Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2019/1914 K.2021/1226

Av... DAVALI :...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit ve Alacak

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 02/11/2021

YAZIM TARİHİ : 02/11/2021

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... tarih ve ...... Esas,.... Karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında ... ... Eğitim Hizmetleri Turizm İnşaat Elektrik Makine Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait ... ...

Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu'nun işletme hakkının davalıya devredildiğine dair ..... tarihli protokol imzalandığını, devrin Mersin 4. Noterliği'nin ...... tarih ve ... yevmiye sayılı sözleşme ile davacı tarafından fiilen yerine getirilmiş olmasına rağmen davalının protokol hükümlerine ve taahhütlerine aykırı hareket ettiğini, sözleşmedeki mükellefiyetlerini yerine getirmesi için davalıya Mersin 4. Noterliği'nin .... tarih ve ...... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ yapıldığını, davalının işbu ihtarnameye karşı ..... tarihinde cevap vererek yükümlülüklerini ve taahhütlerini inkâr yoluna girdiğini,

davalının ... tarihli protokolün 5. maddesi gereği bahsi geçen ödemeler yapıldıktan sonra kalan 54.958,00.TL'yi, protokolün 8. maddesi gereği 60.600,00.TL'yi tüm ihtarnamelere rağmen davacıya ödemediğini, protokolün 9. maddesinin a bendi gereği ...

Bank kredisi ile ilgili 20 adet 1.850,00.TL bedelli olmak üzere toplam 37.000,00.TL bedelli senetlerin müvekkiline iade edilmediğini, protokolün 9. maddesi b bendi gereği 9 adet 1.250,00.TL bedelli toplam 11.250,00.TL bedelli senetlerin ve yine protokolün c bendi gereği ...... tarihli 1 adet 42.500,00.TL bedelli senedin davalı tarafından müvekkiline iade edilmediğini, protokloün 4. maddesinde belirtilen yükümlülüğünü yerine getirmediğini ileri sürerek taraflar arasında ki sözleşmenin 5. maddesi uyarınca 54.958,00.TL'nin ve 8. maddesi uyarınca 60.600,00.TL’nin ...... arihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline,

yine taraflar arasında imza altına alınan protokolün 9. maddesinde bahse konu senetlerden dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine ve senetlerin iptaline, sözleşmenin 4. maddesinde belirtilen davacının çalışanlara borçlu olmadığının tespitine ve ibranamelerin davalı tarafça müvekkiline teslimine karar verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkili ile davacı arasında imzalanan protokolün 4. maddesi gereği ... ile ...'e ilişkin ödemelerin yapıldığını ve taraflar arasında herhangi bir husumetin bulunmadığını, protokolün 5. maddesi gereği yapılacak ödemelerin yine protokolün 3. maddesindeki alacaklar tahsil edilemediğinden ödenemediğini, protokolün 8. maddesi gereği ödenmediği iddia edilen 60.600,00.TL bedelli ödemenin yapılmadığı iddiasının ise davacının kötü niyetinden kaynaklandığını, işbu ödemeye ilişkin olarak davacının çeşitli giderlerinin müvekkili tarafından karşılandığından bu bedele ilişkin ödemelerin düşülmediğini, ... ...

Eğitim Hizmetleri Turizm İnşaat Elektrik Makine Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yetkilisi ...'ın devreden olarak davalıdan hiçbir alacağının kalmadığını, devirden kaynaklı alacaklarının kaldığını ve şirket üzerinde hiçbir hak hukuklarının kalmadığını beyan ettiğini, protokolün 9. maddesinin a ve b bentlerinde belirtilen senetlerin müvekkili tarafından iade edildiği için işbu senetlerin müvekkilinde bulunmadığını savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nce verilen karar ile; davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile; taraflar arasında imzalanan protokolün 8. maddesinde belirtilen 60.600,00.TL'nin ...... tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

taraflar arasında imzlanan protokolün 5. maddesinde belirtilen 54.958,00.TL yönünden hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine, taraflar arasında imzalanan protokolün 9. maddesinin a, b ve c bentlerinde belirtilen;.... tarihli, 6 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, .... tarihli, 7 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, ..... tarihli, 8 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, ...... tarihli, 9 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, .... tarihli, 10 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet,... tarihli, 11 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, ..... tarihli, 12 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, ........ tarihli, 13 numaralı,

1.850,00.TL bedelli senet, ...... tarihli, 14 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, ..... tarihli, 15 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, ..... tarihli, 16 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, ... tarihli, 17 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, ..... tarihli, 18 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, ...... tarihli, 19 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, ... tarihli, 20 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, .... tarihli, 21numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, ...... tarihli, 22 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, ... tarihli, 23 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, .... tarihli, 24 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, ..... tarihli,

25 numaralı, 1.850,00.TL bedelli senet, .... tarihli, 7 numaralı, 1.250,00.TL bedelli senet, ... tarihli, 8 numaralı, 1.250,00.TL bedelli senet, ... tarihli, 9 numaralı, 1.250,00.TL bedelli senet, ....... 13 tarihli, 10 numaralı, 1.250,00.TL bedelli senet, ...... tarihli, 11 numaralı, 1.250,00.

TL bedelli senet, ..... tarihli, 12 numaralı, 1.250,00.TL bedelli senet, .... tarihli, 13 numaralı, 1.250,00.TL bedelli senet, ... tarihli, 14 numaralı, 1.250,00.TL bedelli senet, ...... tarihli, 15 numaralı, 1.250,00.TL bedelli senet, .... tarihli, 42.500,00.TL bedelli senetler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, 3. kişileri etkileyecek şekilde karar verilemeyeceğinden bu senetlerin iptali talebinin reddine,

taraflar arasındaki protokolün 4. maddesinde belirtilen ...'ın 25.762,00.TL ve ...'in 3.495,00.TL alacakları yönünden talep edilen borçlu olmadığının tespiti talebinin davalının pasif husumeti bulunmadığından reddine, protokolün 4. maddesine dayanılarak ibranamelerin davalıdan alınarak teslimine karar verilmesi talebi yönünden davacının hukuki yararı bulunmadığından usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; 54.958.00.TL yönünden davanın ispat edildiğini, kararın bu kısmının ortadan kaldırılması gerektiğini, ... ve ... yönünden ise; davalının bu alacak kaleminin ödendiğini belirttiğini, ancak ödendiğine dair herhangi bir belge sunmadığını, alacağın tahsili amacıyla Mersin 4. İş Mahkemesi'nin.... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davalıya yönelttikleri taleplerinde hukuki yararın bulunduğunu istinaf sebepleri olarak belirtmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, Taraflar arasında imzalanan ... tarihli protokol, .... tarihli İşletme Hakkının Devri Sözleşmesi, İhtarnameler, Bilirkişi Raporu ve Ek Rapor, .... tarihli 2. ek rapor ve tüm dosya kapsamı ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava menfi tespit ve alacak talebine ilişkindir.

Davacı taraf, taraflar arasında ... tarihli protokol düzenlendiği, protokol gereğince sürücü kursunun davalıya devredildiğini, davalının protokol hükümlerine ve taahhütlerine aykırı hareket ettiği belirtilerek protokolün 5. Maddesi gereğince 54.958,00. TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine , protokolün 8. Maddesi gereğince 60.6000,00. TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Protokolün 9. Maddesinde belirtilen 20 adet 1.850,00.TL bedelli toplam 37.000,00.

TL bedelli senetlerden 9 adet 1.250,00 TL bedelli toplam 11.250,00.TL ve 1 adet 42.500,00 TL bedelli senetler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve protokolün 4. Maddesi uyarınca ... ve ... yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine ve ibranamelerin davacıya teslimine karar verilmesini talep etmiş, Davalı protokolün 4. Maddesinde belirtilen ... ve ...'e ilişkin ödemelerin şahıslara yapıldığını, yerine getirilmesi tahsilata bağlı olan ödemenin tahsilat yapılmadığı için yerine getirilemediği,

protokolde belirtilen senetlerin iade edildiğini davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile; davanın kısmen kabulü ve kısmen reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi HMK.'nun 355.maddesi gereğince davacının istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

İlk Derece Mahkemesince alınan .... tarihli ek bilirkişi rapora göre; protokolün 5. maddesinde adı geçen personellerin bakiyelerinin 3. madde de tahsil edilecek bedellerden ödenerek kalan 54.958,00.TL’nin davacıya 5 eşit taksitte ödeneceği hüküm altına alınmasına rağmen dosya içerisinde sadece davacının defterlerinin olması, davalının defterlerinin olmaması sebebiyle sözleşmenin 3. maddesinde alacakların tahsil edilip edilmediğinin tespit edilemediği,

protokolün 5. maddesindeki 54.958,00.TL alacağının şarta bağlanması ve bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilememesi sebebiyle davacının alacaklı olup olamadığının tespit edilemeyeceği, taraflar arasında imzalanan sözleşme bedeli 80.000,00.TL’den davalıya olan kira borcunun düşülmesinden sonra 60.600,00.TL’nin davacı şirket yetkilisine ödeneceği hüküm altına alınmasına rağmen davalı tarafından bu ödemenin yapıldığına dair bir kayıt olmadığı, ancak davalı tarafından dosyaya sunulan ödeme makbuzlarında davacı şirkete ait SSK ve Vergi Borçları ile idari para cezalarının ödenmesi, ödenen bu bedelin toplamının 13.140,77.TL olması,

60.600,00.TL alacaktan bu bedelin düşülmesi ile 47.459,23.TL’nin davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği, davacı tarafından Mersin 4. Noterliği'nin ... yevmiye ve .... tarihli ihtarname ile alacağını 3 gün içinde ödenmesini talep etmesine rağmen tebliğ şerhinin dosya içerisinde olmaması sebebiyle temerrüt tarihi tespit edilemediği, taraflar arasında imzalanan protokol ile 9. madde de belirtilen tüm senetlerin davacıya iade edileceği ya da hükümsüz sayılacağının kabul edilmesi, davalının senetlerin kendisinde olmadığını beyan etmişse de;

senetleri teslim ettiğine dair bir kayıt olmaması sebebiyle senetler sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığı, protokolün 4.maddesinde ...'a ait 25.762,00.TL ile ...’e 3.495,00.TL borcun davalı tarafından ödenmemesi sebebiyle davacının borçlu olmadığına ilişkin talebi TBK’nın 195. maddesi ve devamı maddelerine göre Borcun Üstlenilmesi Hükümlerine tabi olması, borcun üstlenilmesinde alacaklının rızası şartı olması, sözleşmede ya da diğer deliller arasında alacaklıların rızalarına ilişkin bir kayıt olmaması sebebiyle davacının talebinin haksız ve kanuna aykırı olduğu,

ancak davacının bu kişilere borç ödemesi halinde protokole göre davalıya rücu talebinde bulunabileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin protokolün 5. maddesinde belirtilen 54.958,00.TL yönünden davanın ispat edildiğine ilişkin istinaf sebebinin incelenmesinde; taraflara arasında ... tarihli protokol düzenlendiği, protokolün 5. Maddesinde "aşağıda adı ve soyadı yazılı personellerin bakiyelerinin yukarıda üçüncü madde belirtilen ... ... Yenişehir MTSK'nin alacak bakiyesinden tahsil edilerek beş eşit taksitte ödenecek ve artan miktar ... ...

MTSK yetkilisine teslim edilecek (54.958 TL.)" düzenlemesinin yer aldığı, belirtilen 5. madde gereğince 54.958,00 TL nin ödenmesi şartının protokolün üçüncü maddesinde belirtilen alacakların tahsili şartına bağlandığı, talebin niteliği gereğince alacakların tahsil edildiği, şartın gerçekleştiği hususunda ispat külfetinin davacıda olduğu, dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler ile davacının alacakların tahsil edildiği hususunu ispat edemediği,

bu nedenle davacının 54.958,00 TL yönünden davanın ispat edildiğine ilişkin istinaf sebebinin yerinde olmadığı ancak mahkemece davacının davaya konu 54.958,00 TL talebi yönünden davanın ispat edilemediğinden esastan reddine karar verilmesi gerekirken davanın 54.958,00 TL yönünden hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş ise de HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verileceği belirtilmiş olup,

bu nedenle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin davanın esası yönünden ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine, 6100 Sayılı HMK.'nın 355. maddesi gereğince Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... Esas, ...

Karar sayılı kararının Dairemizce Re'sen kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince sonucu itibariyle doğru olan kararın gerekçesinin "davacının 54.958,00 TL yönünden dava ispat edilemediğinden davanın reddine karar verilmesi" şeklinde düzeltilerek; davacının davasının bu talep yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacının protokolün 4. Maddesinde belirtilen ...'ın 25.762-TL ...'in 3.495-TL alacakları yönünden borçlu olmadığının tespiti ve ibranamelerin davacıya teslimi talepleri husunda bu taleplerinin ispat edildiği, davalı tarafça yazılı belgenin dosyaya sunulamadığına ilişkin istinaf sebeplerinin incelenmesinde ;taraflar arasında imzalanan ...... tarihli protokolün 4. Maddesinde " ... ...

Yenişehir MTSK Personelinden Sn ...'nın 25.762 TL si ve Sn....'in 3.495,00 TL alacaklarının Sn ...'e ait olup onun tarafından ödenecektir" düzenlemesinin yer aldığı, protokolün davacı ... ... Eği.

Hiz.Tur.İnş.Elek.Mak.Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile davalı ... arasında düzenlendiği, protokolün sadece protokolün tarafları yönünden sonuç doğurduğu, protokolün tarafı olmayan üçünçü kişiler yönünden hüküm ifade etmediği menfi tespit davasının görülebilmesi için davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunması gerektiği, davacının protokolün 4. Maddesi belirtilen personeller nedeniyle davalı ... tarafından açıkça borçlu gösterilip talepte bulunulmadığı, davacının protokolün 4. Maddesi gereğince menfi tespit ve ibranamenin iadesi talepli dava açmasında bu aşamada hukuki yararının bulunmadığı,

dava dışı işçi tarafından dava açılmış olmasının açıklanan nedenlerle sonuca etkili olmadığı, davacının belirtilen maddeye ilişkin istinaf talebinin yerinde olmadığı, ancak mahkemece davacının davaya konu protolün 4. maddesi yönünden davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken davanın davalının pasif husumeti bulunmadığından reddine karar verilmiş ise de HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber,

kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verileceği belirtilmiş olup, bu nedenle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin davanın esası yönünden ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine, 6100 Sayılı HMK.'nın 355. maddesi gereğince Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas, .... Karar sayılı kararının Dairemizce Re'sen kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince sonucu itibariyle doğru olan kararın gerekçesinin "davacının protokolün 4. maddesinde belirtilen ... 25.762 TL ve ...'in 3.495 TL alacakları yönünden borçlu olmadığının tespiti talebinin hukuki yarar yokluğundan usulden reddine " şeklinde düzeltilerek; davacının davasının hukuki yarar yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu nedenlerle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin davanın esası yönünden ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine, 6100 Sayılı HMK.'nın 355. maddesi gereğince Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... tarih ve ... Esas, .... Karar sayılı kararının Dairemizce Re'sen kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince sonucu itibariyle doğru olan kararın gerekçesinin düzeltilerek; davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır