Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/626 K.2024/756

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/01/2024 tarih ve ... Esas ... sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan esas incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Davalı tarafından düzenlenen 02.01.2023 tarihli ... nolu kaçak elektrik tüketim tespit tutanağı nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davanın açılmasına sebebiyet veren davalının %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminat ödemesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Haksız davanın reddine, haksız ve kötü niyetli dava nedeniyle davacının asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlenin ve vekalet ücretinin davacı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"Davanın usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, iş bu davaya bakmakla ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna, kararın kesinleşmesini takip eden iki hafta içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dava dosyasının görevli ve yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra davaya görevli mahkemede devam edilmememesi ve mahkememizden talep edilmesi halinde yargılama giderleri ile ilgili olarak HMK'nun 331/2 maddesi uyarınca karar verilmesine, karar kesinleştikten sonra iki hafta içinde mahkememize başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine, " şeklinde karar verildiği görülmüştür.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Müvekkilinin ticari işletme sahibi olduğunu, tacir sıfatına sahip olduğunu, TTK md. 12 de " Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa kendi adına işleten kişiye tacir denir'' denildiğini ve tacirin kim olduğunun açıkça belirtildiğini, ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar olarak nitelendirildiğini, TTK 4/1...

Sınırlı olarak sayılan davalar arasında sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesinin yeterli olduğunu, dolayısıyla bu davaları ticari dava sayılan dava olarak gördüğünü, 6102 sayılı TTK nın 5/1.

Maddesine göre aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir denildiğini, dosya arasında bulunan abonelik sözleşmesinde de görüleceği üzere aboneliğin ticari abonelik olduğunu aynı zamanda aboneliğin bulunduğu yerde zeytinyağı fabrikası olduğunu, bu alanda hem davacı hem davalının tacir olduğunu, bu nedenle yerel mahkemece verilen kararın kaldırılmasını vekaleten talep etmiştir.

DELİLLER

Yazılı beyanlar ve tüm dosya kapsamı.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen de kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup,

İlk derece mahkemesince genel mahkemelerin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş bu karara karşı davacı tarafça istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Türk Ticaret Kanununun 4. Maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. Maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. Maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanununun 3. Maddesinde , "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.

TTK'nın 14. Maddesine göre " bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir." Aynı Kanunun 17. Maddesi hükmünce de ; iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir." düzenlemesi yer almaktadır.

5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3'üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkar, ister gezici ister sabit bir mekanda bulunsun, Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkar meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.

Ayrıca TTK'nın 1463. Maddesinde de önce 17. Maddeye gönderme yapılarak , Bakanlar Kurulunun bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardar aşağıya gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17. Maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.

19.02.1986 tarih ve 19024 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 25.01.1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile TTK'nın 1463. maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre.

1- Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinin birinci fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar,

2- Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.

Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinde “Birinci Sınıf Tüccarlar” sayılmış olup bu maddedeki birinci sınıf tacirlerle ilgili şartları taşımayanlar ise ikinci sınıf tacir sayılırlar. İkinci sınıf tacirler ise ticari işletme hesabına göre defter tutarlar.

Somut olayda; ... Vergi Dairesi cevabi yazısına göre davacının işletme hesabına hesabına göre defter tutan 2. Sınıf tüccar olduğu bildirilmiş olup; gelirinin kanunda belirtilen sınırı aşmadığının bildirildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde de bulunmadığı anlaşılmakla Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılmasına dair verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Mahkemenin dosyada toplanan delillere göre, vermiş olduğu kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından istinaf talebinde bulunanın istinaf başvurusunun HMK.'nun 353/1-b-1 maddeleri uyarınca reddine dair aşağıdaki kararın verilmesi gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip e-imzalı e-imzalı e-imzalı e-imzalı