Adana Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/971 K.2023/851

T.C. ... BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/971 - 2023/851 T.C. ...

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/971

KARAR NO : 2023/851

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... ... (...)

ÜYE : ... ... ... (...)

ÜYE : ... ... (...)

KATİP : ... ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : .../01/2023

NUMARASI

2023/... Esas - 2023/... Karar

DAVACI

... Belediye Başkanlığı VEKİLİ :Av. ...

DAVALI

... Bucak Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) İSTİNAF TALEP TARİHİ : ... İSTİNAF KARAR TARİHİ : ... KARARIN YAZIM TARİHİ : ... ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../01/2023 tarih ve 2023/... Esas - 2023/... Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan incelemede:

DAVACI VEKİLİ ... ASLİYE HUKUK (TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA) MAHKEMESİNE VERDİĞİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Müvekkili aleyhine davalı tarafından ...

İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, yapılan takibin usule aykırı olduğunu, davalının müvekkili kuruma daha önce icra takibi yaptığını, bu borcun davalıya ödendiğini, davalının müvekkili kurumdan 53.987,05 TL bakiye alacağının kaldığını, böyle bir borcun söz konusu olsa dahi bu alacağın muaccel hale gelmediğini, çünkü borcun ödenmesi için davalının borcu yoktur belgesini müvekkili kuruma diğer evrakları ile birlikte ibraz etmesi gerektiğini, davalının böyle bir belge sunmadan müvekkili kurumun herhangi bir ödemede bulunamayacağını, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek,

haklı davalarının kabulü ile ... İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı icra takibinin iptaline, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

... Asliye Hukuk (ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin 2022/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararıyla; "... 08/07/2021 tarihli ve ... sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu Başkanlığı'nın 07.07.2021 tarih ve ... karar nolu kararı ile.

Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'nün yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla Sakarya ve Tekirdağ) Asliye Ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (..., Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) Asliye Ticaret Mahkemeleri yargı çevrelerinin belirlenmesi teklifine ilişkin 30/06/2021 tarihli ve E...-...-... sayılı yazısı görüşülerek ...

Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin ... ilinin mülki sınırları olarak belirlendiği, iş bu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, eldeki davanın 26/04/2022 tarihinde açıldığı, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu," gerekçesiyle,

"1-Davacı tarafından açılan davaya bakmaya mahkememiz görevli olmadığından, davanın, dava şartı yokluğu nedeni ile USULDEN REDDİNE, 2-Davaya bakmaya ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili ve görevli olduğundan dosyanın görevli ve yetkili Mahkemeye tevzi edilmek üzere ... Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna Gönderilmesine," karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

"Somut uyuşmazlık, ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalı şirket tacir olmakla birlikte davacı ... Belediye Başkanlığı tacir değildir (TTK madde 16/2). Somut dava. TTK 4. maddesindeki mutlak ticari davalardan da değildir.

Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bir husustan kaynaklanması veya TTK 4. maddesinde belirtilen konulara (mutlak ticari dava) ilişkin olması gerekir. Bu nitelikte olmayan malvarlığı haklarına ilişkin davayı yargılama görevi. 6100 sayılı HMK 2 ve 6102 sayılı TTK 4-5. maddeleri gereğince asliye hukuk mahkemelerine aittir.

Görev dava şartıdır ve davanın her safhasında resen dikkate alınır (6100 sayılı HMK madde 114/c, 115). Somut davayı yargılama görevi asliye hukuk mahkemesine ait olduğu," gerekçesiyle,

"Davanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğinden usulden reddine, karar kesinleştiğinde HMK 20. maddesinde belirtilen sürede başvuru yapılması halinde dosyanın görevli mahkeme olan ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine," şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili 07/02/2023 tarihli istinaf dilekçesinde: Yargıtay'ın içtihatları ve Ticaret Kanunu'na göre taraflardan birisi tacir ise yapılan işlemin ticari iş sayılacağını ve görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, ...'da meydana gelen bir ticari sözleşmede de yetkili olan mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın usulden reddine ilişkin karar verilmesinin usul ve yasalara aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinafa cevap vermemiştir.

DELİLLER

İstinaf incelemesine esas: Yerel mahkemenin dosyası içerisinde bulunan belge ve kayıtlar.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle ticari alım satımdan kaynaklı alacağın tahsili amacıyla yapılmış icra takibine karşı açılmış menfi tespit davasıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 16/2. Maddesi; "(2) Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar." hükmünü amirdir.

"Davalı şirketin uyuşmazlık konusu yapım işini ticari işletmesiyle ilgili olarak yaptığında tereddüt bulunmamaktadır. Buna karşılık davalı Sağlık Bakanlığı uyuşmazlık konusu ihaleyi ticarî bir işletmeyle ilgili olarak değil, kamu hizmetinin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirmiştir.

Kaldı ki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 16/II. maddesi uyarınca devlet veya diğer kamu tüzel kişilerinin tacir olarak kabulü mümkün olmadığından, tacirin işlerinin ticarî olması esasının da burada kullanılması imkansız hale gelmektedir.

Yapılan açıklamalara göre, eldeki davaya bakma görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesine ait olup, mahkemece işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi yerine asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir."(15. Hukuk Dairesi 2016/6306 Esas-2017/287 Karar)

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/3 fıkrası uyarınca dava tarihi itibariyle Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, somut olayda uyuşmazlık, taraflar arasındaki mal alım satımından menfi tespit davasıdır. Özel hukuk hükümlerine tabi olan ihtilafta, davalı idare tacir olmadığı gibi, yargılamaya konu olan davada Ticaret Kanununda belirtilen mutlak ticari dava niteliğinde değildir.

Hal böyle olunca davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemesi değil Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir.(Yargıtay 13.Hukuk Dairesinin ....05.2018 tarih ve 2016/... E.-2018/... K.sayılı kararı, Yargıtay 13.Hukuk Dairesinin 29.03.2018 tarih ve 2016/... E.-2018/... K.sayılı kararı, Yargıtay 13.Hukuk Dairesinin 04.04.2016 tarih ve 2014/... E.-2016/...

K.sayılı kararı)

Bu itibarla, yerel Mahkemenin görevsizlik kararı yerindedir. Sonuç itibariyle: Davacı vekilinin istinaf talebinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.