Adana Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2020/1426 K.2023/1328

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/02/2020 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine yapılan incelemede:

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Mersin 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takibi ile davalı aleyhine 10/10/2017 tarihli faturadan kaynaklı alacak için takip başlatıldığını, borçlu davalının 22/11/2017 tarihli dilekçesi ile takibe konu faturadan kaynaklı borcunun olmadığını beyan ederek takibe itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, davalının itirazında haksız olduğunu, müvekkili şirket tarafından hazırlanan enerji nakil hattı projesinin ...

Elektrik Dağıtım A.Ş Osmaniye İl Müdürlüğü'ne onaylatıldığını, yapılan hizmet için 10/10/2017 tarih ve ... nolu fatura keşide edildiğini ve takibin iş bu fatura nedeniyle başlatıldığını belirterek, Mersin 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, davalı borçlu aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı borçlu üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Davacının belirsiz alacak olarak dava açmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, fatura konusu olan hizmeti 2013 yılında verdiğini beyan ettiğini, ancak takibin dayanağı olan faturanın tarihinin 10/10/2017 olduğunu, faturanın kaynağı olan hizmet işine dayalı taraflar arasında bir sözleşme bulunmadığını belirterek, davanın reddini, davacı aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı uhdesinde bırakılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davacı tarafından davalı şirket aleyhine faturaya dayalı takip başlatıldığı, alınan bilirkişi raporları kapsamında faturaya konu yapılan değişikliğin revize niteliğinde olduğu ve bu durumun işçilik maliyeti kalemi içinde sayılabileceği anlaşılmakla ve taraflar arasında imzalanan 26/10/2011 tarihli sözleşmede (... ...) davalının her ne sebeple olursa olsun, değişen işçilik maliyetlerinden sorumlu olmayacağına ilişkin açık hüküm bulunması ve taraflar arasında aksine bir sözleşme de bulunmaması nedeniyle davacının davalıdan revize proje bedelini talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili 13/08/2020 tarihli istinaf dilekçesinde özetle: Mersin 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile borçlu/davalı şirket aleyhine 10.10.2017 tarihli faturadan kaynaklı alacak için icra takibi başlatıldığı, davalı şirketin, 2011 yılında dava dışı bir elektrik firmasına ... ...- ... Lojman ...

Enerji Nakil Hattı projesini yaptırdığını, müvekkili ile davalı arasında 26.10.2011 tarihinde bir sözleşme imzalandığı, bu sözleşmeye göre bahse konu hattın yapımı için davalı ile müvekkili şirketin anlaşmaya vardığı esnada taahhüt işlerine başlandığında, davalının dava dışı diğer şirket ile imzaladığı onaylı projenin (... sayılı proje) uygulanamaz olması nedeni ile, müvekkili şirket tarafından ... ...’a yeniden ... proje sunulduğu ve sunulan projenin kabulünün sağlandığı, projenin tamamlanmış ve devamında “...” projenin müvekkili tarafından ... ...’a onaylatıldığını, davalı tarafın da bu projeyi kabul ettiğini, bu projenin ... ...- ...

LOJMAN ... ENERJİ NAKİL HATTI 151 sayı numarası ile 17.01.2013 tarihli projesi olduğunu ve onaylandığını,

Taahhüt işi bitiminde davalı şirketin, proje yapım ücretini ödeyeceğini beyan etmesine rağmen taraflar arasında devam eden işler nedeni ile ödemeyerek yıllarca müvekkilini oyaladığını,

Mali müşavir bilirkişi 10.12.2018 tarihli ilk raporunda; müvekkilinin ticari defterlerinde dava konusu edilen alacağın var olduğunu ancak davalı defter ve belgelerinde bu faturanın kayıtlı olmadığının tespit edildiği, bunun dışında taraflar arasında yapılan anahtar teslim sözleşmesinin 5. maddesinde “Proje keşif dosyasında olsun ya da olmasın işlerin çalışır halde teslimi için öngörülmeyen işçilik giderlerinin oluşması durumunda işveren fazladan ödeme yapmaz.

Anlaşma bedeli sabittir, değişmez.” hükmünün bulunduğu, bu nedenle davalıdan anahtar teslimi sözleşmesinde kararlaştırılan bedel dışında bir bedel talep edilemeyeceği şeklinde değerlendirme yapıldığını, projenin tasarımı ve çizimi, hesapların yapılması, ...

Genel Müdürlüğü’ne onaylatılması, sahada topoğrafik işler dahil olmak üzere, karmaşık ve kapsamlı bir sürecin, sözleşmenin bir maddesindeki işçilik giderleri gibi tanımlanmasının kabul edilemeyeceğini, bu kadar detaylı çalışmanın, öngörülmeyen işçilik kapsamına alınmasının mümkün olmaması ve “Elektrik Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği’ne tabi olan, sorumlu mühendis tarafından imzalanan, ayrı bir mühendislik çalışması olduğunu,

Davaya konu projenin revize mi, yoksa baştan yeni bir proje mi olup olmadığının değerlendirmesi amacıyla 13.09.2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda; müvekkili şirket tarafından yapılan işin işçilik gideri olarak kabulü ile sözleşmeye göre fazladan yapılan işin revize proje olması ve bu işin de toplam alınan iş karşısında küçük bir değeri ifade etmesi nedeni ile ek bir ücretin talep edilemeyeceği şeklinde değerlendirme yapıldığını,

Yerel Mahkemece hükme esas alınmış olan bilirkişi raporunun, eksik ve hatalı inceleme ile oluşturulduğunu, bilirkişi heyetinin yalnızca uzmanlık alanları doğrultusunda teknik değerlendirme yapmasının doğru olduğunu, sözleşmenin 5. maddesindeki konu hakkında hukuki değerlendirme yapmalarının kabul edilemeyeceğini,

Davacı ile davalı arasında yapılan 26.10.2011 tarihli sözleşmeye dayanak teşkil eden, 09.05.2011 tarih ve ... sayılı onaylı projenin hatalı olduğunu, bu hata nedeni ile uygulanamaz olduğu için, davacı ve davalının karşılıklı mutabakat ile ... proje yaptıklarını, yapım bedelinin ilk projede (50.278 TL+KDV) iken ... proje sonrasında (64.688,20 TL+KDV) olduğunu, davalının bu bedeli defterine işleyerek ve fatura bedellerini ödeyerek ... proje yapımını kabul ettiğini, sözleşmede, proje bedeli ödenmesi ile ilgili bir ibare olmadığı gibi, ödenmeyeceği ile ilgili de bir ibare bulunmadığını, ancak, davalının aradaki farkı (14.410,20 TL) ödeyerek,

projenin değişime uğradığını kabul ettiğini, son derece kapsamlı bir iş olan (hesaplar, çizimler, arazi topoğrafik işleri) proje yapımının, sözleşmenin 5. maddesindeki öngörülmeyen işçilik giderleri başlığına dahil edilemeyeceğini, bu nedenle müvekkilince yapılan hizmetin bedele tabi olduğunu,

Bilirkişi heyeti tarafından projenin revize proje olarak değerlendirilmesi noktasında, 09.05.2011 tarihli 3. kişi tarafından onaylatılmış olan proje onay dosyasının bilirkişi heyeti tarafından görülmediğini, projenin revize proje olup olmadığına karar verilmesi için her iki projenin de incelenmesi gerektiğini, bu nedenle taraflarca dosyaya projenin bir örneği sunulduğunu ve her iki projenin teknik kriterleri arasındaki farkların sıralandığını, sunulan yeni proje incelenecek olur ise, yeni projenin 2011 tarihli projeden tamamen farklı olduğunun görüleceğini belirterek,

Sonuç itibariyle: Yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin 11/09/2020 tarihli istinaf cevap dilekçesinde özetle: Davacı yanın itirazları üzerine 28.01.2020 tarihli teknik bilirkişi raporunda "... hat uzunluğu, direk tipleri değişikliğinde ve ... Tek Hat Şeması ilave talepleri gibi değişiklikler yapıldığında projenin yeni bir proje değil revize edilmiş bir proje olduğu, ... çizimlerin verilememesi projenin revize olup olmadığı noktasında belirleyici bir etken olmadığı, Proje dosyasında belli bir kısmın bulut içerisine alınması zaten önceki projeye atıf bulunduğunu ve bu da projenin revize edildiğini göstermektedir." şeklinde değerlendirildiğini,

Ayrıca projenin büro tescil belgesinden, davacı şirketin mühendisi olduğu anlaşılan Elektrik Mühendisi ... ...'nun ilgili proje değişikliğinin onaylanması için ... ... Osmaniye İl Müdürlüğüne verdiği gerekçe raporunda; "tesis işi devam ederken 3/0 ENH'nin 2x477 bahçe ... Lojman ... hattıyla kesişiyor olması nedeniyle ENH'ların kesişmeyecek şekilde hattımızın ... nolu parselde nihayetlendirilmesi ve 2x477 MCM hattın altından 30 kVXLPE kabloyla geçecek şekilde projenin REVİZE edildiği" şeklindeki beyanından da anlaşılacağı üzere uyuşmazlığa konu olan projenin, ... proje olarak yeni bir proje olmayıp revize edilmiş bir proje olduğunu belirterek,

Sonuç olarak: Davacı vekili istinaf başvurusunun reddi ile ilk derece mahkemesi kararının onanmasını talep etmiştir.

DELİLLER

İstinaf incelemesine esas: Yerel mahkemenin dosyası içerisinde bulunan belge ve kayıtlar.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet ve eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak iddiasına dayalı olarak yapılan icra takibine yönelik itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasında imzalanan 26/10/2011 tarihli sözleşme ile ... ... projesi 31,5 kV,03/0 ENH'nin anahtar teslimi taahhüt işlerinin yapılması hususunda anlaşmanın sağlandığı, iş verenin ... Enerji Elk... Ltd. Şti., yüklenicinin ... Elk... Ltd. Şti. olduğu, sözleşmenin 2. maddesinde; yüklenicinin, şantiye sahasında söz konusu işleri tamamlayıp, çalışır halde işverene ve hattın sahibi olacak olan, ... ...'a yürürlükteki teknik şartnamelere uygun olarak teslim ve montajla mükellef olduğu, sözleşmenin 5. Maddesinde; proje ve keşif dosyalarında olsun ya da olmasın, işlerin çalışır halde teslimi için ön görülemeyen işçilik giderleri oluşması durumunda, işverenin fazladan ödeme yapmayacağı, anlaşma bedelinin sabit ve değişmez olduğunun kararlaştırıldığı görülmüştür.

Mersin 4.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafça 15/11/2017 tarihinde 28.184,30 TL asıl alacak ve yıllık % 9,75 oranında 271,03 TL işlemiş faizi toplamı 28.455,33 TL üzerinden ilamsız icra takibi yapıldığı, takibe dayanak olarak 10/10/2017 tarih ve ... numaralı faturanın gösterildiği, davalı tarafça 22/11/2017 tarihli dilekçede takibe konu edilen 10/10/2017 tarihli 28.184,30TL tutarlı faturanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığından ve ödeme emrinde belirtilen borçların bulunmadığından bahisle takibe itiraz edildiği ve takibin durdurulduğu görülmüştür.

Mali Müşavir ... ... ve Elektrik Mühendisi ... ...'dan alınan 10/12/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu fatura bedelinin her ne kadar davacının kendi ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve davalıdan alacaklıymış gibi görülse de, davacı şirketin davalı şirketten anahtar teslimi sözleşmesinde kararlaştırılan bedel dışında herhangi bir bedeli talep edemeyeceğinin bildirildiği görülmüştür.

Davacı tarafça bilirkişi raporuna itiraz üzerine Mersin Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Görevlileri bilirkişiler ... ..., ... ... ve ... ...'den alınan 13/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu yapılan proje değişikliğinin incelendiği ve değişikliğin revize niteliğinde olduğu, revize niteliğindeki proje işi bedelinin işçilik maliyeti niteliğinde olduğuna kanaat getirildiği, taraflar arasında imzalanan 26/10/2011 tarihli sözleşmede (... ...) davalının her ne sebeple olursa olsun, değişen işçilik maliyetlerinden sorumlu olmayacağına ilişkin açık hüküm bulunması ve taraflar arasında aksine bir sözleşme de bulunmaması nedeniyle davacının davalıdan revize proje bedelini talep edemeyeceği yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.

Bilirkişi incelemesine esas teşkil edecek projeler dosya arasına getirtilerek projeler üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması sağlanmıştır.

Davalı tarafça istinaf dilekçesinde, bilirkişi heyeti tarafından görülmediği iddia edilen 09/05/2011 tarihli projenin dosya arasında bulunduğu, 13/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda bu projeden de bahsedildiği, bu yönüyle bilirkişiler tarafından projenin görülmediği iddiasının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşme anahtar teslimi olup, işin şartnamelere uygun olarak yerine getirilmesi kapsamında ön görülmeyen işçilik giderlerinin oluşması durumunda da işveren tarafından fazladan ödeme yapılmayacağı anlaşma bedelinin sabit ve değişmez olduğunun kararlaştırıldığı görülmüştür.

Alınan bilirkişi raporu, dosya kapsamında bulunan proje ve belgeler incelenmek suretiyle düzenlenmiş ve davacı tarafça takibe konu yapılan fatura içeriğindeki işin revize niteliğinde proje işi olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişlidir.

Alınan bilirkişi raporları ve sözleşme hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, ilk derece mahkemesinin kararı ve gerekçesinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.

Davacı vekili istinaf sebepleri yerinde değildir.

Sonuç olarak: Davacı vekili istinaf talebinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.