterli araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Buna göre; öncelikle davalı tarafından sunulan kira sözleşmesinin vergi dairesine ibraz edilip edilmediğinin araştırılması, söz konusu yeri kiraladığı belirtilen ...'un vergi kayıtlarının getirilmesi, tutanakta imzası bulunan ...'in 2016 yılı sigorta kayıtları getirtilerek çalıştığı iş yerlerinin tespit edilmesi, davalının tutanakta belirtilen adreste fiili kullanıcı olup olmadığının ve kiralanan ... ile davalı şirket ve şirket yetkilileri arasında organik bağ olup olmadığının, işletmenin devamı niteliğinde olup olmadığının kolluk marifetiyle araştırılması, ... ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../...

E. Sayılı dosyasının celp edilerek bir suretinin dosyaya kazandırılması suretiyle değerlendirilmesi, sözkonusu mahalle ilgili olarak aynı dönemdeki su, doğalgaz, telefon vs aboneliklerinin olup olmadığının ilgili kurumlardan araştırılması ve tutanak mümzileri de refakate alınarak taşınmaz mahallinde keşif icrası suretiyle, davalının kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı hususunun duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi ile oluşacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir." gerekçesi ile kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.

İlk derece mahkemesince kaldırma kararı doğrultusunda; yapılan araştırmalar ve alınan bilirkişi raporu uyarınca davanın kısmen kabulüne karar verilmiş bu karara karşı davacı tarafça istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 28/06/2018 tarihli .../... E. .../... K. sayılı ilamında ve benzer içtihatlarında açıklandığı üzere, kural olarak abonelik sözleşmelerinde kullanılan elektrik tüketiminden abone ile birlikte fiili kullanıcı da sorumludur. Abonelik sözleşmesi bulunmayan yerlerde kullanılan kaçak elektrik bedelinden ise ancak kaçak kullanım yapan gerçek ve tüzel kişiler sorumludur.

Davaya konu tutanakların, bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartışmasız olan davacı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, HMK’nın 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir.

İtirazın iptali davalarındaki genel kural birlikte değerlendirildiğinde; ispat yükü, davalının kaçak elektrik kullandığı yönündeki tespite dayanarak davaya konu bedeli talep eden davacı şirkete aittir. (Aynı yönde Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2021/4894 E. Ve 2021/10580 K. Sayılı kararı) Buna göre davalının kaçak tespit tarihlerinde kaçak elektrik kullandığı ispat olunmalıdır.

Dosya içeriğine göre, takip ve dava konusu alacağın dayanağını oluşturan tutanaklardan mahkemenin kabulündeki tutanak hariç diğer tutanakların düzenlendiği tarih itibariyle davalının tutanakta belirtilen adresteki yerde aboneliğinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dava konusu yerin kiraya verildiği belirtilen ... ile davalı şirket ve şirket yetkilileri arasında organik bağ yasal deliller ile ter türlü şüpheden uzak ispat edilemediğinden davalının bu tutanaklar kapsamında tahakkuk edilen borçtan sorumlu tutulamayacağı sonucuna varılmasında usul ve yasaya aykırı yön bulunmamaktadır.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, mahkemesince kaldırma kararı doğrultusunda toplanan delil durumuna göre karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı yan olmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemenin dosyada toplanan delillere göre, vermiş olduğu kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından istinaf talebinde bulunanın istinaf başvurusunun HMK.'nun 353/1-b-1 maddeleri uyarınca reddine dair aşağıdaki kararın verilmesi gerekmiştir

Başkan Üye Üye Katip e-imzalı e-imzalı e-imzalı e-imzalı